Кіріспе

1267 жылы Сицилия мен Латын империясы арасындағы келісімдер жұбы Витербо келісімдері (немесе Витербо келісімдері) - Сицилияның Карл I-і Константинопольдің Балдуин II және Ахеяның князі Вильгельм II Вильгардуинмен 1267 жылы 24 және 27 мамырда жасаған келісімдер жұбы, олар Латын империясының көптеген құқықтарын Балдуиннен Карлге берген.

Өмірбаян

1261 жылы Константинопольді гректер қайтадан басып алғаннан кейін, Константинопольдің латын императоры Балдуин, әрқашан кедейленіп, Батыс Еуропадан көмек іздеп, латын империясының тағын өзіне қайтарып алу үшін крест жорығын бастады. Біраз уақыттан бері ол Сицилияның Манфредінен көмек күтті, ол (әкесі император Фредерик II сияқты) крест жорығы оны Папалықпен жақсы қарым-қатынаста болады деп үміттенді; бірақ 1266 жылы Карл IV Климент үшін әрекет еткен Манфредті Сицилиядан қуып жіберді, бұл Балдуинді қатты алаңдатады. 1267 жылы Климент император мен жаңадан отырған патшаны татуластыруды ұйымдастырған кезде Балдуин Витербодағы Папалық сотта тұратын. Балдуин империясының қалған бөлігінің басты вассалы ретінде Вильгельм субсидияны алушы емес, беруші болуы мүмкін және 1259 жылы Пелагония шайқасында оны жеңген Эпир деспотатына қарсы княздікті қорғауға көмектесетін үстемдік иесін алуға құштар болды. Оның канцлері Леонардо Верулидің келісімді келісу үшін Витербоға жіберілді.

Қаулылар

Евбеотиялық мұрагерлік соғысы (Вильгельм мен Ломбард иелері арасындағы мұрагерлік дау, немесе "терциерлер", Евбея, Венеция қолдады) және Пелагониядағы жеңілісі Вильгельмнің княздігін ресурстармен толғанды. Карлдің көмегін алу үшін ол Карлге өмір бойы билік ету үшін княздықты беруге дайын болды. Вильгельмнің үлкен қызы Изабелдің Византия императорының ұлы Андроникпен ұсынылып отырған некесі бұзылуы керек еді, ал ол Карлдің ұлы Филиппен некеге тұрды. Сонымен қатар, егер ерлі-зайыптылардың ұрпағы болмаса, Карл князьдікке қайта оралады, бұл Изабелланы мұрадан айырады. Уильям бұл шарттарға біршама қарсылық танытып келісті. Болдуиннің саяси және қаржылық ұятқа қалуы өте ауыр болды, ал Чарльз оны пайдаланды. Карл Корфу мен Албанияның кейбір қалаларына иелік етуді растады, ол Епирдің Еленасының қалыңдықты алған еді, оған Ахея княздігі мен Балдуиннің Эгей теңізіндегі аралдарға, Лесбос, Хиос, Самос және Костан басқа, құқықтылығы берілді. Өз кезегінде, Карл Константинополді жаулап алу үшін екі мың атты әскерді бір жылға жинап, ұстап тұру керек еді; ол сондай-ақ Константинополь қаласынан басқа, әскері император үшін қайтарып алған аумақтың үштен бір бөлігін алады. Ақырында, Уильяммен жасалған сияқты, қайталану шарты бар неке келісімшарты жасалды. Балдуиннің ұлы және мұрагері Куртенэйдің Филиппінің Карлдің екінші қызы Беатриче Сицилияға үйленуі керек еді. Филиптің Латын империясына деген құқықтары, егер ол ұрпақсыз қайтыс болса, Карлге қайтарылады. Келісім 1267 жылы 27 мамырда бекітілді.

Салдарлар

Шарт Балдуинге Ахаядағы (Афина герцогтігі де оған бағынды) құқықтарын беруге мәжбүрлеуде ауыр ауыртпалық болды, өйткені ол әлі де франк қолында болған империясының ең бай бөлігін білдірді. Дегенмен, Карлдің өсіп келе жатқан күші Балдуиннің Константинополді қайтарып алудың ең жақсы мүмкіндігін білдірді, бірақ крест жорығы жоспарланғандай болса, ол Анжевин қаруларының қатысуымен өзін билеушіден гөрі билеуші деп тапқан болар еді. Сегізінші крест жорығының басталуы Константинополге қарсы кез-келген жорықты кешіктірді, ал Михаил VIII Палеолог грек және латын шіркеулерін біріктіру жобасын жалғастыра отырып, оны 1280 жылға дейін кейінге қалдырды. Бальдуин 1273 жылы Филип пен Беатричканың некелесуінен көп ұзамай қайтыс болды. Он бірінші сағатта сицилиялық кештеулер Мессина портындағы басқыншылық флотын өртеп, ұзақ уақытқа созылған крест жорығы үшін барлық жоспарларға тоқтам салды. Кейінгі соғыс Ангевиндердің күшін сарқып, Константинополь олардың қолынан тыс қалды. Келісімнің негізгі практикалық әсері Ахеяны Анжев орбитасына көшіру болды, бұл процесті кейінірек жылдарда Карл тездетті. Алғашқыда Албанияда болған Ангевиндер енді 1387 жылға дейін франк Грециясының саясатында ойыншылар болады. Өкінішке қарай, олар неке келісімдері мен келісімшарттың бұрылу шарттары арқылы қорғауға үміттенген мұрагерлік даусыз қалмайды. 1271 жылы Карлдің Сицилиялық ұлы Филипп қайтыс болғаннан кейін, Изабелдан бала таппағандықтан, Карл Ахеяны қайтарып алды. Алайда, Изабелла, оның кіші әпкесі және олардың мұрагерлері Анжевиндерге князьдікке иелік ету үшін 1383 жылға дейін дау көтермек.