Кіріспе

Галвей университеті (ағылш. University of Galway, Ollscoil na Gaillimhe) – Ирландияның Галвей қаласында орналасқан мемлекеттік зерттеу университеті. Университет 1845 жылы «Галвейдегі Королева колледжі» ретінде құрылған. 1908 жылдан 1997 жылға дейін «Галвей университеті колледжі» (UCG) (Coláiste na hOllscoile, Gaillimh) деп, ал 1997 жылдан 2022 жылға дейін «Галвей Ирландияның ұлттық университеті» (NUI Galway) (Ollscoil na hÉireann Gaillimh; OÉ Gaillimh) деп белгілі болды. 2022 жылдың қыркүйегінде университеттің атауы «Галвей университеті» болып өзгертілді. Галвей университеті – 40 еуропалық университеттер желісіне кіретін Коимбра тобының мүшесі.

Тарих

Университет 1845 жылы Королева колледжі, Галвей, Королева колледжі, Корк және Королева колледжі, Белфастпен бірге құрылды. Ол 1849 жылғы 30 қазанда 68 студентпен оқуға ашылды. 1850 жылы ол Ирландия Король университетінің құрамына кірді, ал оның дипломдары сол университет атынан табысталды. Қала орталығына жақын орналасқан университет кампусы Корриб өзенінің бойымен созылып жатыр. Университеттің ең көне бөлігі – Aula Maxima-сы бар төртбұрыш, Джон Бенджамин Кинмен Тюдор готикалық сәулет стилінде жобаланып, жергілікті әк тастан салынған; ол Оксфорд университетінің колледждерінің бірі – Христос шіркеуінің көшірмесі. 1882 жылғы 3 ақпанда Университеттік білім беру (Ирландия) заңына сәйкес Король университеті таратылды және оның орнына 1880 жылғы 27 сәуірде құрылған Ирландия Корольдік университеті (RUI) келді. 1908 жылғы Ирландия университеттері заңына сәйкес RUI таратылып, оның орнына Ирландия Ұлттық университеті (NUI) және Белфаст Король университеті (QUB) құрылды. Галвейдегі Королева колледжінің атауы Галвейдегі Университет колледжіне (UCG) өзгертілді және ол Дублиндегі Университет колледжімен (UCD) және Корктегі Университет колледжімен (UCC) бірге жаңа Ирландия Ұлттық университетінің құрамдас бөлігіне айналды. Белфасттағы Король колледжі Белфаст Король университеті деп аталатын тәуелсіз университет болды. Францискан орденінің мүшелері Сент-Энтони колледжінде UCG дипломдары үшін оқыды, сондай-ақ Африка миссиялары қоғамының мүшелері өздерінің философия үйінде, Клаугболлимор, Килколган, Галвей графтығында UCG дипломдары үшін оқыды. Қазіргі уақытта Сент-Энтони экономика факультетінде пайдаланылады. 1970 жылдары университет кампусында бірнеше жаңа ғимараттар салынды, оларды архитекторлар Скотт Таллон Уокер жобалады. 1990 жылдары дамыған жағдайлардың ішінде ескі оқ-дәрі зауыты студенттік орталыққа айналдырылды. XXI ғасырдың басында Иогнаид Г. О Мюрчертаи президенттігі кезінде университет шамамен 400 миллион еуроға "болашақтың кампусы" болу жоспарының егжей-тегжейін жариялады. О Мюрчертаидың ізбасары Джеймс Браун бұл жоспарды жалғастырып, іске асырды. 1997 жылғы Университеттер заңына сәйкес University College, Galway атауы Ирландия Ұлттық университеті, Галвей (NUI Galway) болып өзгертілді және ол Ирландия Ұлттық университетінің (NUI) құрамына кіретін дербес университет атанды. 2003 жылы университетке келген, Ирландияға жасаған соңғы сапарында Нельсон Мандела АҚШ-тың сыртқы саясатын айыптады және NUI канцлері Гаррет Фицджеральдтан құрметті докторлық диплом алды. 2008 жылы Қоғамдық істер, теңдік және Gael-тілі істері министрі Эамон О Куив пен студент университет аумағында жанжалға қатысты. 2009 жылы бұрынғы таоисах Берти Ахерн университеттегі қоғамдық талқылаудан қашуға мәжбүр болды, өйткені оны колледж ақысын қайта енгізуге қарсы студенттер итермеледі. XXI ғасырдың дамуына ең озық университет спорт орталығы (Ionad Spóirt), Áras Moyola, Дж. Е. Кеирнс бизнес және экономика мектебі, Элис Перри инженерлік ғимараты, Биоғылымдар зерттеу ғимараты, Өмір жолы институты, Ламбе институты және О'Донахью драма, театр және өнер орталығы және Адам биологиясы ғимараты кіреді. 2014 жылы теңдік трибуналы 2009 жылы жынысына байланысты кемсіткенін мәлімдеген әйгілі ирланд феминист жұбы Ханна Шихи Скеффингтон мен Фрэнсис Шихи Скеффингтонның немересі доктор Мишелин Шихи Скеффингтонның пайдасына шешім шығарды. Университет "жалдау процесінде кемшіліктер болды" деген шешімді "толыққанды" қабылдады. 2015 жылы қызметкерлер арасында "көптеген алаңдаушылықтар" болғандықтан, жоғары лауазымды қызметкерлерге, соның ішінде мектеп басшылары мен сұхбаттасу комиссияларына міндетті бейсаналыққа қатысты оқыту енгізілді. 2017 жылы доктор Элизабет Тилли еңбек сотының тыңдауынан кейін аға оқытушы лауазымына қажетті біліктілігін арттырды деп танылды және жоғарылатылды. 2017 жылы университетте аға оқытушылардың гендерлік арақатынасы 60:40 еркектерге артықшылық берді. Профессорлық лауазымдардың арақатынасы, ең жоғары академиялық дәреже, еркектердің пайдасына 87:13 болды. 2018 жылы университет Афина SWAN жүйесінде қола мәртебесіне ие болды, бұл жоғары білім беру және ғылыми мансапта гендерлік теңдікті ілгерілетуге деген міндеттемесін мойындайды. 2018 жылы 2009 жылы жоғарылауға өтініш берген тағы төрт әйел оқытушы өз істерін "достықпен" шешіп, жоғарылатылды. Университет 2020 жылы "Ортақ көзқарас, құндылықтармен қалыптасқан" стратегиялық жоспарын (2020–2025 жылдарға) жариялады. Сондай-ақ 2020 жылы университет Еуропалық Одақтың Horizon 2020 зерттеу және инновация бағдарламасынан Solar2chem жобасын қолдау үшін 4 миллион еуро алды. 2022 жылғы сәуір айында NUI Galway 2022 жылдың жазында "Ollscoil na Gaillimhe – University of Galway" деп қайта аталғаны туралы хабарланды, атауының дұрыс еместігіне байланысты шатасу туды. 2022 жылғы 1 қыркүйекте университет өз атын "University of Galway" деп өзгертті.

Зерттеу

Галвей университетінде бес белгіленген ғылыми-зерттеу институты, сондай-ақ бірнеше ғылыми-зерттеу орталықтары мен бөлімшелері бар. Университеттегі белгіленген ғылыми-зерттеу институттары айрықша салааралық (көбінесе колледждер аралық) және жоғары сапалы ғылыми-зерттеу қызметімен ерекшеленеді, оның ішінде ұлттық және халықаралық деңгейде кең ауқымды ынтымақтастық бар. Жаңа үлгідегі зерттеулердің мысалдары – құрылғыларды қантпен қаптау және құморсқа шаққанда ауруханаға жатқызуға болатын жағдайлар.

Қор

Galway University Foundation (GUF) 1998 жылы жеке тұлғалар мен мекемелерден университетке қаржылық қолдау тарту мақсатымен құрылды. Ол университеттің білім беруге қатысты көзқарасы ұнайтын донорлармен байланыс орнатып, оларды қолдауға ынталандырады. Қор қазіргі таңдағы көптеген "Басым жобаларын" дамытып жатыр. Галвей университетінің бас кітапханасы кітапхананың алғашқы кітапханашысы Джеймс Хардиманның құрметіне оның есімімен аталады.

Қоғамдар

Галвей университетінде 150-ге жуық белсенді студенттік қоғамдар бар, олар академиялық, өнер және сахналық, өмір салты мен денсаулық, діни және саяси, әлеуметтік әрекет және еріктілік, әлеуметтік және мәдени, сондай-ақ арнайы қызығушылықтарға бағытталған. Кампустағы ең көне қоғам – 1846 жылы құрылған Әдеби және дебаттық қоғам. Dramsoc (университеттің драмалық қоғамы) 1914 жылы құрылған. Cumann Staire – Еуропаның ең көне тарих қоғамдарының бірі және Comhaltas na gCumann Staire мен Халықаралық тарих студенттері қауымдастығының мүшесі. Университеттің Fianna Fáil филиалы, Cumann de Barra, 1954 жылы құрылған, бұл оны Ирландиядағы ең көне университет саяси партиясы филиалы етеді. Fine Gael жастар қанаты 1973 жылы Лиам Косгрейв басқарған Fine Gael/Labour коалициялық үкімет кезінде құрылды, және оның құрылуына Енда Кенни мен Мэдлен Тейлор Куинн үлкен үлес қосты. Ресми Sinn Féin де 1970-ші жылдары кампус саясатында ықпалды болды, ал Студенттік одақтың президенттері Эмон Гилмор мен Джонни Курран партия мүшелері болды. CompSoc (университеттің компьютерлік қоғамы) 1977 жылы құрылған, ол елдегі осы саланың ең көне қоғамы. Ирландияның көптеген негізгі саяси партиялары университетте белсенді қоғамдарға ие, олардың ішінде Fianna Fáil, Fine Gael, Green, Labour, People Before Profit, Sinn Féin және Социал-демократтар бар. Flirt FM – кампуста орналасқан, Радио қоғамы басқаратын қоғамдық радиостанция. Университет музыкалық қоғамы GUMS Dubhlann/Black Box театрында жыл сайын мюзиклдер ұйымдастырады. 2014 жылы христиан және ЛГБТ қоғамдары бір жынысты некелер мәселесі бойынша қарым-қатынасқа түсті. Оқиғаға сол жылы студенттік одақ сайлауында теңдік жөніндегі офицер лауазымына кандидат болған Христиан қоғамының аудиторы себепкер болды. Алдында, 2013 жылдың соңында университет Мария Легионы қоғамын гомосексуалдарға арналған христиандық қолдау тобы туралы ақпаратты қамтитын плакаттармен байланысын толыққанды түсіндіре алмағандықтан тоқтатты. An Cumann Gaelach және An Cumann Drámaíochta – университеттің негізгі ирланд тіліндегі қоғамдары, Cumann Craic таратылғаннан кейін. An Cumann Gaelach-тың маңызды іс-шараларының бірі – жыл сайынғы Seachtain na Gaeilge мерекесі. 2011 жылы қоғам Glór na nGael сыйлығындағы «Ең жақсы жаңа қатысушы» сыйлығымен марапатталды.

Клубтар

Галвей университетінің кампусында 40-тан астам спорт клубы бар, олар жабық спорт түрлерінен (мысық ату, бадминтон, фехтование, ауыр атлетика, үстел теннисі және сквош), су спорт түрлерінен (есу, каяк, желкен спорты, виндсерфинг және су астында жүзу), сондай-ақ жекпе-жек өнерлерінен (дзюдо, каратэ, айкидо, муай тай, кендо және таэквондо) құралады. Бұған қоса, ат спорты, триатлон, жеңіл атлетика және қар спорты да бар. Университет Ирландиядағы ең танымал футбол, гэль футбол, герлинг және регби, сондай-ақ крикет, хоккей және лакросс сияқты спорт түрлерінде де жарысады. NUI Galway RFC Коннахт аға кубогында өнер көрсетеді және 34 жеңіспен бұл жарыстың ең табысты командасы болып табылады. Галвей университеті ФК Галвей және аудандық лигасында, КУФЛ (Колледждер мен университеттер футбол лигасы), Коллингвуд кубогы және Хардинг кубогында (жаңа студенттер) қатысады. Кампуста кең ауқымды спорттық жабықтар бар. Бұл жабықтарға университеттің ГАА командалары жарысатын Данган спорт алаңы және Мойкулен баскетбол клубы өз ойындарын өткізетін Кингфишер кіреді.

Коннахт регбиі

2013 жылы университет келесі үш жыл бойы жақын орналасқан кәсіби Pro12 (қазір URC) регби одағы командасы – «Коннахт Регби» клубын демеушілік ететінін және «Жоғары өнімділіктегі білім беру серіктестігін» құратынын хабарлады. Бұл серіктестік «Коннахт Регби» академиясының және жас санаттағы командаларының ойыншыларына университетте білім алу мүмкіндігін беретін болды. Хабарлама жасалған кезде «Коннахт» құрамының 17 мүшесі университетте студент болып оқыды немесе оны бітірген. Университет «Коннахт Регби» академиясын демеушілік еткеннен кейінгі бірнеше жыл ішінде команда 2015–16 жылғы Pro12 титулын жеңіп алды. Бұл олардың 2016 жылғы Pro12 Grand Final-де «Лейнстер» клубын жеңіп, тұңғыш рет жеңіске жеткені болды. Сол маусымда «Коннахт Регби» академиясының жеті ойыншысы өз командасы үшін 55 рет өнер көрсетті, ал құрамадағы басқалары да «Коннахт Регби» академиясының түлектері еді. 2017 жылы келісім 2019 жылға дейін жаңартылды.

Студенттер одағы

Студенттер одағының басты міндеті – студенттер мен университет және колледж басшылығы арасында ресми өкілдік байланыс жасау. 2023–2024 оқу жылында президенті – Дин Кенни. 2009 жылдың ақпан айында университет Студенттер одағы ұйымдастырған RAG апталығының "енді университет күнтізбесіне енбейтінін" хабарлады. Студенттер одағының президенті бұл шешімнің негізсіз екенін айтты, өйткені сол жылы қайырымдылыққа 20 000 евродан астам қаражат жиналған. RAG апталығы 2024 жылға дейін ресми емес түрде жалғасты, кейін Студенттер одағының қолдауымен қайта жанданды.

Халықаралық

Халықаралық студенттер Галвей университеті студенттерінің жалпы санының 12 пайызынан асады.

Төрағалар

Президент атыЖылдарЖозеф У. Кирван 1845 – 1849Эдвард Бервик 1849 – 1877Томас Уильям Моффетт 1877 – 1897W. J. M. Starkie 1897 – 1899Александр Андерсон1899 – 1934Жохан Хайнс 1934 – 1945Падрейг де Брун 1945 – 1959Мартин Дж. Ньюэлл 1960 – 1975Колм О'Хиоча 1975 – 1996Патрик Ф. Фоттрелл 1996 – 2000Иогнаид Г. О'Мюирчертаи 2000 – 2008Джеймс Дж. Браун 2008 – 2018Сиарэн О'Хартаи 2018 – қазіргі уақытқа дейін

Әдебиетте және басқа да ақпарат құралдарында

Галвей университеті көптеген көркем шығармалардың оқиға орыны болып табылады және олардың ішінде жиі еске алынады. Брендан О’Хейтирдің "Лиг Синн и Катху" романы, Галвей қаласындағы оқиғаларға негізделген және 1949 жылғы сәуір айындағы төрт күндегі студенттік өмірді баяндайды, орта мектептердің бітіру емтиханы бағдарламасына енген. Том Кертиннің "Қорыту қазандығы: ирландтық саяхат" романы 1969 жылы Ирландиядан Нью-Йоркке кеткен Галвей университетінің үш студентінің тарихын айтады. Сондай-ақ университет, Ирландия заңнамасында жыныстық дискриминацияға тыйым салынғандықтан, бірнеше әйел оқытушылар университетке қарсы сот процесін бастағаннан кейін, гендерлік теңсіздіктің құқықтық салдарымен де бетпе-бет келді.