Кіріспе

Эстониялық жазушы және театр режиссері

Мати Унт (1 қаңтар 1944 жылы Линнамэеде, Вооре қауымында (қазіргі Вооре, Муствее қауымы), Жёгева округінде дүниеге келген – 22 тамыз 2005 жылы Таллинде қайтыс болған) – эстон жазушысы, эссеші және театр режиссері.

Өмірбаян

Оның алғашқы романы, мектепті бітіргеннен кейін 18 жасында жазылған, "Hüvasti, kollane kass" (Қош сау, сары мысық) болды. Ол Тарту университетінде әдебиет, журналистика және филология мамандықтары бойынша білім алды. Содан кейін 1966 жылдан 1972 жылға дейін Ванемуин театрының директоры болып қызмет етті, 1991 жылға дейін Жастар театрында, содан кейін 2003 жылға дейін Эстон драма театрында сол лауазымда болды, одан кейін ол бос кездейсоқ жазушы болды. Унт 1965 жылдан бастап 1973 жылы ажырасуға дейін тележурналист және сценарист Эла Томсонмен үйленген еді. 1966 жылы Эстония жазушылар одағына қосылды. 1980 жылы Эстон КСР-інің Еңбек сіңірген жазушысы атағын алды және сол жылы 40 зиялының хатына қол қойғандардың бірі болды. 2000 жылы Ақ жұлдыз орденімен марапатталды. 2005 жылы, қайтыс болуына көп ұзамай, ол университеттің гуманитарлық ғылымдарының профессоры болды. Ол Таллин қаласындағы Мецакалмисту зиратында жерленген.

Шығармалары

Төрт романы – «Võlg» («Борыш», 1964), «Elu võimalikkusest kosmoses» («Ғарышта өмір болу мүмкіндігі туралы», 1967), «Kuu nagu kustuv päike» («Ай, құнығып бара жатқан күндей», 1971) және «Must mootorrattur» («Қара мотоциклші», 1976) – оның көрнекті жазушы екенін бекітті. Бұған қоса, ол кеңес үкімінен кейінгі Эстонияға авангардтық театрды әкелуде маңызды роль атқарды. Оның бірнеше романдары оның қазасынан кейін киноға түсірілді, соның ішінде 2007 жылы Вейко Õунпуудің «Sügisball» («Күзгі бал») романы.

Ағылшынша аудармалар

Түнгі нәрселер. (Öös on asju, 1990) Эрик Диккенс аударған. Нормаль, ИЛ: Далки архивтік баспасы, 2006. Қан донорының күнделігі. (Doonori meelespea, 1990) Антс Эрт аударған. Шампейн, ИЛ: Далки архивтік баспасы, 2008. Түнде Брехт. (Brecht ilmub öösel, 1996) Эрик Диккенс аударған. Шампейн, ИЛ: Далки архивтік баспасы, 2009. "Бос жағажай" ("Tühirand", 1972) эстон әдебиетінің Дедалус кітабында. Ян Коус редакциялаған, Эрик Диккенс аударған. Саутри: Дедалус кітаптары, 2011.