Кіріспе

Массалық пошта тарататын макровирусы

Мелисса вирусы – 1999 жылдың 26 наурызына қарай немесе оған жуық шыққан макровирус. Ол Microsoft Word және Outlook негізіндегі жүйелерге бағытталған және желіде үлкен трафик тудырған. Вирус компьютерлерге электрондық пошта арқылы жұғады; электрондық поштаның тақырыбы "Маңызды хабарламадан" деп басталып, содан кейін қолданушының аты келеді. Хабарламаны ашқанда, ішінде былай делінген: "Міне, сіз сұраған құжат. Ешкімге көрсетпеңіз 😉". Қоса берілген "list.doc" атты Word құжатында порнографиялық сайттардың тізімі және әрқайсысына сәйкес кіру логиндері бар. Содан кейін вирус пайдаланушының контактілер тізіміндегі алғашқы елу адамға өзін жаппай электрондық пошта арқылы жібереді және Microsoft Word және Microsoft Outlook-тың бірнеше қауіпсіздік функцияларын өшіреді.

Сипаттама

Вирусты 1999 жылғы 26 наурызда Дэвид Л. Смит таратты. Смит AOL-дегі қанағаттандырылмаған тіркелгісін пайдаланып, вирусты "alt.sex" деп аталатын интернет-жаңалықтар тобына жариялады. Көп ұзамай ол ұқсас жыныстық топтарда және порнографиялық сайттарда пайда болып, содан кейін корпоративтік желілерге тарады. Дегенмен, вирустың авторлығы VicodinS және ALT F11 макровирустарын жасаған Kwyjibo-ға жатқызылды, себебі бірдей жаһандық бірегей идентификаторы бар Microsoft Word құжаттарын салыстыру арқылы осы факт анықталды. Осы әдіс вирусқа Смиттен дейін барып жететін жолды табуға да мүмкіндік берді. "list.doc" файлында Word-тің жеке параметрлері мен әдепкі макростары үшін қолданылатын үлгі файлына зарарлы файлды көшіретін Visual Basic сценарийі бар. Егер алушы тіркемені ашса, зарарлы файл компьютер жадына оқылады. Содан кейін вирус Outlook нысанын құрайды, әр Outlook Global Address Book-тан алғашқы 50 атауды оқып, оқылған мекенжайларға өзінің көшірмесін жібереді. Melissa Microsoft Word 97, Microsoft Word 2000 және Microsoft Outlook 97 немесе 98 электрондық пошта клиенттерінде жұмыс істейді. Электрондық пошта арқылы вирус жұқтыру үшін Microsoft Outlook міндетті емес, бірақ осы бағдарламасыз вирус басқа электрондық пошталар арқылы тарала алмайды.

Әсері

Вирус Microsoft Outlook және Microsoft Exchange серверлерін электрондық хаттармен толып кетуге мәжбүр етіп, электрондық пошта жүйелерін баяулатты. Бұл мәселеге Microsoft, Intel Corp және АҚШ Теңіз корпусы сияқты ірі ұйымдар қатысты. Карнеги Меллон университетінің Пентагон қаржыландыратын қауіпсіздік қызметі Computer Emergency Response Team вирусқа байланысты 250 ұйымның хабарласқанын, оның салдарынан кемінде 100 000 жұмыс орнындағы компьютердің зарарланғанын, бірақ нақты саны одан да көп болуы мүмкін екенін хабарлады. Вирус шамамен 1 миллион электрондық пошта шоттарын басып алды деп есептеледі. Вирусты бірнеше күн ішінде тоқтату мүмкін болды, бірақ зарарланған жүйелерден оны толыққанды жоюға көбірек уақыт кетті. Ол кезде бұл ең жылдам таралатын электрондық пошта құрты болды. Екінші жүктеме, ағымдағы минут вирус іске қосылған күнді көрсететін кезде орын алды, сол кезде "Жиырма екі ұпай, содан кейін үш есе сөз ұпайы, және барлық әріптерімді пайдаланғаным үшін 50 ұпай. Ойын бітті. Мен кетіп барамын!" деген мәтін ашық Microsoft Word құжаттарына енгізілді. Бұл, сондай-ақ макрос сценарийінде қолданылған Квиджибо псевдонимі "Симпсондар" мультсериалының "Барт-гений" атты эпизодынан алынған.

Тұтқындау

1999 жылдың 1 сәуірінде Смит AOL ақпараты және ФБР, Нью-Джерси штатының полициясы, Монмут Интернет, швед компьютер ғалымы және басқа да тараптардың бірлескен күш-жігерінің нәтижесінде Нью-Джерсиде тұтқындалды. Смит бизнестегі және мемлекеттік компьютерлер мен компьютерлік желілерге кедеріс келтіру арқылы 80 миллион АҚШ долларына бағаланған зиян келтірді деген айып тағылды. 1999 жылдың 10 желтоқсанында Смит компьютерді ұрлаудың екінші дәрежелі қылмысын және вирусты тарату арқылы компьютерлік бағдарламаға зақым келтірудің федералдық қылмысын мойындады. 2002 жылдың 1 мамырында ол федералдық түрмеде 20 айға сотталды және 5000 АҚШ доллары айыппұл төледі.