Кіріспе

Компьютерлік графикадағы дөңгелектер/қырсықтар үшін текстуралау техникасы

Бэмп-маппинг – компьютерлік графикадағы объекті бетіндегі дөңгелектер мен қырсықтарды модельдеуге арналған текстуралық карталау техникасы. Бұл объектінің беткі нормалдарын өзгерту арқылы және жарық есептеулер кезінде өзгертілген нормалды пайдалану арқылы қол жеткізіледі. Нәтижесінде бет тегіс емес, дөңгелектер мен қырсықтар бар сияқты көрінеді, бірақ негізгі объектінің беті өзгеріссіз қалады. Бэмп-маппингті Джеймс Блинн 1978 жылы енгізді. Нормалды карталау – бэмп-маппингтің ең көп қолданылатын түрі.

Негізгі қағидалар

Bump mapping – компьютерлік графикада беттің кішкентай ығысуларын симуляциялау арқылы көрсетілген бетті шынайырақ етуге арналған әдіс. Дегенмен, орын ауыстыру картасынан (displacement mapping) айырмашылығы, беттің геометриясы өзгертілмейді. Оның орнына, бет ығысқандай болып тек беттік нормал (surface normal) өзгереді. Өзгертілген беттік нормал жарықтандыру есептеулері үшін қолданылады (мысалы, Фонг шағылысу моделін пайдалана отырып), нәтижесінде тегіс беттің орнына егжей-тегжейлі көрініс пайда болады. Bump mapping геометрия өзгермегендіктен, бірдей деңгейдегі егжей-тегжейлілік үшін орын ауыстыру картасына қарағанда әлдеқайда жылдам жұмыс істейді және аз ресурстарды қажет етеді. Тереңдік сезімін күшейтуге қоса, беттің басқа да ерекшеліктерін өзгертетін кеңейтімдер де бар. Параллакс картасы (parallax mapping) және горизонт картасы (horizon mapping) – осындай кеңейтімдердің екі мысалы. Bump mapping-тің басты шектеуі – ол негізгі беттің өзін өзгертпей, тек беттік нормалды өзгертеді. Сондықтан силуэттер мен көлеңкелер өзгермейді, бұл әсіресе үлкен симуляцияланған ығысулар үшін жақсы көрінеді. Бұл шектеуді орын ауыстыру картасын (displacement mapping) қолдану арқылы, яғни бетке дөңгелектерді қосу арқылы немесе изожер бетін (isosurface) пайдалану арқылы жеңуге болады.

Шын уақытты соққы карталау әдістері

Реалдық уақыт 3D графикалық бағдарламалаушылар көбінесе есептеу шығындарын азайту үшін bump mapping-ті модельдеу үшін осы техниканың түрлерін қолданады. Әдеттегі бір жолы – тұрақты геометрияны пайдалану, бұл биіктік картасының беттік нормалін тікелей қолдануға мүмкіндік береді. Жарықтандыру есептеулері үшін алдын ала есептелген анықтама кестесімен үйлестірілген бұл әдіс өте қарапайым және жылдам циклмен іске асырылып, толық экран әсерін қамтамасыз етеді. Бұл әдіс bump mapping алғаш пайда болған кезде кең таралған визуалды эффект болды.