Кіріспе

Компьютерлік бастапқы кодты таратқандағы өзгертулерді бақылауға арналған меншік бағдарламалық құрал.

BitKeeper – компьютерлік бастапқы кодты таратқандағы өзгертулерді бақылауға арналған тоқтатылған бағдарламалық құрал. Алғашында Лос-Гатос (Калифорния) қаласында орналасқан BitMover Inc. жеке меншік компаниясымен меншік бағдарламалық жасақтама ретінде әзірленген, ол 2016 жылдың 9 мамырында Apache 2.0 лицензиясы бойынша ашық кодты бағдарламалық жасақтама ретінде жарияланды. BitKeeper енді дамытылмайды.

Тарих

BitKeeper бастапқыда Лос-Гатос, Калифорниядағы BitMover Inc. компаниясымен әзірленген, бұл жеке меншік компания Ларри МакВойға тиесілі, ол бұрын TeamWare-ді жобалаған болатын.

BitKeeper және Linux ядросы

BitKeeper алғаш рет 1998 жылдың қыркүйегінде Linux жүйесінің өсу кезеңіндегі кейбір қиындықтарды шешу үшін ұсынылды. 1999 жылдың мамырында алдын ала қолжетімді бета нұсқалары пайда болды, ал 2000 жылдың 4 мамырында BitKeeper-дің алғашқы ресми нұсқасы қолжетімді болды. BitMover ашық бастапқы кодты немесе тегін бағдарламалық жасақтама жобаларына, соның ішінде Linux ядросының бастапқы кодына қолжетімділікті қамтамасыз етті. BitKeeper-дің «қоғамдық» нұсқасының лицензиясы әзірлеушілерге, егер олар бәсекелес құралдарды (мысалы, Concurrent Versions System, GNU arch, Subversion немесе ClearCase) әзірлеуге қатыспаса, ашық бастапқы кодты немесе тегін бағдарламалық қамтамасыз ету жобаларында осы құралды тегін пайдалануға мүмкіндік берді. Бұл шектеу бәсекелес құралдың тегін немесе коммерциялық болғанына қарамастан қолданылды. BitKeeper-дің бұл нұсқасы өзгерістер туралы белгілі бір мета-ақпаратты BitMover басқаратын серверлерде сақтауды талап етті, бұл қоғамдық нұсқаның пайдаланушыларына BitMover білмейтін жобаларды іске қосуға мүмкіндік бермеді. 2002 жылы Linux ядросын әзірлеу үшін BitKeeper-ді пайдалану туралы шешім көп дау тудырды. GNU жобасының негізін қалаушы Ричард Столлман сияқтылар, тегін жобада коммерциялық құралдарды пайдалану туралы алаңдаушылық білдірді. Жоба жетекшісі Линус Торвальдс және басқа негізгі әзірлеушілер BitKeeper-ді қабылдаса да, бірнеше маңызды әзірлеушілер (соның ішінде Linux-тың тәжірибелі әзірлеушісі Алан Кокс) BitMover лицензиясын келтіріп, жобаның бақылаудың бір бөлігін коммерциялық әзірлеушіге беруі мүмкін екеніне алаңдады. Бұл алаңдаушылықты азайту үшін BitMover Linux BitKeeper серверлері (BitMover қамтамасыз еткен) мен CVS және Subversion қолданатын әзірлеушілер арасында шектеулі өзара әрекеттесуге мүмкіндік беретін шлюздерді қосты. Бұл жаңалықтан кейін де Linux ядросының пошталық тізімінде кейде пікір қақтығыстары туды, оларға көбінесе негізгі ядро әзірлеушілері мен BitMover-дің бас директоры Ларри МакВой қатысты, ол сонымен қатар Linux-қа үлес қосып жүрген еді. 2005 жылдың сәуірінде BitMover BitKeeper нұсқасын қоғамға тегін ұсынуды тоқтататынын жариялады, себебі OSDL қызметкері Эндрю Триджеллдің (Andrew Tridgell) соңғы нұсқаның орнына метадеректерді (ревизиялар туралы мәліметтер, мүмкін нұсқалар арасындағы айырмашылықтарды қоса алғанда) көрсететін клиентті әзірлеуге күш салғанын айтты. Метадеректерді көру және бұрынғы нұсқаларды салыстыру – барлық нұсқаларды басқару жүйелерінің маңызды мүмкіндігі, бірақ коммерциялық BitKeeper лицензиясы жоқ кез келген адам үшін қол жетімді емес еді, бұл Linux ядросының көптеген әзірлеушілеріне қиындық тудырды. BitMover кейбір ядро әзірлеушілеріне тегін коммерциялық BitKeeper лицензиясын ұсынса да, OSDL-де жұмыс істейтін кез-келген адамға, соның ішінде Линус Торвальдс пен Эндрю Мортонға лицензия беруден бас тартты, бұл OSDL әзірлеушілерін басқа ядро әзірлеушілерімен бірдей жағдайға келтірді. Git жобасы Linux ядросының бастапқы кодын басқару бағдарламалық жасақтамасына айналу мақсатымен іске қосылды және ақырында Linux әзірлеушілері оны қабылдады. BitKeeper-дің «тегін пайдалану» нұсқасын қолдау ресми түрде 2005 жылдың 1 шілдесінде тоқтатылды, ал пайдаланушылар сол уақытқа дейін коммерциялық нұсқаға ауысуы немесе нұсқаны басқару жүйесін өзгертуі керек болды. Брайан О'Салливан, компанияның қызметкері, «Кез келген пікір қақтығысын болдырмау үшін, мен Ларриге BitKeeper-дің коммерциялық нұсқасын пайдалануды жалғастырғанша, Mercurial дамуына үлес қоса алмаймын деп ұсындым» деді.

Ашық бастапқы кодына ауысу

2016 жылдың 9 мамырында 7.2ce нұсқасы жарияланған кезде BitKeeper компаниясы жабық лицензиядан ашық лицензияға көшуді бастағанын хабарлады, соңында бағдарламалық құралды Apache лицензиясының 2-ші нұсқасымен шығарды.