Кіріспе

Орталық Айдахо - АҚШ-тың Айдахо штатында Бойздан солтүстік-шығыста және Льюистоннан оңтүстік-шығыста орналасқан аймақ. Бұл аймақта АҚШ Орман қызметі мен Жерді басқару бюросы басқаратын федералды жерлер басым. Айдахо штатының ең биік тауы Бора шыңы осы аймақта орналасқан. Саутоут ұлттық демалыс аймағының үлкен бөлігі Орталық Айдахода орналасқан. Блейн, Бут, Камас, Кастер және Леми округтері аймаққа кіреді. Оңтүстік Орталық Айдахо аймағы әсіресе Блейн және Камас округтері Үлкен Вуд өзенінен кейін Вуд өзенінің аңғары деп те аталады. Блейн және Камас округтері де Оңтүстік Айдахоның Сиқырлы аңғар аймағының бөлігі болып саналады.

Демография

2020 жылғы санақта бес округтің жалпы саны 40 172 адам болды; бүкіл штат халқының тек 2,1% -ы. Айдахоның орталық бөлігін Айдахоның ең аз халықты мекендейтін аймақтарынан біріне айналдырады. Аймақтың ең ірі қаласы Blaine округіне қарасты Hailey қаласы, оның тұрғындарының саны 8689 адам. Басқа да елеулі қалалар Стэнли, Чаллис, Салмон, Фэрфилд және Арко.

Тарих

Орталық Айдахо аймағында кем дегенде 12000 жыл бұрын Солтүстік Шошон, Баннок және Солтүстік Пайут халықтары өмір сүрген, мұнда соки лососьінің циклі Американың жергілікті тұрғындарын қолдады. Америка Құрама Штаттарының батыстық аймағына отарлау мен кеңейту жұмыстары жүріп жатқанда, бұл тайпалар 1800 жылдардың аяғында өз үйлерінен күшпен шығарылды; осының бәріне қарамастан, Саузудың кейбір бөліктерінде дәстүрлі аңшылық пен егін жинау жалғасты. Жергілікті тұрғындар шығарылғаннан кейін Айдахо экономикасы ауыл шаруашылығына, ағаш өңдеуге және тау-кен өндірісіне негізделген. Бұл аймақта күміс кен өндіру кеңінен таралды. 19 ғасырдың аяғында қой бағу баск, перу және шотланд иммигранттары арасында танымал болды және күміс өндіруді аймақтың негізгі экономикалық негізі ретінде алмастырды. ХХ ғасырдың басында бұл аймақтағы қойшылар 300 000-нан астам қой ұстаған. Поуптың ұсынысынан 25 жыл өткен соң, 1960 жылы Айдахо штатының тағы бір АҚШ сенаторы Франк Черч бұл аймақты қорғау үшін күш-жігерді бастады, нәтижесінде "Ұлттық демалыс аймағы" ұсынысы жасалды, ол әкімшілік құқықтарды Орман қызметіне қалдырады. Бұл идеяны әзірлеу кезінде, Американың балқыту және өңдеу компаниясы немесе ASARCO сол аймақтағы молибденді өндірудің ықтимал орнын зерттеді, бұл Айдахо азаматтарының қатты қарсылығына ұшырады. Көптеген пікірталастардан кейін Орталық Айдахоның үлкен бөлігі 1972 жылғы Саутоут NRA Act арқылы қорғауға және консервацияға ие деп танылды, ол Орталық Айдахоның ауласының, балық және аңның үлкен бөлігін қалалық шашыраудан және жер бөлуден қорғайды. Бұл аймақта аң аулау, балық аулау, тұзақтар мен лагерьлер де бар. Қасқыр қалалары Орталық Айдахоның мәдениетінің маңызды белгісі болып табылады. Байхорс, Айдахо - Кастер округіне қарасты елес қала. Бастапқыда алтын кен орны ретінде ашылған, кейін күміс кен орнына айналған қала күміс бағасы құлдыраған сайын біртіндеп тасталып кетті. Қала тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізіліп, оны мемлекет қоғамдық ләззат алу үшін сатып алды. Тағы бір арбалы қала, Айдахо штатының Шоуп қаласы, аймақтың тау-кен тарихында, ауырлық күшімен қоректенген газ сорғылары мен дүкеннің, сондай-ақ аймақтағы басқа да тарихи ғимараттардың сақталуы арқылы тарыхты атап өтеді. Кетчумда 1996 жылы басталған Сарык фестивалі 150 жылдан астам уақыт бойы болған тарихи құндылықтарды, сондай-ақ қоныс аударушылар аймаққа әкелген бай мәдениетті атап өтеді. Фестивальдің шараларына қой пісіру, жүн өңдеу және мал бағыу туралы сабақтар, сондай-ақ иттер мен қойшылардың мал бағыуын көрсету курстары мен Кетчум қаласының орталығы арқылы жүретін қойлардың парадтары жатады. 2000 жылы құрылған және әр тамыз сайын Стэнлидегі Стэнли мұражайында өткізілетін Sawtooth Salmon Festival сальмонның Salmon өзеніндегі ұрықталуын тікелей эфирде ойын-сауық, білім беру турлары мен презентациялар, сатушылар, тамақ пен сусынмен еске алады. 2021 жылы құрылған, шілде айында өткізілетін және Стэнлиде орналасқан Сау тіс фестивалі Стэнли мен Үлкен Орталық Айдахо аймағының қолөнершілерінің өнер мен қолөнерін сату арқылы ақша жинауды және бизнес пен қоғамдастықты насихаттауды мақсат етеді. Фестивальға 80-ден астам сатушы, көптеген фотографтар, суретшілер, қыш құмырашылар, зергерлер, сақина жасаушылар және макрам жасаушылар қатысады. Сонымен қатар, жанды музыка, тамақ пен сусындар да бар.