Кіріспе
2001 жылы Radiohead тобының Amnesiac студиялық альбомы – ағылшын рок-тобы Radiohead-тің 30 мамыр күні EMI лейблы арқылы шыққан бесінші студиялық альбомы. Ол продюсер Найджел Годричпен бірге Radiohead-тің бұрынғы альбомы Kid A (2000) жазу кезінде дайындалған. Radiohead бұл материалды екіге бөлді, себебі оны қос альбом үшін тым көп деп санады. Kid A сияқты, Amnesiac электрондық музыка, 20 ғасыр классикалық музыкасы, джаз және краутрок әсерлерін қамтиды. Соңғы трек "Life in a Glasshouse" – джаз трубашысы Хамфри Литтелтон және оның тобымен жасалған бірлескен жұмыс. Kid A үшін жеке синглдар шығармаған Radiohead, Amnesiac альбомын "Pyramid Song" және "Knives Out" синглдарымен, оларға түсірілген музыкалық видеолармен насихаттады. "Pulk/Pull Revolving Doors", "Like Spinning Plates" және промо-сингл ретінде шыққан "I Might Be Wrong" тректеріне де видеоклиптер түсірілді. 2001 жылдың маусым айында Radiohead Amnesiac турнесін бастады, ол үш жылдан кейінгі алғашқы Солтүстік Америкалық турнесі болды. Amnesiac Ұлыбританиялық альбомдар тізімінде бірінші орынға, ал АҚШ Billboard 200 тізімінде екінші орынға ие болды. 2008 жылдың қазан айына дейін әлем бойынша 900 000-нан астам данасы сатылды. Ұлыбританияда, АҚШ және Канадада платина, ал Жапонияда алтын сертификатына ие болды. Кейбір сыншылар оны тым тәжірибелік немесе Kid A-дан кем тұтас деп санады, ал кейбіреулері оны пайдаланылмаған материалдар жинағы деп қарады. Дегенмен, альбом жағымды пікірлер алды және көптеген басылымдар оны жылдың үздік альбомдарының бірі деп атады. Amnesiac Mercury Prize және бірнеше Grammy Awards сыйлықтарына ұсынылып, арнайы басылымы үшін «Ең жақсы жазу пакеті» номинациясында жеңіске жетті. "Pyramid Song" трегі Rolling Stone, NME және Pitchfork басылымдарының пікірінше, онжылдықтың ең жақсы тректерінің бірі атанды, ал Rolling Stone Amnesiac альбомын 2012 жылғы «Барлық уақыттың 500 үздік альбомы» тізімінде 320-орынға қойды. Kid A Mnesia – Kid A, Amnesiac және бұрын жарияланбаған материалдарды қамтитын мерейтойлық қайта шығарылым 2021 жылы жарық көрді.
Amnesiac is the fifth studio album by the English rock band Radiohead, released on 30 May 2001 by EMI. It was recorded with the producer Nigel Godrich in the same sessions as Radiohead's previous album Kid A (2000). Radiohead split the work in two as they felt it was too dense for a double album. As with Kid A, Amnesiac incorporates influences from electronic music, 20th century classical music, jazz and krautrock. The final track, "Life in a Glasshouse", is a collaboration with the jazz trumpeter Humphrey Lyttelton and his band. After having released no singles for Kid A, Radiohead promoted Amnesiac with the singles "Pyramid Song" and "Knives Out", accompanied by music videos. Videos were also made for "Pulk/Pull Revolving Doors" and "Like Spinning Plates", and "I Might Be Wrong", which was released as a promotional single. In June 2001, Radiohead began the Amnesiac tour, incorporating their first North American tour in three years. Amnesiac debuted at number one on the UK Albums Chart and number two on the US Billboard 200. By October 2008, it had sold over 900,000 copies worldwide. It is certified platinum in the UK, the US and Canada, and gold in Japan. Though some critics felt it was too experimental or less cohesive than Kid A, or saw it as a collection of outtakes, it received positive reviews. It was named one of the year's best albums by numerous publications. Amnesiac was nominated for the Mercury Prize and several Grammy Awards, winning for Best Recording Package for the special edition. "Pyramid Song" was named one of the best tracks of the decade by Rolling Stone, NME and Pitchfork, and Rolling Stone ranked Amnesiac number 320 in their 2012 "500 Greatest Albums of All Time" list. Kid A Mnesia, an anniversary reissue compiling Kid A, Amnesiac and previously unreleased material, was released in 2021.
Жазу
Radiohead және продюсер Найджел Годрич Amnesiac-ты 2000 жылғы қазан айында жарық көрген Kid A альбомымен бірдей жазу сессияларында жазды. Сессиялар 1999 жылғы қаңтардан 2000 жылдың ортасына дейін Париждегі Гийом студиясында, Копенгагендегі Медли студиясында және Оксфордширдегі Radiohead студиясында өтті. Барабаншы Филип Селвей сессиялардың «екі түрлі көзқарысқа ие болғанын» айтты: «Біздің бәріміз бір бөлмеде ойнаған ескі тәсіліміз бен студияда музыка жасаудың басқа бір шеті арасындағы керіспір. Менің ойымша, Amnesiac тобының аранжировкасы жағынан күштірек шықты». Сессиялар электрондық музыкадан, 20 ғасыр классикалық музыкасынан, джаз бен краутроктан әсер алды, синтезаторлар, ондес Мартено, барабан автоматтары, скрипкалар және духовые аспаптар қолданылды. Әнші Том Йорк Radiohead оны екі альбомға бөлгенін, өйткені «олар аяқталған түрінде бір-бірін жояды» және «екі түрлі ортадан» келгенін айтты. Ол Amnesiac Kid A-ға «басқаша көзқарас» ұсынғанын және «түсіндіру нысаны» болғанын сезінді. Топ мүшелері Amnesiac-ты Kid A B-сайдтарының немесе жазылмаған үзінділерінің жинағы ретінде емес, өз алдына бір альбом ретінде қарастырғанын атап өтті. Йорк атаудың гностиктердің туған кездегі жарақат өткен өмірлер туралы естеліктерді жояды деген сенімінен шабыттанғанын, бұл идея оны қызықтырғанын айтты. Radiohead магнитофондағы өшіру басын өшірді, соның салдарынан таспа өзін-өзі қайта-қайта жазып, «көлеңкелі» таспа тізбегін жасады және Pro Tools-та нәтижелерді өңдеді. «True Love Waits» әнінің аранжировкасына сәйкес келмейтінін шешкен Radiohead оны жаңа трек жасау үшін пайдаланды. Radiohead сондай-ақ «Packt Like Sardines in a Crushd Tin Box» әнінде Йорктың вокалын өңдеу және «назарсыз, жекеленбеген» дыбыс жасау үшін Auto Tune-ды қолданды. Йорк «Knives Out» Radiohead-тің бұрынғы стилінен ешқандай айырмашылығы жоқ екенін және «қалуға лайық болғандықтан аман қалды» деді. «Dollars and Cents» он бір минуттық джемнен қысқартылды, ол краутрок тобынан шабыттанды, олар көп жазады, содан кейін жазбаларын өңдейді. Бұл жазбаны «қауіпті Kraftwerk» деп санаған Radiohead оны өзгертіп, жаңа ән жасады. Йорк былай деді: «Мен басқа бөлмеде болдым, дауыстың әуені кері естілді және «Бұл дұрыс жолдан әлдеқайда жақсы» деп ойладым, содан кейін түннің қалған бөлігін әуенді үйренуге тырыстым». Соңғы трек «Life in a Glasshouse» үшін Джонни Гринвуд джаз трубашысы Хамфри Литтлтонға Radiohead «біраз уақытқа тоқтап қалғанын» түсіндірді. Литтлтон 1997 жылы шыққан Radiohead тобының OK Computer альбомын қызы көрсеткеннен кейін әнді өз тобымен орындауға келісті. электрондық және альтернативті рок, джаз элементтерімен. Колин Гринвуд онда «дәстүрлі Radiohead үлгісіндегі әндер» және эксперименттік жұмыстар бар екенін айтты. The Atlantic оны Kid A-ның «хирургиялық жылтырымен», «батпақты және тұманды» аранжировкаларымен және «жайсыз» аккордтар мен ырғақтарымен салыстырды. Оның мәтіні Йорк Копенгагенде жазба жасағанда көрген ежелгі Мысырдың жер асты өнері көрмесінен шабыттанды, «серуендейтін» гитара желілері, «күшті» перкуссия, «жол тартатын» бас желісі, «көшпенді» вокал және «қорқынышты» мәтін сипатталды. «Morning Bell/Amnesiac» – Kid A альбомынан алынған «Morning Bell» әнінің басқаша нұсқасы; The Atlantic оны «жағдайлылық пен құлайғандық» араласымы деп сипаттады. Йорк оның «мүлдем басқа орыннан келгендіктен» және «оны ұмытып кеткеннен кейін кездейсоқ табылғандықтан» енгізілгенін жазды. Ол бұл «қайталанатын арман сияқты» естіледі деді. «Dollars and Cents» әнінің мәтіні «мағынасыз», бірақ «адамдар экрандағы пиксельдер ғана, білмейтін биік билікке қызмет етеді, ол манипулятивті және деструктивті» деген түсінікке негізделгенін айтты. «Life in a Glasshouse» әнінде Хэмфри Литтлтон тобы Нью-Орлеан джаз жерлеуі стилінде ойнайды. Литтлтонның айтуынша, ән «импровизацияланған, блюздік, минорлық мелодиямен басталады, содан кейін біртіндеп біз нағыз жабайы, примитивті, Нью-Орлеан блюзін ойнай бастаймыз». Донвуд шабыт алу үшін Лондонды зерттеді, жазбалар жасады және оны грек мифологиясындағы лабиринтке теңеді. Ол ескі кітаптардың бос беттерін сканерлеп, оларға салюттер мен Токио мұнараларының суреттерін, Пиранезидің «Қиял түрмелері» суреттерінің көшірмелерін және Йорк бұзылған баспа машинасында басып шығарған әндер мен сөз тіркестерін орналастырды. Мұқабасында жылап тұрған Минотавр бейнеленген кітап мұқабасы бейнеленген. Альбом кітапшасына кірген кейіпкерлердің арасында бетсіз террористтер, жеке мүддесін ойлайтын саясаткерлер және корпоративтік басшылар бар. Йорк олардың «біз жұмыс істеуге тырысқанда бізбен күрескен абстрактілі, жартылай күлкілі, ақымақтықпен қараңғы, жалған дауыстарды» білдіретінін айтты. Арнайы басылым үшін Донвуд кітапхана кітабының стиліндегі қатты мұқабалы CD қаптамасын жасады. Ол «біреу осы беттерді кітапқа салған және оны кеңседегі жәшікке салып, шатырда ұмытып кеткенін» көзге елестетеді. «Визуальды және музыкалық жағынан альбом кітапты тауып, беттерін ашу туралы».
Шығару
Radiohead 2001 жылдың қаңтар айында Kid A альбомы жарық көргеннен кейін үш ай өткен соң Amnesiac туралы өз веб-сайтында хабарлады. Ол Жапонияда 30 мамырда EMI, Ұлыбританияда 4 маусымда Parlophone және АҚШ-та 5 маусымда Capitol арқылы шығарылды, екеуі де EMI-дің еншілес компаниялары. Amnesiac Ұлыбританиялық альбомдар тізімінде бірінші орынға шықты. Ол Жапонияның Төңкеріс индустриясы қауымдастығы (Recording Industry Association of Japan) тарапынан Жапония бойынша 100 000 дана сатылғаны үшін алтын сертификат алды. 2008 жылдың қазанына қарай Amnesiac әлем бойынша 900 000-нан астам дана сатылды. 2013 жылдың шілдесінде ол Ұлыбританияда 300 000-нан астам сатылғаны үшін платина сертификатына ие болды. Amnesiac туралы Йорк Radiohead-тің "синглдері, бейнеклиптері, жылтыр журналдардағы әдемі суреттері, балалар телеарналарындағы көрсетілімдер, кинопремьералар, билер және менің қиын өмірім туралы қызықты сұхбаттар" болатынын айтты. "Knives Out" шілде айында музыкалық бейнелермен бірге жарық көрді. Radiohead Johnny Hardstaff режиссерлік еткен компьютерлік анимациялық бейне үшін "Pulk/Pull Revolving Doors" және "Like Spinning Plates" әндерін жаңартты. Бейне 2001 жылдың 29 қарашасында Глазго қаласындағы Заманауи өнер орталығында өткен анимациялық фестивальде көрсетілді. Онда ультракүлгін сәуледе жүзген қасқырлар, пішін алатын машина және центрифугада айналып тұрған егіздер бейнеленген. Видео MTV арнасында аз көрсетілді, себебі олар оны "қуатты мазмұнды" деп санады және тек ескертумен ғана эфирге шығаруға келісті. Хардстафф: "Айнымалысы, MTV-де әуедейтін R&B және өздерінің шоу-бизнестік құйрықтарына тиімді бейімделген 'суретшілердің' бос мақтауына толы, бірақ нағыз сезімтал фильмнің бір бөлігі көрінбейді", - деді.
Қайта шығарылғандар
2003 жылы келісімшарт аяқталғаннан кейін Radiohead EMI-ден кетті. 2007 жылы EMI Radiohead Box Set-ті шығарды, бұл Radiohead EMI-ге қол қойған кезде жазылған альбомдардың жинағы, оның ішінде Amnesiac альбомы да бар. Винилде ұзақ уақыт қолжетімсіз болғаннан кейін, Amnesiac 2008 жылдың 19 тамызында "From the Capitol Vaults" сериясының бөлігі ретінде, басқа Radiohead альбомдарымен бірге екі LP болып қайта шығарылды. 25 тамызда EMI Amnesiac-ты екі CD-ден тұратын "Collector's Edition" және қосымша DVD-ді қамтитын "Special Collector's Edition" нұсқаларында қайта шығарды. Бірінші CD-де түпнұсқа студиялық альбом бар; екінші CD-де Amnesiac синглдерінен B-жақтары мен концерттік орындалымдары жинақталған; ал DVD-де музыкалық видеолар мен тікелей эфирдегі теледидардағы қойылымдар бар. Radiohead бұл қайта шығаруларға ешқандай қатыспады және музыка жаңартылмады. EMI қайта шығарулары 2016 жылы Radiohead-тің каталогы XL Recordings-ке өткеннен кейін тоқтатылды. 2016 жылдың мамырында XL компаниясы Radiohead-тің каталогын, Amnesiac альбомын қоса алғанда, винилде қайта шығарды. "Life in a Glasshouse" әнінің алғашқы демо-нұсқасы, Йорк акустикалық гитарада орындаған нұсқасы, 2019 жылы MiniDiscs [Hacked] жинағында жарық көрді. 2021 жылдың 5 қарашасында Radiohead Kid A Mnesia атты мерейтойлық қайта шығарылымды ұсынды, ол Kid A және Amnesiac альбомдарын біріктіреді. Ол бұрын жарияланбаған материалдарды қамтитын үшінші Kid Amnesiae альбомын да қамтиды. Radiohead қайта шығарылымды бұрын жарияланбаған "If You Say the Word" және "Follow Me Around" тректерінен тұратын екі цифрлық синглмен насихаттады. Kid A Mnesia Exhibition – альбомдардан музыка мен көркем туындыларды ұсынатын интерактивті тәжірибе, 18 қарашада PlayStation 5, macOS және Windows платформалары үшін шығарылды.
Қызметкерлер
Амнезия ойынының қосымша жазбаларынан алынған.