Кіріспе

Ambient 1: Music for Airports – Брайан Иноның 1978 жылы Polydor Records лейбелімен шығарған алтыншы студиялық альбомы. Бұл Иноның амбиент музыкасы атауымен шыққан алғашқы альбомы, жанр "тыныштандыру және ойлануға кеңістік тудыру" мақсатымен жасалған, бірақ сонымен бірге "көзге түспейтін, әрі қызықты" болып қала береді. Бұл стильдегі Иноның алғашқы жұмысы болмаса да, осы терминнің пайда болуымен байланысты. Альбом әртүрлі ұзындықтағы таспалардың тізбектеліп қосылуы арқылы жасалған төрт композициядан тұрады және әуежай терминалындағы шаршаңқы атмосфераны сейілту үшін, үнемі қайталап ойналатын дыбыс инсталляциясы ретінде қолдануға арналған. Ино өзінің тәсілін "жасалған" музак пен жеңіл музыкадан өзгеше деп атады. Альбом – Иноның Ambient сериясының бірінші альбомы, ол 1981 жылғы Ambient 4: On Land альбомымен аяқталды. 2004 жылы Rolling Stone журналы осы альбомды амбиент жанрының негізін қалаушы деп мойындады. 2016 жылы Pitchfork оны барлық уақыттағы ең ұлы амбиент альбом деп бағалады.

Негізгі мәліметтер мен тұжырымдама

Эно 1970 жылдардың ортасында автокөлік апатына ұшырап, ауруханаға түскен кезде амбиентке қызығушылық танытты. Оның досы Джуди Найлон Эноны ауруханада көріп, кетер алдында үнсіз ойнатылып жатқан альбомды қалдырды. Дыбыс бөлме сыртындағы жаңбырмен үйлесіп, Эно тұрып, дыбысты реттей алмады, сондықтан ол өзгермелі назарына сай атмосфераны құруға мүмкіндік берді. Эноның пікірінше, «Discreet Music» (1975) альбомы – оның амбиент музыкасына жасаған алғашқы қадамы болды. Германияның Кёльн-Бонн әуежайында бірнеше сағат ұшақ күтіп, оның көңілсіз атмосферасынан кейін Эно «әуежайлар үшін арналған» музыка альбомын ойлап тапты. Ол альбомның түрлі жағдайларда қолданылуын көздеді. Сол кезде амбиент музыкасы «салыстырмалы түрде шағын сала», «жанр емес, көбірек түсінік» болатын және көбінесе үстемдік құратын музак практикасына қарсы жасалған. Эноның ұғымы лифт музыкасы мен оңай тыңдалатын музыканың «шығарылған» фондық шуынан ерекшеленді. Альбомның қаптамасында Эно былай түсіндірді:

Дәстүрлі фондық музыка барлық күмән мен белгісіздік сезімін (сонымен қатар, шынайы қызығушылықты) музыкадан жою арқылы жасалады, ал амбиент музыка осы қасиеттерді сақтайды. Олардың мақсаты – ортаны ынталандыру арқылы «жарықтандыру» (осылайша, күнделікті міндеттердің жалықтыруын азайту және дене ритмінің табиғи көтерілісі мен төмендеуін тегістеу), ал амбиент музыка тыныштық пен ойлауға мүмкіндік беруге арналған. Амбиент музыка тыңдаудың әртүрлі деңгейлерін бірін-бірі күшейтпестен қабылдай алуы керек; ол қызықты болғандай, көзге түспеуі керек. Кейінірек Эно Ray Conniff Singers және музыкаға негізделген «кері әлем» идеясын, «боргезиялық ойды» осы кезеңдегі шабыт көзі деп атады.

Жазу және композициялау

Барлық тректерді Eno жазды, "1/1" трегін бұрынғы Soft Machine барабаншысы және вокалисі Роберт Уайаттпен және продюсер Ретт Дэвиспен бірлесіп жазды. "Аэропорттарға арналған музыка" тігілген таспа орамаларын қолданады. Оның жасалуын еске түсіре келе, Ино оны "мұқият және сезімталдықтан алыс деп жоспарланған" және "негізінен машиналармен жасалған" деді. Ол Дэвид Боуидің "Low" альбомын жасау барысында жұмысты бастады. Тректерді салыстырғанда тембрдің әртүрлілігі байқалады, мысалы, жылы "1/1" трегі салқын және қараңғы "1/2" трегіне қарама-қарсы келеді. Джон Л. Уотерс альбомды "Эноның Obscure лейбліне жазған және қолдаған, эксперименталды және жүйелік негіздегі "серьезді" музыканттардың (Джон Уайт, Гэвин Брайарс, Кристофер Хоббс, Майкл Парсонс, Майкл Найман) жұмысының логикалық жалғасы" деп сипаттады. Дэвид Стаббс Эрик Сатидің шығармаларымен ұқсастықтарын атап өтті. "1/1" трегінде піяноның аритмиялық түрде орындалған орамалары бар – піяно бүкіл альбом бойында басым аспап болып табылады. Бұл трек екі пианистің бір-бірін анық ести алмай импровизациялауынан туындады, нәтижесінде бөлек, бірақ бір-бірін толықтыратын мелодиялар пайда болды. Әртүрлі мотивтер, кездейсоқ ойнатылады. Көркемөнер философы Джон Лайзекер альбомның жалпы бағытсыздығын талқылағанда, "1/1" трегі "бұлттан да жаман тұрмайды (және жақсы да тұрмайды)" деп атап өтті. "2/1" трегінің әртүрлі ұзақтығы әр әншінің өзгеше қабілеттерімен байланысты. Ол "дыбыстан кемінде екі есе ұзақ үнсіздік" және "қарапайым емес, күрделі қарым-қатынастар" тілегімен таспа жазбаларын орамаларға өзгертті. "Содан кейін мен барлық орамаларды іске қостым, және олар өздері қалағандай конфигурациялануына мүмкіндік бердім". Музыка профессоры Виктор Сабо тректі "әуешелек" деп сипаттап, "вибрациясыз" таспа орамаларының "қиындықпен жансыз" екенін жазды: "Осындай композициялық тәсілдер мен эмоционалдық экспрессивтік кодтар арқылы, '2/1' трегі адамның жоқтығын басқа тректерге қарағанда айқын көрсетеді".

Сыни қабылдау

Ambient музыканың алғашқы альбомы танымал болды және кейін «алғашқы қасақана ‘ambient’ жазба» деп танылды. Ол бастапқыда сыншылар, тыңдаушылар және Эноның өзінің кейбір әріптестері тарапынан теріс қабылданды, тіпті кейбіреулерін қызықтырды. 1990 жылдарға қарай ғана ол «қазіргі заманғы музыкалық канонға енді». Сабо бастапқы сын-тексерулердегі бірқалыптылығы мен халыққа кең таралғандығынан туындаған «бояусыздық» сынды жиі кездесетін пікірлерді жазды. The Village Voice журналындағы Роберт Кристагау басқа бір шолуында «осы төрт қарапайым ‘ambient’ минимализм үлгілерінің жалпы мақсаттағы тыныштандырушы ретінде нағыз тартымдылығы бар. Бірақ олардың нақты жағдайларға байланысты әртүрлі нәтижелер беретінін де айтуым керек» деп жазды. Кейін ол оны «жалықтыратын» деп атады. 1979 жылы Musician журналына берген сұхбатында Лестер Бангс Music for Airports альбомын «терезе арқылы көрінетін кристалдай жарық сияқты, тіпті жартылай тыңдағанда да сәл гипноздайтын» деп сипаттады және жеке тәжірибесін айтып берді, онда альбом оны Чарльз Мингустың қатысуымен арманға түсірді. PopMatters журналисі Джон Дэвидсон ретроспективті шолуда Music for Airports альбомын шедевр деп бағалады, оның құндылығын «тек әртүрлі көңіл-күйлерде және жағдайларда тыңдағанда ғана толыққанды бағалауға болады. Сонда сіз музыканың ойыңызға демалуға орын беретініне және осылайша көңіл-күйіңізге бейімделетініне көз жеткізесіз» деп жазды. AllMusic шолушысы Линда Коханов «жақсы картина сияқты, осы өзгеріп отыратын дыбыстар тыңдаушының үнемі қатысуын қажет етпейді, бірақ музыка стандартты фондық немесе оңай тыңдалатын музыкада жоқ дыбыстық байлықпен мұқият назар аударуға да мүмкіндік береді» деді. Slant Magazine журналынан Сал Цинкемани композициялардың әсерін «таза салмақсыздық» деп сипаттады. Pitchfork журналынан Грейсон Хавер Куррин оң пікірде «Music for Airports альбомын тек фондық тыныштандырушы ретінде емес, осы төрт трек керемет және өзгертетін күшке ие, бөлмедегі ауаны өзгерте алады» деп жазды. 2016 жылдың қыркүйегінде Pitchfork осы альбомды барлық уақыттағы ең жақсы ambient альбом деп атады. Альбом жанрдың және Эно дискографиясының маңызды және ықпалды туындысы ретінде танылды. J. D. Considine The Rolling Stone Album Guide журналында жанрға атау беріп, ambient эстетикасын анықтады деп жазды. The Washington Post газетінен Крис Ричардс «бұл альбом музыканттардың бір буынына музыканы текстура ретінде қарастыруға үйретті» деп жазды. Альбом туралы ой бөлісе отырып, Джон Караманика оны Рокси Музыкадан кейін шыққан Эноның ең жақсы жұмысы деп атады. Полине Оливерос, Райли және Гарольд Бадд сияқты суретшілер Эноның ambient музыкасының стилін кеңейтті, ол оның келесі альбомдарында маңызды орын алды. Music for Airports Эно мен оның серіктестерінің осы стильді зерттеуіне бастау болды, мысалы, 1978–82 жылдардағы Ambient сериясында. Оның түсінігі жақын арада өзгеріп, орналасуға тәуелді болмайтын болады. Клиникалар мен ауруханалар пациенттерді тыныштандыру үшін осы альбомдарды пайдаланған. 1998 жылы Bang on a Can тобы осы альбомды «техникалық стильде» тікелей эфирде орындады.

Шығару тарихы

CountryLabelCat. (Өлкелік белгісі) Жоқ. MediaRelease DateUSPolydorAMB 001LP1978FrancePolydor2310 647LP1978CanadaGRT9167–9835LP1978ItalyPolydor2310 647LP1978USEditions EGEGS 201LP1981UKEeditions EGEGED 17LP1983UKEeditions EG, VirginEEGCD 17CDТамыз 1990USEditions EGEEGCD 17CDТамыз 1990UKVirgin RecordsENOCD 6,7243 8 66495 2 2CD2004