Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мадис Коив:Мадис Коив (5 желтоқсан 1929 жыл - 24 қыркүйек 2014 жыл) - эстон жазушысы, философы және физигі.
Estonian writer, philosopher and physicist
Madis Kõiv (5 December 1929 – 24 September 2014) was an Estonian writer, philosopher and physicist.
Білім
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Тартуда оқыған, 1950 жылдардың басында ядролық физика мамандығы бойынша бітірген. 1991 жылға дейін ғалым және оқытушы болып жұмыс істеді.
Kõiv attended school in Tartu after the second World War, graduating in the early 1950s with a degree in nuclear physics. Kõiv worked as a scientist and lecturer until 1991.
Драматургтық мансап
Кьив әдебиетке деген қызығушылығы мен сүйіспеншілігін әрқашанда дамытып келген. 1950 жылға дейін көбінесе жеке ойын-сауық үшін жазды, содан кейін эстондық әдеби ортада белсенді болды. Оның алғашқы басылған шығармалары осы достармен бірге жазылған. Ол бірнеше жыл бойы псевдониммен де жазды. Оның алғашқы жарияланған шығармасы - 1978 жылы Kõiv (жалған аты Jaanus Andreus Nooremb) мен Hando Runnel арасында бірлесіп жазылған Küüni täitmine (Сай астық қорасын толтыру) атты пьесасы. 1999 жылы бұл спектакль алғаш рет ойнатылды. Кейін Коив Вайно Вахингпен бірге екі шығарма жазды. Біріншісі - "Фельман" атты пьеса. Кескпаев. Сырғанақ. (Фельман. Түскі ас. Кешкі айқындық.) Сонымен қатар екеуі Endspiel диалогтық романын жазды. Ласкумин органы. (Ойынның соңы. Өңірге түсу.) Онжылдықтың аяғына дейін Каив өзінің ойын-сауық үшін жазған шығармаларын өз атымен жариялай бастады. Кьив 1950-1960 жылдардағы ең маңызды эстон драматургіне айналды. 1990 жылдардың басында Кёив танымал бола бастады. 1991 және 1993 жылдары ол фильм және Мәңгілік физиктің өмірі үшін Тиглас қысқа әңгімелер сыйлығын жеңіп алды. 1991 жылы "Кересу" кітабы үшін жыл сайынғы Эстония әдеби сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылы "Философ күні" және "Әкеге қайту" романдары үшін жыл сайынғы Эстония әдеби сыйлығын жеңіп алды. 1999 жылы "Жүз жылдық соғыстың көріністері" үшін үшінші рет жеңіп алды. Кьив өзінің жазған 22 пьесасын ғана шығарған және бұл оның драмалық әдебиетінің жартысын құрайды деп айтқан.
Kõiv always entertained a fascination with and love for literature. He wrote mostly for personal entertainment until the 1950s, when he became active in Estonian literary circles. His earliest published works were written with friends from these circles. He also wrote under a pseudonym for several years. His first published work was a play called Küüni täitmine (Filling the Hay Barn) written as a collaboration between Kõiv (using his pseudonym Jaanus Andreus Nooremb) and Hando Runnel in 1978. In 1999, the play was successfully produced for the first time. Kõiv then wrote two pieces with Vaino Vahing. The first was a play titled Faehlmann. Keskpäev. Õhtuselgus. (Faehlmann. Noon. Evening Clarity.) The two also wrote the dialogue novel Endspiel. Laskumine orgu. (Endspiel. Descent into the Valley.) Just before the end of the decade, Kõiv began to publish works he had previously written for his own amusement under his own name. Kõiv became the most essential Estonian playwright of the 1950s and 1960s. In the early 1990s, Kõiv began to gain fame. In 1991 and 1993, he won the Tuglas short story award for Film and The Life of an Eternal Physicus, respectively. He won the annual Estonian literary award in 1991 for The Meeting. He won the annual Estonian literary award again in 1995 for The Philosopher's Day and Return to Father. Kõiv won the award a third time in 1999 for Scenes From the Hundred Years' War. Kõiv had released only 22 of the plays he had written and said that these comprise half of the dramatic literature he has created.
Романшы ретінде мансап
Кьив бірнеше романдардың авторы болды. Оның ең танымал шығармалары - "Жесір" және "Атиканың Афориясы", "Элеаның трагедиясы". 1996 жылы "Акен" атты еңбегін жариялады. Кёев романды 1960 жылдары жазған, бірақ ол Кеңес өкіметі тұсында цензурадан өтпеген.
Kõiv was also the author of several novels. Widow and Aporia of Attica, Tragedy of Elea are two of his best known. In 1996 he published Aken. Kõiv wrote the novel in the 1960s, but it did not pass during the Soviet occupation of censorship.
Философия
Мадис Каив Эстониядағы аналитикалық философияның көптеген жақтаушыларының бірі болды. 1991 жылы Аналитикалық философия семинарының бастамашыларының бірі болды.
Madis Kõiv was one of the many proponents of analytical philosophy in Estonia. In 1991, he became one of the initiators of the Seminar of Analytical Philosophy.
Мемуарлары
Коивтің естеліктері (Studia memoriae сериясы) әдеттегі өмірбаяннан айырмашылығы, көбінесе интроспекциядан тұрады.
Kõiv's memoirs (the series Studia memoriae) consist largely of introspection, in sharp contrast to a typical biography.