Кіріспе
Гитараның вибрато жүйесі үшін бұғаттағыш көпірдің түрі және вибрато мойынын қамтитын бұғаттағыш гайка жүйесі – гитараның вибрато жүйесі. Флойд Роуз бұғаттағыш тремолосы немесе жай ғана Флойд Роуз – гитараға арналған бұғатталатын вибрато мойынының бір түрі. Флойд Д. Роуз 1976 жылы алғашқы рет бұғатталатын вибратоны ойлап тапты, және қазір оны сол аттас компания шығарады. Флойд Роуз 1980-ші жылдары Эдди Ван Хален, Нил Шон, Брэд Гиллис, Джо Сатриани, Стив Вай және Алекс Лифессон сияқты гитаристердің арасында танымал болды, олар оның питчтің күрт өзгеруіне қарамастан, аспаптың құлаққа жағымды дыбысын сақтап тұру қабілетін пайдаланды. Оның тұрақтылығы екі рет бұғатталатын конструкциясының арқасында, ол революциялық деп есептеледі; бұл конструкция Guitar World журналының "10 ең маңызды гитаралық жаңалықтары" және Guitar Player журналының "1979-1983 жылдар аралығындағы гитара тарихындағы 101 ең ұлы сәт" тізіміне енген.
the guitar vibrato system
The Floyd Rose Locking Tremolo, or simply Floyd Rose, is a type of locking vibrato arm for a guitar. Floyd D. Rose invented the locking vibrato in 1976, the first of its kind, and it is now manufactured by a company of the same name. The Floyd Rose gained popularity in the 1980s through guitarists like Eddie Van Halen, Neal Schon, Brad Gillis, Joe Satriani, Steve Vai, and Alex Lifeson, who used its ability to stay in tune even with extreme changes in pitch. Its tuning stability comes through the double locking design that has been widely regarded as revolutionary; the design has been listed on Guitar Worlds "10 Most Earth Shaking Guitar Innovations" and Guitar Players "101 Greatest Moments in Guitar History 1979–1983."
Тарих
Флойд Д. Роуз алғаш рет 1976 жылы Флойд Роуз тремолосының прототипін жасауға кірісті. Ол сол кезде Джими Хендрикс пен Deep Purple әсерімен рок-топта ойнап жүрді. Ол жиі вибрато таяқшасын пайдаланған, бірақ дәстүрлі әдістермен – яғни, гайканы майлау немесе сымдарды тізбекке мүмкіндігінше аз орау арқылы гитарасын дұрыс күйде ұстай алмады. Роуз сол кезде зергерлік бұйымдар жасап сатқандықтан, кішкентай металл бөлшектерді жасауға қажетті дағдылары мен құралдары болды. Сымдардың стандартты гайкада еркін қозғалатынын байқағаннан кейін, ол үш U-тәрізді қысқыштармен сымдарды бекітетін латунь гайка жасады. Бұл гайканы ол 1957 жылғы Fender Stratocaster-іне орнатты. Кейін ол бұл дизайнды қатаңдатылған болатты пайдалану арқылы жақсартты – әйтпесе сымдар қысқыштарды тым жылдам тоздырып жіберетін еді – және көпірді де қайта жасады, ол да сымдарды қысқыштармен бекітетін. Роуз алғашқы көпірлер мен гайкаларды қолмен жасады, оларды сол кездегі ықпалды гитаристер, мысалы Эдди Ван Хален тез бағалады. Бұған ертерек қол жеткізген басқа да танымал гитаристер – Нил Шон (сериялық нөмірі 3) және Брэд Гиллис (сериялық нөмірі 4) болды.
1979 жылы алғашқы патент берілді, ал көп ұзамай Роуз Крэмер Гитарасымен келісім жасады, өйткені ол қолмен көпірлерді жасау арқылы сұранысты қанағаттандыра алмады. Креймердің Флойд Роуз көпірімен жасалған гитара модельдері өте танымал болды, нәтижесінде 1982 жылдың маусымы мен 1983 жылдың қаңтары аралығында олар бұрынғы Rockinger вибратосын Флойд Роуз пайдасына тастады. Флойд Роуз дизайнының танымал болуы басқа компанияларды да осындай көпірлер жасауға итерді, осылайша патентті бұзды. Осыған қарсы күресу үшін Флойд Роуз және Крэмер басқа өндірушілермен лицензиялық келісімдер жасасты, қазір қос құлыптағыш дизайнға негізделген бірнеше түрлі модельдер бар. Көпірлер мен гайкалар енді қолмен жасалмағандықтан, дизайнды жаңарту қажет болды, сондай-ақ гитараның сымдары гайкада бекітілгеннен кейін оны дәлдеуге мүмкіндік беретін тюнерлер жиынтығы қосылды. Басқа өндірушілер жасаған лицензиялық бірліктер "Флойд Роуз патенттері бойынша лицензияланған" немесе осыған ұқсас мөрмен белгіленді. 1980 жылдардың ортасына дейін OEM құрылғылары тікелей жеткізілді, оларды Германияның Schaller GmbH компаниясы ғана жасады. Кейін OEM құрылғылары Кореяда жасала бастады. OEM бірлігі бүгінге дейін Германияда Schaller GmbH компаниясымен жасалады. Кореялық модель, "Floyd Rose 1000 сериясы" деп аталады, түпнұсқа Флойд Роузға негізделген. Өндірістік тремололардың алғашқы өндірушісі Фернандес Гитаралары 1997 жылға дейін өз брендінің гитаралары үшін "Headcrasher" және одан кейінгі "FRT" серияларын шығарды. Такеучи 2000 жылдардың ортасына дейін Жапонияда Ibanez, Jackson, Charvel, Yamaha, Fernandes, Aria Guitars және Washburn гитаралары үшін лицензияланған тремололар жасады. Олар 2010 жылға дейін Ibanez кіру деңгейіндегі гитаралары үшін арзан бағалы құрылғылар жасады. Gotoh өзінің жеке тремолосын Original Floyd Rose-тың тікелей орнына жасады және оларды Aria Guitars және Ibanez компанияларына 1980 жылдары кейбір модельдерінде, ал 1997 жылы өздерінің гитараларын жасауды тоқтатқаннан кейін кейбір Фернандес гитараларында OEM бірлігі ретінде ұсынды. ESP 1980 жылдары жапондық гитаралар үшін "ESP Synclear Tremolo" жасады. Yamaha 1990 жылдардың басына дейін "Rocking Magic" сериялы тремололарын жасады. Kahler 1980 жылдары "Steeler", "Killer" және "Spyder" атақты нұсқаларын шығарды, сонымен бірге олар өздерінің камералық негізделген Kahler Tremolo жүйесін әзірледі, олар үшін бүгінде танымал. Айта кетерлігі, сот Калер тремоло жүйесінің Флойд Роуз патенттерін бұзғанын анықтады және Гари Калерге қарсы 100 миллион доллардан астам сомада сот шешімі шығарды. 1991 жылдың қаңтар айында Креймердің Роузбен эксклюзивті дистрибьюторлық келісім-шарты аяқталды, өйткені Fender Флойд Роуз өнімдерінің жаңа эксклюзивті дистрибьюторы болатынын жариялады. Fender бұған дейін Floyd Rose лицензиялық вибрато жүйелерін қолданған болатын, бірақ бұл қадам Fender-ге оригинал Флойд Роуз тремолосымен бірнеше модельдерді ұсынуға мүмкіндік берді, мысалы 1991 жылы Richie Sambora Signature Strat, 1992 жылы Floyd Rose Classic Stratocaster және 1993 жылы Set Neck Floyd Rose Strat. Флойд Роуз Fender-мен бірлесіп, 1991 жылы Strat Plus Deluxe, USA Contemporary Stratocaster және Strat Ultra-да енгізілген Fender Deluxe Locking Tremolo-ны жобалады. Fender Флойд Роуз дизайны бойынша жасалған вибрация жүйесін 2007 жылға дейін американдық Deluxe және Showmaster модельдерінде кейбір хомбакерлермен жабдықталған гитараларда пайдаланды. 2005 жылы Floyd Rose Original-дың таратылуы Флойд Роузға қайтарылды, ал патенттелген дизайн басқа өндірушілерге пайдалануға лицензияланды.
Негізгі қағидалар
I позициясы идеалды реттелген Floyd Rose көпірінің қалыпты күйін көрсетеді. Көпір (суретте қызғылт сары түспен белгіленген) айналу нүктесінде тепе-теңдікте тұрады, оны ішектердің кернеуі сағат тіліне қарсы, ал әдетте бірден бесеуге дейін серіппелер сағат тілі бойынша тартады. Арнайы реттеу бұрандаларымен (суретте қызғылт түспен көрсетілген) басқарылатын бұл екі күш теңгеріледі, нәтижесінде көпірдің беті гитара корпусына параллель болады (суретте зәйтүн түсімен көрсетілген). Ішектер арнайы механизммен гайкада (суретте жасыл түспен көрсетілген) және көпірде (суретте түркіз түсімен көрсетілген) тығыз бекітіледі, сондықтан "қос бекіту" деп аталады. II позиция вибрато таяқшасы гитара корпусына қарай итерілген кезде көпірдің күйін көрсетеді. Көпір сағат тіліне қарсы айналады және әр ішектің кернеуі төмендеп, әр ішектің дыбыс биіктігін төмендетеді. Ойнатылған ноталардың дыбысы төмендейді. Ішектердің кернеуі төмендегенде, серіппелердің кернеуі артады. Ішектердің және серіппелердің кернеуі арасындағы тепе-теңдік, сондай-ақ ішектердің көпірдің тіректерінде және гайкада аяқталуы (ішектегі "бос орынды" жою, бұл күйге теріс әсер етеді) вибрато таяқшасынан күш алынған кезде ішектерді сенімді түрде дұрыс дыбысқа келтіреді. III позиция вибрато таяқшасы гитара корпусынан жоғары тартылған кезде көпірдің күйін көрсетеді. Көпір сағат тілі бойынша айналады, ішектердің кернеуі артады, дыбыс биіктігі артады, сондықтан ноталар қалыптыдан жоғарырақ естіледі. Гитара корпусымен жинақтың қозғалысына шектеулер салынғандықтан, таяқша басылған кезде дыбыс биіктігінің өзгеруі, таяқша көтерілген кездегіден гөрі әлдеқайда үлкен. Вибрато таяқшасын пайдаланғанда, ішектердің әрекетіне (ішектер мен тақташа арасындағы қашықтыққа) әсер ететінін ескеріңіз, бұл кейде ішектердің тақташаға соғылып, өте төмен әрекеті бар және терең орнатылған вибрато жүйелерімен жабдықталған аспаптарда қосымша дыбыстар тудыруы мүмкін.
Артықшылықтары мен кемшіліктері
Флойд Роуз вибрато жүйесінің басты артықшылығы – оның екі жақты құлыптауы. Бұл гитараның үлкен интервалдық өзгерістер кезінде құлақтан шығуын болдырмайды, мысалы, вибрато таяқшасын гитараның корпусына дейін толығымен басу немесе дыбыстың биіктігін квинта немесе септимаға дейін көтеру үшін таяқшаны жоғары тарту. Типтік көпір орнатылғанда "қалқып" тұрады, сондықтан ойнаушы вибрато таяқшасымен дыбыстың биіктігін көтере де, төмендете де алады. Дегенмен, егер бір ішек үзілсе, көпірдегі кернеулердің тепе-теңдігі бұзылады, көпір өз орнынан жылжып, гитара құлақтан шығады. Сондықтан, "жартылай қалқып" тұратын көпірді пайдалану артық, ол тек төмен қарай қозғалуға мүмкіндік береді. Бұл тремоло ұясының қуысы толығымен тегістелмейтінін білдіреді, және артқы серіппелердің кернеуі ішектердің кернеуінен сәл күшті болса, тремоло әрқашан корпусқа жапсырысқан күйде болады. Мұндай орнатуда үзілген ішектің қалған ішектердің дыбысына әсері болмайды, себебі үзілген ішектің жалпы кернеуінің төмендеуі көпірді жылжытпайды, өйткені ол гитара корпусына қысым жасап тұрады. Бұл сондай-ақ, гитараның дыбырлық диапазонын кеңейту үшін, тірі орындау кезінде де, төменгі E ішегін D ішегіне дейін түсіретін құрылғыны көпірге орнатуға мүмкіндік береді. Алайда, иілу (bending) әдісі қалған ішектерге де әсер етеді, бұл кейбір екі ноталы (diad) әдістерін орындауды қиындатады. Көпірдің гитараның дыбысына әсері көп дау тудыратын мәселе. Кейбір ойнаушылар Флойд Роуз көпірінің дыбысы "жұқа" екенін айтады, бұл алмастырылатын тұрақтарды (sustain blocks) жасауға әкелді. Бұл тұрақтар әдетте стандартты тұрақтан үлкен болады. Пікірлерге сәйкес, бұл өзгерту гитараның дыбырлық сапасын жақсартуы мүмкін. Fender Deluxe құлыптағыш тремолосы. Бұл 1991 жылы Fender Musical Instruments Corporation компаниясы Флойд Роузбен бірлесіп жасаған, құлыптағыш тюнерлерді, құлыптағыш көпір тұтқаларымен жаңартылған Fender 2 нүктелі синхронды тремолоны және вибрато қолдану кезінде ішектердің жылға қарай сырғанауына мүмкіндік беретін арнайы төмен үйкелісті LSR ролик гайкасын қолданатын арнайы жобаланған жүйе. Бұл екі жақты құлыптағыш жүйе, бірақ екінші құлыптағыш нүктесі гайканың орнына тюнерде орналасқан.
Белгілі Флойд Роуз лицензиясы бар модельдер
Бұрын осыған ұқсас екі қос құлыпталатын вибратор жүйелері Флойд Роуз лицензиясы бойынша шығарылып, сол ретінде сатылатын, бірақ 2003 жылы тиісті патенттердің мерзімі аяқталды. Gotoh GE1996T – жапондық гитара жабдықтар компаниясы Gotoh жасаған балама. Ол Floyd Rose Original сияқты материалдармен бөліседі және дизайнына жаңа жетістіктер енгізеді, соның ішінде Allen кілтімен реттелетін иінтірек және тұтқалар құлыптары, олар тұтқаларды корпусқа бекітеді. Атауы Готоның 1996 жылы Флойд Роузден лицензия алғандығынан туындаған. Шаллер, Floyd Rose Original-дың қазіргі өндірушісі, Floyd Rose дизайнын бөлісетін, бірақ Floyd Rose брендінің орнына өз брендтерімен көпірлерді жасайды. Schaller Tremolo, Floyd Rose II-ге ұқсас дизайнмен, бірақ Floyd Rose Original-мен бірдей материалдардан жасалған, ал Schaller LockMeister – қайта брендтелген Floyd Rose Original, оны әртүрлі fretboard радиустарына тапсырыс беруге болады, Floyd Rose Original-дан өзгеше. Schaller сонымен қатар Schaller Vintage Tremolo-ны жасайды, ол Флойд Роуз көпірлері бар гитараларға қайта орнатуға арналған құлыпталмайтын тремоло көпірі. Yamaha Finger Clamp – бұл Floyd Rose-дің бір түрі, ол иілгіштерді құрастырғандықтан, күйіндеу кезінде Allen кілттері қажет емес. RGX520DZ, RGX620DZ және CV820 Wes Borland қолтаңбалық үлгілерінде қол жетімді. Vigier Floyd Rose, Vigier гитараларымен 90-шы жылдардың басында жасалған бұл жүйе, көпірдің тозуын жақсарту және күйдің тұрақтылығын арттыру үшін күшке төзімді инелік подшипниктерді пайдаланады. Шарлы подшипник және глобалды тюнерлік мүмкіндіктер американдық өнертапқыш және жазушы Джеффри Ли МакКейбтің лицензиясы бойынша өндіріледі – АҚШ патенттері 6,175,066, 5,965,831, 6,891,094, 5,986,191, 6,563,034 және 7,470,841 қараңыз. Kahler 2700 сериясы (Killer, Steeler және Spyder), 80-ші жылдардың соңында Kahler компаниясы жасаған, Дэвид Петшулат жобалаған, бұл жүйе пышақ жиегіндегі тіреуіш көпірді пайдаланған (әдеттегі Kahler камералық жүйесінен өзгеше). Көпірдегі құлыптарда "FLOYD ROSE LIC" деген жазу бар. Ibanez Edge – Ibanez-дің Floyd Rose нұсқасы. 4 негізгі нұсқасы бар: Edge, LoPro Edge, EdgePro және EdgeZero, нөмірленген нұсқалары негізгі желілердің бюджеттік модельдерін көрсетеді, сондай-ақ олардың көпшілігінің "Double" нұсқалары бар, бұл Piezo пикаптарының қосылуын білдіреді. Edge және LoPro Edge 2003 жылы тоқтатылды, бірақ кейін Стив Вай мен Джо Сатрианидің қолтаңбалық модельдерінде қайтадан енгізілді. (Кейбір арнайы басылымдардағы гитаралар бұл тремололарды қайтадан енгізілгенге дейін қолданған, бірақ қолданылған вибраторлар өндіріс емес, жаңа ескі қорлар (NOS) болған.) Бұл екі вибратор, ескі немесе жаңа болсын, Флойд Роуз лицензиясының белгісін таңбалайды, өйткені олар жапондық гитара бөлшектерін өндіруші Gotoh-тың бірдей құрал-жабдықтарын пайдаланады. Ibanez Zero Resistance буын ретінде пышақ жиегінің орнына шарлы подшипник механизмін және вибратоны секіргеннен кейін гитараның күйін сақтауға көмектесетін тоқтату жолағын пайдаланады. Ibanez бұл жүйенің жіпті сындырғаннан кейін күйдің тұрақтылығын жақсартады деп мәлімдейді. Бұл серіппелер, олардың орналасуын қоса алғанда, ZPS жүйесі деп аталады, 1-ден 3-ке дейінгі нұсқалары бар және EdgeZero дизайнының бөлігі ретінде де қолданылады. Шарлы подшипник және глобалды тюнерлік мүмкіндіктер американдық өнертапқыш және жазушы Джеффри Ли МакКейбтің лицензиясы бойынша өндіріледі – АҚШ патенттері 6,175,066, 5,965,831, 6,891,094, 5,986,191, 6,563,034 және 7,470,841 қараңыз. Ibanez Fixed Edge, құлыпталатын гайка мен құлыпталатын көпірді пайдаланғанымен, корпусқа орнатылған және вибрато жүйесі ретінде емес, вибрато пайдаланушыларына таныс сезім беру және қатты құйрықты гитарада одан да тұрақты күйді қамтамасыз ету үшін қолданылған.
Халықтық қолданысы
Флойд Роуз тремоло 1980-ші жылдардың басында танымал болды. Көптеген танымал әртістер бұл құрылғыны жылдам қабылдады, сондықтан әрбір әртістің осы танымалдылыққа қандай үлес қосқанын анықтау қиын. Көптеген дереккөздер Эдди Ван Халенді Флойд Роузды қолданудың пионері деп санайды. Стив Вай, Джо Сатриани, Кирк Хэммет, Аллан Холдсворт және Синистер Гейтс сияқты басқа да ойыншылар Флойд Роузды ықпалды түрде қолданғандары үшін жиі айтылады.