Кіріспе

Реляциялық деректер қорын басқару жүйесі InterBase – қазіргі уақытта Embarcadero Technologies компаниясы дамытып, сататын реляциялық деректер қорын басқару жүйесі (RDBMS). InterBase өзге RDBMS-терден кіші көлемімен, дерлік әкімшілік қажеттілігі болмауымен және көп ұрпақты архитектурасымен ерекшеленеді. InterBase Microsoft Windows, macOS, Linux және Solaris операциялық жүйелерінде, сондай-ақ iOS және Android платформаларында жұмыс істейді.

Технология

InterBase — SQL 92 стандартына сәйкес келетін реляциялық деректер базасы және JDBC, ODBC және ADO.NET сияқты стандартты интерфейстерді қолдайды.

Кішкентай жер бедері

InterBase серверін толық орнату үшін дискіде шамамен 40 МБ орын қажет. InterBase клиентін ең аз көлемде орнату үшін шамамен 400 КБ дискілік орын жеткілікті.

Серверде немесе серверде

InterBase кіріктірілген дерекқоры немесе әдеттегі сервер ретінде жұмыс істей алады.

Деректерді басқарушыға ыңғайлы , кіріктірілген шифрлау

InterBase XE-ден бастап InterBase 256 биттік AES шифрлауын қамтиды, бұл деректер қорының, кестелердің немесе бағандардың толыққанды шифрлануын ұсынады. Бұл деректерді басқарушыларға деректерді сақтау кезінде қорғау заңнамаларына сәйкес келуге көмектеседі, шифрлауды және дерекқорға қол жеткізуді бөліп, дерекқор файлы қай жерде болса да шифрланғанын қамтамасыз етеді. Шифрлаудың бөлінуі сонымен қатар әзірлеушілерге нақты пайдаланушы кіргенде көрінетін деректер туралы алаңдамай, тек қолданбаны дамытуға мүмкіндік береді.

Бір мезгілдегі валюталық бақылау

Жаңартулар кезінде тоқтаудың алдын алу үшін Interbase бұғаттаудың орнына көп нұсқалы бір мезгілдестікті басқаруды пайдаланады. Әрбір транзакция деректің нұсқасын жасайды. Жазу кезінде жаңарту бастапқыда тоқтатылмай, сәтсіз аяқталады.

Қайтару және қалпына келтіру

InterBase транзакция журналдарын пайдаланбай, кері қайтаруды іске асыру үшін көп буынды жазбаларды қолданады.

Кемшіліктері

Кейбір операцияларды көп буынды архитектурада іске асыру қиын, сондықтан олар дәстүрлі іске асыруға қарағанда баяу орындалады. Мысалы, SQL COUNT операторы. COUNT операторына кіретін бағандарда немесе бағандар тобында индекс болған жағдайда да, ағымдағы транзакция оқшаулану деңгейінде көрінетін жазбаларды анықтау үшін барлық жазбалар қарастырылуы тиіс.

InterBase-ден бұрын бірнеше нұсқаны бір мезгілде басқару

Көп нұсқалы бір мезгілде басқару Филип Бернштейн мен Натан Гудманның "Таратылған дерекқор жүйелерінде бір мезгілде басқару" атты 1981 жылғы мақаласының 4.3 және 5.5 бөлімдерінде біршама егжей-тегжейлі сипатталған. Бернштейн мен Гудманның мақаласында Д.П. Ридтің 1978 жылғы диссертациясыға сілтеме жасалған, онда MVCC өте нақты сипатталған және оны бастапқы жұмыс деп мәлімдейді.

Алғашқы жылдар

Джим Старки DEC компаниясында DATATRIEVE 4-ші буын 4GL өнімі үстінде жұмыс істеп жүргенде, көптеген пайдаланушылардың бір уақытта енгізетін өзгерістерді басқару жүйесі туралы ой келді. Бұл идея сол кезде дамып келе жатқан жаңа реляциялық деректер базасы жүйелері үшін үлкен мәселе болып келген құлыптау (locking) мәселесін айтарлықтай жеңілдетті. Старки бұл ойға өзінің алғашқы реляциялық деректер базасы жобасын басқа топқа өткізгеннен кейін келді, содан кейін территория үшін күрес болды. Старки Rdb/ELN өнімінің бірінші нұсқасын шығарғаннан кейін компанияны тастап кетті. InterBase-тің іске асырылуы сол кездегі басқа деректер базаларына қарағанда Ридтің MIT диссертациясында сипатталған жүйеге әлдеқайда ұқсас болғанымен, Старки Бернштейнмен Американың Компьютерлік Корпорациясындағы және кейін DEC-дегі бұрынғы қызметінен таныс еді және көп нұсқалы бір мезгілдестікті басқару идеясына өзі жеке келгенін мәлімдеді. Сол сөзінде Старки былай деді:

Көп буынды бір мезгілдестікті басқаруға шабыттандырған – Prime компаниясы жасаған, беттік көшірмелерді (page level snapshots) қолдайтын деректер базасы жүйесі. Бұл мүмкіндіктің мақсаты – жазушыларды тоқтатып қоймай, оқырманға деректер базасының тұрақты көрінісін ұсыну еді. Маған бұл идея деректер базасы жүйесінің өте пайдалы қасиеті ретінде қызықты болды. Ол жергілікті жұмыс станциясы өндірушісі Apollo Computer компаниясының Unix машиналарында деректер базасын іздеп жүргенін естіді және олар дамуды қаржыландыруға келісті. Олардың ынталандыруымен ол 1984 жылы Еңбек күні Гротон деректер базасы жүйелерін (олар орналасқан Массачусетс штатының Гротон қаласының атынан аталған) құрды және ақырында InterBase ретінде шығарылатын жұмысты бастады. 1986 жылы Apollo компаниясында корпоративтік өзгерістер болды және олар бағдарламалық қамтамасыз ету бизнесінен шығуға шешім қабылдады, бірақ сол кезде өнім ақша табуды бастаған еді.

Борландқа баратын жол

1986-1991 жылдар аралығында өнім біртіндеп Ashton Tate компаниясына сатылды, ол кезде әйгілі dBASE жасаушылары өз портфелін кеңейту үшін түрлі деректер базасы компанияларын сатып алып жатқан еді. Компания көп ұзамай қиын жағдайға түсті, ал Borland 1991 жылы Ashton Tate-ті сатып алып, келісімнің бір бөлігі ретінде InterBase-ті иеленді.

Ашық көз

2000 жылдың басында Борланд InterBase ашық кодты бағдарлама ретінде шығарылатынын хабарлады және өнімді басқару үшін жеке компания құру бойынша келіссөздер бастады. Жаңа компанияны басқаруға тағайындалған адамдар мен Борланд тараптардың келісе алмауына байланысты InterBase Борланд өнімі ретінде қалды, ал InterBase 6 нұсқасының бастапқы коды 2000 жылдың ортасында Mozilla Public License нұсқасымен жарияланды. Борландтағы InterBase бөлімі жаңа басшылыққа өткен соң, компания InterBase 6 және кейін 6.5 нұсқаларын коммерциялық түрде шығарды. Борланд ашық кодты бағдарламаға бірнеше жаңартулар енгізді, бірақ ашық кодты жобаны белсенді түрде дамытуды тоқтататынын мәлімдеді. Дегенмен, InterBase 6 кодынан жасалған Firebird ашық кодты бағдарламасы әлі де дамып келеді. 2001 жылы бағдарламалық қамтамасызда 1994 жылдан бері бар артқы есік табылып (және түзетілді).

Кодтық құрылғы

2006 жылдың 8 ақпанында Borland InterBase, Delphi, JBuilder және басқа да құралдарды қоса алғанда, олардың әзірлеу құралдарының өнімдерін сату ниеті туралы хабарлады. Бірақ бөлімшелерді сатудың орнына, Borland оларды 2006 жылдың 14 қарашасында еншілес компания ретінде бөліп шығарды. InterBase, Delphi және JBuilder сияқты IDE құралдары жаңа компанияның өнімдер тізіміне кірді. Содан кейін 2008 жылдың 7 мамырында Borland және Embarcadero Technologies компаниялары Embarcadero компаниясының "CodeGear-ді сатып алу бойынша түпкілікті келісімге қол қойғанын" жариялады. Шамамен 24,5 миллион долларға жасалған сатып алу 2008 жылдың 30 маусымында аяқталды.

Соңғы шығарылымдар

2002 жылдың соңында Borland InterBase 7 нұсқасын шығарды, онда SMP қолдауы және серверді әкімшілердің бақылауы мен басқаруына арналған қолдау күшейтілді. Borland 2003 жылдың маусым айында InterBase 7.1, 2004 жылдың желтоқсанында 7.5 және 2005 жылдың 1 маусымында 7.5.1 нұсқаларын шығарды. 2006 жылдың қыркүйегінде Borland InterBase 2007 қолжетімділігін жариялады. Оның жаңа мүмкіндіктеріне журнал арқылы уақыт бойынша деректерді қалпына келтіру (бұл синхронды жазулардың өнімділік құлдырауынсыз қалпына келтіруге де мүмкіндік береді), ұсымдық резервтік көшірмелер, пакеттік операторлар, жаңа Unicode әріптік кодтамалары және жаңа ODBC драйвері кіреді. 2008 жылдың қыркүйегінде Embarcadero InterBase 2009 қолжетімділігін жариялады. Оның жаңа мүмкіндіктеріне толық деректер базасын шифрлау, таңдамалы бағана деңгейінде деректерді шифрлау және Secure Sockets Layer (SSL) арқылы қауіпсіз TCP/IP байланысын қамтамасыз ететін сым арқылы шифрлау кіреді. 2010 жылдың қыркүйегінде Embarcadero InterBase XE қолжетімділігін жариялады. Оның жаңа мүмкіндіктеріне 64 биттік клиент және сервер, жақсартылған қауіпсіздік, жақсартылған кеңейтімдік, сақталған процедураларда динамикалық SQL қолдауы және ағынды әдістермен үлкен объектілердің оңтайландырылған өнімділігі кіреді. 2013/2014 жылдары Embarcadero InterBase XE3 қолдау көрсетілетін платформаларға iOS-ты, содан кейін Android-ті қосты. Сонымен қатар, InterBase IBLite шығарылды – Windows, macOS, iOS және Android үшін роялтисіз InterBase нұсқасы. 2014 жылдың желтоқсанында Embarcadero InterBase XE7-ні шығарды, ол "Өзгерістерді көру" деп аталатын, патенттелген өзгерістерді қадағалау технологиясын ұсынады. Ubuntu сертификатталған Linux платформаларына қосылды, сондай-ақ 64 биттік Linux қолдауы қосылды. Қосымша 64 биттік транзакция ID-лері енгізілді және негізгі деректер базасының тек оқуға арналған көшірмелерін жылдам жаңартуға мүмкіндік беретін жаңа ерекшеленген деректер қоймалары пайда болды. 2017 жылдың наурыз айында Embarcadero InterBase 2017-ні шығарды. InterBase 2017 құрамына Linux үшін InterBase ToGo, InterBase Server үшін серверлік мониторинг қолдауы, бірқатар тілдік жақсартулар (туынды кестелер мен жалпы кесте өрнектері, деректерді жылдам жою үшін кестелерді қысқарту), кең кестелік жазылымды кеңейту үшін Change Views жақсартулары, жаңа транзакция оқшаулау деңгейлері және транзакция күту уақытын басқару кіреді. 2019 жылдың қарашасында Embarcadero InterBase 2020-ны шығарды, содан кейін 2020 жылдың мамырында Update 1 шығарылды. InterBase 2020 нұсқасы көптеген жаңа мүмкіндіктерді қосады, соның ішінде InterBase үшін кестелік кеңістіктерді қолдау, бұл бірнеше деректер сақтау опциялары бар серверлерде өнімділікті жақсартуға мүмкіндік береді.