Кіріспе

Американдық боксшы

Станислав Кикал (14 қыркүйек 1886 – 15 қазан 1910), бокс әлемінде Стэнли Кетчел есімімен әйгілі, тарихтағы ең ұлы орта салмақтағы әлем чемпиондарының бірі болған американдық кәсіби боксшы. Оны «Мичигандық қаскөй» деп атаған. Ол 24 жасында Миссури штатындағы Конвейдегі ранчода қанымен өлтірілді.

Өмірбаян

Ол 1886 жылы Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласында Томаш пен Юлия (құрмет есімі Ольбинска) Кикал отбасында дүниеге келді. Оның отбасы қазіргі Польшаның орталық бөлігіндегі Пётркув-Трибунальскідегі Сульмержице ауылынан көшіп келген. Ол мектепке бармауға тырысып, көшедегі балалардың тобына қосылып, жиі төбелес шығарды. Он екі жасында үйден қашып, бала-жас саяхатшыға айналды. Жасөспірім шағында Монтана штатының Бют қаласында тұрды, онда алдымен қонақүй қызметкері, кейін есік күзетшісі болып жұмыс істеді. Бұл мамандығы оның қаладағы ең шебер жұдырықтаушы ретіндегі беделін қалыптастырды. Көп ұзамай он алты жасар Стэнли аптасына жиырма доллар табу үшін үлкендермен жасырын бокс матчтарына қатысты. Ол Монтана штатының аймақтарын аралап, өзіне қарсы тұратын кез келген еркеске шақырды. 1903-1906 жылдары ол отыз тоғыз кездесуде тек екі рет жеңіліске ұшырады, ал 1907 жылы Калифорнияға көшіп, онда бокстың белгілі тұлғалары мен ірі жекпе-жектер оны күтіп тұрғанын білді.

Кәсіби бокс карьерасы

Кечел орта салмақта боксшы болғанымен, ауыр салмақтағы боксшылармен де жұдырықтасқан, кейде олар одан 14 килограмнан асса да болатын. Әңгімеге сүйенсек, ол әр жекпе-жектен бұрын қарсыласы анасын қорлағанын көзге елестететін, оның анасымен өте жақын қарым-қатынаста болғандықтан, ашуы оны атойсыз күресуге жетелеуші күш болған. 1903 жылы 16 жасында Монтана штатының Бутте қаласында кәсіпқой бокспен айналыса бастады. Алғашқы жекпе-жегінде Кетчел Кид Трейсиді бір раундта нокаутқа жіберді. Екінші жекпе-жегінде ол Морис Томпсонға алты раундта шешіммен жеңіліп қалды. Монтанадағы алғашқы 41 жекпе-жегінде 36 жеңіс, екі жеңіліс және үш тең түс көрсетті. Ол Томпсонға реванш матчта тағы бір рет жеңіліп, кейін көптеген адамдар Кетчел жеңді деп ойлаған үшінші жекпе-жекте онымен тең түсті. Содан кейін Том Кингсли сияқты боксшыларды жеңіп, 1907 жылы Калифорнияға өтті. Сол жылы ол үш жекпе-жекте жеңіске жетті, ал Мэризвиллде көптеген адамдар орта салмақтағы әлем чемпионы деп санайтын Джо Томаспен тең түсті. Келесі жекпе-жекте Томаспен реванш өткізіп, Кетчел 32 раундта нокаутпен жеңіске жетті. Содан кейін Кетчел көптеген адамдар тарапынан орта салмақтағы әлем чемпионы деп мойындалды. Ол жылды Томасты тағы да жеңіп аяқтады, бұл жолы шешіммен.

Орта салмақтағы чемпион

1908 жылдың 8 ақпанында Кетчел сол дәуірдегі жетекші орта салмақтағылардың бірі және жалпы мойындалған әлемнің жеңіл орта салмақ чемпионы Майк "Твин" Салливанмен кездесіп, оны бірінші раундта нокаутқа жіберіп, орта салмақтағы әлем чемпионы атағын жеңіп алды. Салливан көбінесе жеңіл орта салмақ шегінен артық салмақта жұдырықтасатын, сондықтан ол жеңіл орта салмаққа жататын. Кетчел Томасқа қарсы жеңгенде әлем чемпионы болды ма, әлде Майк Салливан болды ма деген мәселе әлі де даулы, бірақ тарихи тұрғыдан Майк Салливан, емес Томас әлем чемпионы ретінде танылған. Ол Майк егізі Джек "Твин" Салливанға қарсы, бұрынғы әлем чемпионына қарсы 20 раундта нокаутпен; болашақ әлем чемпионы Билли Папкеге қарсы 10 раундта шешіммен; Хьюго Келлиге қарсы үш раундта нокаутпен және Томаске қарсы екі раундта нокаутпен жеңіске жетті. Содан кейін ол Папкеге 12 раундта нокаутпен жеңіліп қалды, бірақ Папкемен дереу реванш өткізіп, үшінші кездесуде 11 раундта нокаутпен жеңіп, титулын қайтарып алды. Кетчел 1909 жылды бұрынғы жеңіл ауыр салмақ чемпионы Филадельфиялық Джек О'Брайенмен жұдырықтасудан бастады. Кетчел алғашқы раундтарда жылдам және шебер О'Брайеннің күшті шабуылына төтеп беріп, содан кейін керемет қайта оралып, 9-шы және 10-шы раундтарда төрт нокаут жасады. 10-шы раундтың соңындағы соңғы қоңырау тартылғанда О'Брайен есінен танып, бұрышындағы шайырмен толтырылған қорапқа құлап жатты. Алайда, сол кездегі Нью-Йорк ережелері бойынша О'Брайенді қоңырау құтқарды, ал Нью-Йорк боксында ресми шешімдерге тыйым салынғандықтан, жекпе-жек "шешім жоқ" деп жарияланды. Бірнеше аптадан кейін Кетчел О'Брайенмен реванш өткізіп, Филадельфиялық Джекке үш раундта нокаут жасады. Билли Папкемен төртінші жекпе-жек болды. Кетчел тағы да чемпиондық титулын қорғап, қарқынды жұдырықтармен жеңіске жетті, осылайша төрт кездесуде 3:1 есебімен аяқтады. Бұл (төртінші) жекпе-жек Калифорния штатының Кольма қаласындағы Mission Street Arena ашық аренасында қатты дауыл кезінде өтті, бірақ екі боксшы да жеңіске жету үшін күшін жұмсады, нәтижесінде Стэнли 20 раундтан кейін шешіммен жеңіске жетті. Кетчел 1910 жылдың 27 сәуірінде Сэм Лэнгфордпен жұдырықтасты. Бұл екі боксшының да қиын күресі болды, олар қысқа жекпе-жектің алты раундында да өте күшті соққылар жасады. Нокауттар тіркелмеді, екеуі де соңына дейін көп энергияға ие болды. Лэнгфорд шешіммен жеңіске жетті. Ұзақ реванш жекпе-жегі туралы әңгімелер тарады, бірақ ол өте қойған жоқ. Кейбіреулер шешімге қарсы шықты, бірақ көпшілік Лэнгфорд жекпе-жекті жеңіп алды деп ойлады, содан кейін апелляциялық дауыс беруден кейін (тартыссыз түрде) Лэнгфордтың жеңісі ресми түрде жарияланды.

Кетчел Джонсонға қарсы

Кетчелдің 1909 жылы Джек Джонсонмен болған шайқасын көптеген адам қазіргі заманғы "Дәуіт пен Голиат" деп атайды. 12-раундта Кетчел Джонсонды оң қолымен еденге құлатты. Джонсон тұрып, Кетчелді оң жақтан жоғары соққымен нокаутқа жіберді. Кетчел мен Джонсонның дос болғаны және бірге құмар ойнап, сондай-ақ әйелдерге барып, әйелдерді жақсы көргендері туралы әңгімелер тарады. Кетчел мен Джонсон бірге жұдырықтасуды жоспарлаған. Кетчел Джонсоннан аласа болғандықтан, жарнамалық шарада өзін биік көрсету үшін киген платформа аяқ киімдерін жасыру үшін ұзын пальто киетін. Олар жекпе-жекті 20 раундқа дейін созу үшін сценарий жасады, себебі 20 раундтық жекпе-жек бокс жанкүйерлерінің жекпе-жекті қайта қарау үшін жергілікті театрларға ақы төлеп баруын қамтамасыз ететін еді. 12 раундтан кейін Кетчел күтпеген соққымен Джонсонды жерге жығырды. Джонсон аяғына тұрып, Кетчелдің басына және жақ сүйегіне жылдам соққылар тізбегімен нокаутқа түсірді. Кетчел көп минут бойы есін жимады, ал соққыдан кейін бірнеше тісі сынып, бірнешеуі Джонсонның қолғабында қалды.

Өлтіру

Келесі жылы, 1910 жылы, Кетчел алты рет жұдырықтасты (оның ішінде бір көрсету жекпе-жегі), бірақ шапшаң өмір салты оны әлсіретті. Джек Джонсонмен реванш алмас бұрын күшін қайтаруды үміттене отырып, Кетчел досы Р. П. Дикерсонның ранчосына көшті, қазір Конвей, Миссури маңында Дикерсон ранчосы жолы деп аталады. Дикерсон жаңа ғана Голди Смит есімді аспазды және шаруа қолға, Уолтер Курцты жұмысқа алған. Уолтер Курц – Уолтер Дипли екені белгілі болды. Уолтер Дипли мен Голди Смит әйелді-ерлі емес еді, тіпті Дикерсон оларды жұмысқа алғанға дейін бір ай бұрын ғана танысқан. 14 қазан күні таңертең жылқыны ұрып-соққаны үшін Кетчелдің сөзіне ашуланған Дипли, одан кек алу үшін тонауды шешті. Келесі күні Смит Кетчелді таңертеңгі ас дастарқанына отырғызды, арқасы есікке қарап, ал Дипли .22 калибрлі мылтықпен қаруланып, оның артына жақындап, "Қолдарын жоғары көтер!" деп бұйырды. Кетчел тұрып, кері бұрылғанда Дипли оқ атып, пуля иығынан өтіп, өкпесіне жетті. Кетчел жан салып жерге құлады. Дипли Кетчелдің тапаншасын алып, оның бетіне соқты. Сол сәтте Смит Кетчелдің қалтасын қарап, ақшасын ұрлады. Кейін сол түні Голди Смитпен кездесетінін айтқан Дипли ранчодан қашып кетті. Өлім төсегінде Кетчел бұрынғы ранчо бригадирі С. Э. Бейлиге Голди Смит оны тонағанын айтты. Ал Голди Смит полицияға Кетчел оны зорлағанын, соның салдарынан Дипли оқ атқанын мәлімдеді. Оның айтқандарына сенім болмады, ол тонауға қатысқандығын мойындады, бірақ Диплидің чемпионды өлтіретінін білмегенін айтты. Жас күрескердің өмірін сақтап қалу үшін Р. П. Дикерсон Стэнли Кетчелді Спрингфилд (Миссури штаты) қаласындағы ауруханаға жеткізу үшін арнайы пойыз жалдады, бірақ Кетчел сол күні сағат жеті шамасында қайтыс болды. Оның соңғы сөздері: "Мен қатты шаршадым. Мені үйге, анама апарыңыз" деді. Дикерсон Диплині өлтірген немесе тірі тапқан үшін 5000 доллар сыйлық ұсынды (өлтіргені жақсы), ол келесі күні көрші фермадан ұсталды. Кетчелдің қазасы туралы естігеннен кейін, оның менеджері Уилсон Мизнер: "Оларға оған дейін онға дейін санауды айтыңыз. Ол қайта тұрады" деді.

Салдары

1911 жылғы қаңтарда Уолтер Дипли мен Голди Смит екеуі де қастандық және ұрлық қылмыстары үшін қазылар алдында сотталып, өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Смиттың қастандық бойынша айыпталуы күштен шығарылып, ол ұрлық үшін 17 ай түрмеде отырды. Уолтер Дипли 23 жыл өктемдікке алынып, содан кейін мерзімінен бұрын босатылды. Ол 1956 жылы қайтыс болды, түрмеден босатылғаннан кейін 22 жыл өткен соң.

Мұра

Кетчел Мичиган штатының Гранд-Рапидс қаласындағы Қасиетті Крест зиратында жерленді. Оның қоштасу рәсімі сол штат тарихындағы ең көп адам қатысқан жерлеу рәсімі болды, кейін 20 ғасырда Форд отбасы одан басып өтті. Оның құрметіне Стокинг даңғылы мен 3-ші көшесінің қиылысында тақта орнатылған, ал 438 Бридж-стрит Солтүстік-Батысында мүсіні тұр. Гранд-Рапидстің батыс жағындағы Кетчел алқабы оның құрметіне аталған. Кетчел қазір Халықаралық Бокс Даңқы залына енгізілген. 2004 жылы "The Ring" журналы Кетчелді Гарри Греб, Шугар Рэй Робинсон, Карлос Монсон, Марвин Хаглер, Джейк ЛаМотта, Чарли Берли және Тайгер Флауэрстен кейін барлық уақыттағы ең үздік орта салмақтағы боксшылардың сегізіншісі деп санады. "The Ring" журналы Кетчелді барлық уақыттағы 100 үздік соққышы тізімінде алтыншы орынға қойды. Ринг тарихшысы және "The Ring" журналының негізін қалаушы редакторы Нат Флейшер Стэнлиді тарихтағы ең ұлы орта салмақтағы боксшы деп есептеді. Оның 51 жеңісі, төрт жеңілісі, төрт тең түсуі, бір ресми нәтижесіз жекпе-жегі және төрт шешімсіз жекпе-жегі (газеттік шешімдер бойынша: 2 1 1) болды, соның ішінде 48 жеңісі нокаутпен аяқталды. Ол әлем чемпионы титулын жоғалтқаннан кейін қайтадан жеңіп алған алғашқы орта салмақтағы боксшы болды.

Кәсіби бокс жазбасы

Егер басқаша белгіленбесе, осы бөлімдегі барлық мәлімет BoxRec-тен алынған.

Ресми жазба

Барлық газет шешімдері ресми түрде "шешім қабылданбаған" жекпе-жектер ретінде қарастырылады және жеңіс, жеңіліс немесе тең түсу ретінде есептелмейді. Жоқ. (No)ResultRecordOpponentTypeRound, timeDateLocationNotes62Win49–5–3 Jim SmithKO5 (10)Jun 10, 191061Win48–5–3 Willie LewisKO2 (10)May 27, 191060Win47–5–3 Porky FlynnKO3 (12)May 17, 191059Loss46–5–3 Sam LangfordNWS6Apr 27, 191058Loss46–5–3 Frank KlausNWS6Mar 23, 191057Loss46–5–3 Jack JohnsonKO12 (20)Oct 16, 190956Win46–4–3 Billy PapkeUD20Jul 5, 190955Win45–4–3 Philadelphia Jack O'BrienTKO3 (6)Jun 9, 190954Win44–4–3 Tony CaponiKO4 (10)Jun 2, 190953Win43–4–3 Hugh McGannNWS6May 18, 190952Win43–4–3 Philadelphia Jack O'BrienNWS10Mar 26, 190951Win43–4–3 Billy PapkeKO11 (20)Nov 26, 190850Loss42–4–3 Billy PapkeTKO12 (25)Sep 7, 190849Win42–3–3 Joe ThomasTKO2 (20)Aug 18, 190848Win41–3–3 Hugo KellyKO3 (20)Jul 31, 190847Win40–3–3 Billy PapkePTS10Jun 4, 190846Win39–3–3 Jack Twin SullivanKO20 (35)May 9, 190845Win38–3–3 Mike Twin SullivanKO1 (25)Feb 22, 190844Win37–3–3 Joe ThomasPTS20Dec 12, 190743Win36–3–3 Joe ThomasKO32 (45)Sep 2, 190742Draw35–3–3 Joe ThomasPTS20Jul 4, 190741Win35–3–2 George BrownKO2 (20)May 23, 190740Win34–3–2 Benny HartKO8 (?)May 3, 190739Win33–3–2 Mike McClureKO7 (?)Mar 23, 190738Win32–3–2 Kid FoleyKO11 (?)Sep 10, 190637Win31–3–2 Mike TierneyKO7 (?)May 18, 190636Win30–3–2 Paddy HallKO1 (?)May 11, 190635NC29–3–2 Warren ZurbrickND2 (20)Mar 19, 190634Draw29–3–2 Montana Jack SullivanPTS20Feb 12, 190633Win29–3–1 Kid FoleyKO4 (?)Dec 24, 190532Win28–3–1 Jerry McCarthyKO11 (?)Dec 19, 190531Win27–3–1 Jack BennettKO5 (?)Dec 16, 190530Win26–3–1 Marysville KidKO3 (?)Dec 2, 190529Win25–3–1 Jerry McCarthyTKO12 (20)Dec 1, 190528Win24–3–1 Bob SenateKO11 (?)Sep 14, 190527Win23–3–1 Kid FredericksKO11 (20)Aug 29, 190526Win22–3–1 Roy HartKO1 (?)Jul 19, 190525Win21–3–1 Bob SenateKO17 (?)Jul 15, 190524Win20–3–1 Jimmy KellyKO8 (?)Jul 4, 190523Win19–3–1 Kid LeeTKO17 (20)Jun 16, 190522Win18–3–1 Kid PecorKO5 (?)Jun 13, 190521Win17–3–1 Curley RhueKO12 (?)Jun 4, 190520Win16–3–1 Sid LaFontiseKO7 (?)May 18, 190519Draw15–3–1 Rudolph HinzPTS20Apr 19, 190518Win15–3 Sid LaFontiseKO24 (20)Mar 25, 190517Win14–3 Jack BennettKO5 (20)Jan 20, 190516Win13–3 Kid ThomasKO1 (10)Jan 4, 190515Win12–3 Kid FoleyKO7 (20)Dec 23, 190414Win11–3 Jack GrimesTKO10 (20)Dec 16, 190413Win10–3 Kid HerrickKO7 (?)Dec 8, 190412Win9–3 Joe MudroKO4 (?)Nov 10, 190411Loss8–3 Kid LeeTKO8 (?)Nov 8, 190410Win8–2 Jimmy KellyKO1 (?)Oct 29, 19049Loss7–2 Maurice ThompsonPTS10Oct 21, 19048Win7–1 Bob MerrywellKO3 (?)Oct 15, 19047Win6–1 Jimmy MurrayKO3 (?)Sep 15, 19046Win5–1 Johnny GilseyKO4 (?)Jul 17, 19045Win4–1 Kid LeroyKO1 (?)Jul 15, 19044Win3–1 Jim Kid McGuireKO1 (?)Jul 7, 19043Win2–1 Jimmy QuinnKO3 (?)Jun 20, 19042Loss1–1 Maurice ThompsonPTS6May 11, 19031Win1–0 Kid TracyKO1 (?)May 2, 1903

Бейресми жазба

Жаңалықтардағы шешімдерді жеңіс/жоғалту/тең түсу тізіміне қосуды ескеру. № (Нөмір)НәтижеЖазуOpponentTypeРаунд, уақытКүніОрынЕскертулер62Жеңіс51–7–3 Джим СмитKO5 (10)10 маусым, 191061Жеңіс50–7–3 Уилли ЛьюисKO2 (10)27 мамыр, 191060Жеңіс49–7–3 Порки ФлиннKO3 (12)17 мамыр, 191059Жоғалту48–7–3 Сэм ЛангфордNWS627 сәуір, 191058Жоғалту48–6–3 Фрэнк КлаусNWS623 наурыз, 191057Жоғалту48–5–3 Джек ДжонсонKO12 (20)16 қазан, 190956Жеңіс48–4–3 Билли ПапкеUD205 шілде, 190955Жеңіс47–4–3 Филадельфия Джек О'БрайенTKO3 (6)9 маусым, 190954Жеңіс46–4–3 Тони КапониKO4 (10)2 маусым, 190953Жеңіс45–4–3 Хью МакГаннNWS618 мамыр, 190952Жеңіс44–4–3 Филадельфия Джек О'БрайенNWS1026 наурыз, 190951Жеңіс43–4–3 Билли ПапкеKO11 (20)26 қараша, 190850Жоғалту42–4–3 Билли ПапкеTKO12 (25)7 қыркүйек, 190849Жеңіс42–3–3 Джо ТомасTKO2 (20)18 тамыз, 190848Жеңіс41–3–3 Хьюго КеллиKO3 (20)31 шілде, 190847Жеңіс40–3–3 Билли ПапкеPTS104 маусым, 190846Жеңіс39–3–3 Джек Твин СалливанKO20 (35)9 мамыр, 190845Жеңіс38–3–3 Майк Твин СалливанKO1 (25)22 ақпан, 190844Жеңіс37–3–3 Джо ТомасPTS2012 желтоқсан, 190743Жеңіс36–3–3 Джо ТомасKO32 (45)2 қыркүйек, 190742Тең35–3–3 Джо ТомасPTS204 шілде, 190741Жеңіс35–3–2 Джордж БраунKO2 (20)23 мамыр, 190740Жеңіс34–3–2 Бенни ХартKO8 (?)3 мамыр, 190739Жеңіс33–3–2 Майк МакКлурKO7 (?)23 наурыз, 190738Жеңіс32–3–2 Кид ФоулиKO11 (?)10 қыркүйек, 190637Жеңіс31–3–2 Майк ТиерниKO7 (?)18 мамыр, 190636Жеңіс30–3–2 Пэдди ХоллKO1 (?)11 мамыр, 190635NC29–3–2 Уоррен ЗурбрикND2 (20)19 наурыз, 190634Тең29–3–2 Монтана Джек СалливанPTS2012 ақпан, 190633Жеңіс29–3–1 Кид ФоулиKO4 (?)24 желтоқсан, 190532Жеңіс28–3–1 Джерри МаккартиKO11 (?)19 желтоқсан, 190531Жеңіс27–3–1 Джек БеннеттKO5 (?)16 желтоқсан, 190530Жеңіс26–3–1 Мэриsville KidKO3 (?)2 желтоқсан, 190529Жеңіс25–3–1 Джерри МаккартиTKO12 (20)1 желтоқсан, 190528Жеңіс24–3–1 Боб СенатKO11 (?)14 қыркүйек, 190527Жеңіс23–3–1 Кид ФредериксKO11 (20)29 тамыз, 190526Жеңіс22–3–1 Рой ХартKO1 (?)19 шілде, 190525Жеңіс21–3–1 Боб СенатKO17 (?)15 шілде, 190524Жеңіс20–3–1 Джимми КеллиKO8 (?)4 шілде, 190523Жеңіс19–3–1 Кид ЛиTKO17 (20)16 маусым, 190522Жеңіс18–3–1 Кид ПекорKO5 (?)13 маусым, 190521Жеңіс17–3–1 Керли РюKO12 (?)4 маусым, 190520Жеңіс16–3–1 Сид ЛаФонтизеKO7 (?)18 мамыр, 190519Тең15–3–1 Рудольф ХинцPTS2019 сәуір, 190518Жеңіс15–3 Сид ЛаФонтизеKO24 (20)25 наурыз, 190517Жеңіс14–3 Джек БеннеттKO5 (20)20 қаңтар, 190516Жеңіс13–3 Кид ТомасKO1 (10)4 қаңтар, 190515Жеңіс12–3 Кид ФоулиKO7 (20)23 желтоқсан, 190414Жеңіс11–3 Джек ГримсTKO10 (20)16 желтоқсан, 190413Жеңіс10–3 Кид ХеррикKO7 (?)8 желтоқсан, 190412Жеңіс9–3 Джо МудроKO4 (?)10 қараша, 190411Жоғалту8–3 Кид ЛиTKO8 (?)8 қараша, 190410Жеңіс8–2 Джимми КеллиKO1 (?)29 қазан, 19049Жоғалту7–2 Морис ТомпсонPTS1021 қазан, 19048Жеңіс7–1 Боб МерривеллKO3 (?)15 қазан, 19047Жеңіс6–1 Джимми МюррейKO3 (?)15 қыркүйек, 19046Жеңіс5–1 Джонни ГилсиKO4 (?)17 шілде, 19045Жеңіс4–1 Кид ЛеройKO1 (?)15 шілде, 19044Жеңіс3–1 Джим Кид МакГайрKO1 (?)7 шілде, 19043Жеңіс2–1 Джимми КуиннKO3 (?)20 маусым, 19042Жоғалту1–1 Морис ТомпсонPTS611 мамыр, 19031Жеңіс1–0 Кид ТрейсиKO1 (?)2 мамыр, 1903