Кіріспе
InterPro Family 5′ нуклеотидазасы (EC 3.1.3.5) - 5′ нуклеотидтердің фосфорилиттік бөлінуін катализдейтін фермент. 5' нуклеотидазаның белсенділігі бактер мен өсімдік жасушаларында сипатталған және омыртқалылардың тіндерінде кең таралған. Имейтін жануарлар жасушаларында фермент негізінен плазмалық мембранада орналасқан және оның негізгі рөлі - жасушадан тыс нуклеотидтерді (мысалы, 5 ' AMP), олар әдетте өткізбейді, сәйкес нуклеозидтерге (мысалы, аденозинге) айналдырады, олар көптеген жасушаларға оңай кіре алады. Нәтижесінде фермент нуклеотидтердің метаболизміне маңызды рөл атқарады. Фермент нуклеотидтер үшін кең субстрат ерекшелігіне ие және 5' нуклеотидтерді тез, рибоза-5 фосфатын баяу және басқа фосфат эфирлерін өте баяу (егер мүлдем болмаса) гидролиздейді. Фермент келесі реакцияны катализациялайды: 5′ нуклеотид + H2O нуклеозид + фосфат АМФ нуклеотидінің аденозин нуклеозидіне 5′ нуклеотидаза катализацияланған реакциясы төменде көрсетілген:
5′ Nucleotidase (EC 3.1.3.5) is an enzyme which catalyzes the phosphorylytic cleavage of 5′ nucleotides. Although originally found in snake venom, the activity of 5'nucleotidase has been described for bacteria and plant cells, and is widely distributed in vertebrate tissue. In mammalian cells the enzyme is predominantly located in the plasma membrane and its primary role is in the conversion of extracellular nucleotides (e. g. 5' AMP), which are generally impermeable, to the corresponding nucleoside (e. g. adenosine) which can readily enter most cells. Consequently, the enzyme plays a key role in the metabolism of nucleotides. The enzyme has a wide substrate specificity for nucleotides and has been shown to hydrolyze 5'nucleotides rapidly, ribose 5 phosphate slowly, and other phosphate esters extremely slowly (if at all). The enzyme catalyses the following reaction:
a 5′ nucleotide + H2O a nucleoside + phosphate
The 5′ nucleotidase catalyzed reaction of an AMP nucleotide to adenosine nucleoside is shown below:
Белсенді сайт
Адамның 5'- нуклеотидазасының ерітілетін түрін зерттеулер ГПИ-тіркемесіз С-терминал доменінің субстратты байлайтын қалтаны ұстайтынын және субстраттың ароматты пуриндік мотиві екі фенилаланин қалдықтарының арасында орналасқанын көрсетті. Басқаша айтқанда, бұл тест протеиннің жоғары деңгейінің сүйектің немесе бауырдың зақымдануынан туындағанын анықтау үшін қолданылады. Қанның жоғары деңгейі холестаз, бауыр жасушаларының жойылуы, гепатит (бауыр қабынуы), бауыр ишемиясы, бауыр ісігі немесе бауырға зиян келтіретін дәрі-дәрмектерді қолдануды білдіруі мүмкін. Жүктілік және кейбір дәрілер (ацетаминофен, галотан, изониязид, метилдопа, нитрофурантоин) тестілеуге кедергі келтіреді.
Иммунологиялық аурулардағы лимфоциттер 5' нуклеотидазасы
Экто 5' нуклеотидаза Т және В жасушаларының жетілу маркері болып саналады. Бұл фермент белсенділігі перифериялық Т- клеткаларда тимоциттерге қарағанда шамамен 10 есе жоғары, ересектердегі перифериялық В- клеткаларында түйедегі В- клеткаларға қарағанда 5-6 есе жоғары және Т- клеткасыз және В- клеткасыз лимфоциттерде мүлдем жоқ. Лимфоциттердің жетілуінің тоқтауымен иммунодефицитті ауруларда ex 5' нуклеотидаза белсенділігі әдетте төмен болады.
Қорғасынмен улануға байланысты
Көптеген зерттеулер еритроциттердің пиримидин 5' нуклеотидаза белсенділігі қорғасынмен улануы бар науқастарда айтарлықтай төмендеуін және пиримидин 5' нуклеотидаза белсенділігін қорғасынмен улану индексі ретінде қолдануға болатынын көрсетті. Эритроидты клеткалардың жетіспеушілігі негізінен негіздік тақталау мен гемолизге себепші болады. Қорғасынмен улану кезінде 5' нуклеотидазаның ингибициялау механизмі жіті қорғасынмен улану кезінде гемолитикалық синдромдарға ықпал етуі мүмкін.
Цитозолды 5- нуклеотидаза II белсенділігі
Цитозольді 5 нуклеотидаза II- нің белсенділігі карнитин биосинтезінің бұзылуы арқылы аутизм спектрінің бұзылуымен байланысты.