Кіріспе

HTTP кеңейтуі – бірлесіп өңдеу

WebDAV (Web Distributed Authoring and Versioning) – гипермәтіндік беру протоколына (HTTP) енгізілген кеңейтулер жиынтығы. Ол пайдаланушыларға бір мезгілдестіруді басқару және атау кеңістігі операцияларын қамтамасыз ету арқылы тікелей HTTP веб-серверінде мазмұнды бірлесіп жазуға мүмкіндік береді. Осылайша, Веб тек оқуға арналған орта емес, жазуға және бірлесіп жұмыс істеуге болатын орта ретінде қарастырылады. WebDAV Internet Engineering Task Force (IETF) жұмыс тобымен анықталған. WebDAV протоколы пайдаланушыларға серверде құжаттарды жасау, өзгерту және жылжытуға мүмкіндік береді. Ең маңызды мүмкіндіктерге автор немесе өзгерту күні туралы ақпаратты сақтау, атау кеңістігін басқару, жинақтар және жаңадан жазудан қорғау кіреді. Ақпаратты сақтау файл туралы мәліметтерді жасау, жою және сұрау сияқты қызметтерді қамтиды. Атау кеңістігін басқару сервердің атау кеңістігінде веб-беттерді көшіру және жылжыту мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Жинақтар түрлі ресурстарды құру, жою және тізімдеумен айналысады. Ал жаңадан жазудан қорғау файлдарды құлыптауға байланысты мәселелерді шешеді. Бұл талаптарды қанағаттандыру үшін Transport Layer Security, digest access authentication немесе XML сияқты қолданыстағы технологиялар пайдаланылады. Көптеген қазіргі операциялық жүйелер WebDAV-ті клиенттік жағынан қолдайды.

Тарих

WebDAV 1996 жылы Джим Уайтхед World Wide Web Consortium (W3C) консорциумымен жұмыс істеген кезде, World Wide Web-те таратылған авторлық мәселесін қызығушылық танытқан адамдармен талқылау үшін екі жиын өткізді. Тим Бернерс-Лидің вебке қатысты бастапқы көзқарасы оқу және жазуға арналған ортаны қамтитын. Шын мәнінде, Бернерс-Лидің WorldWideWeb деп аталған алғашқы веб-браузері веб-беттерді көруге және өңдеуге мүмкіндік берді; бірақ веб кеңейген сайын, көптеген пайдаланушылар үшін ол тек оқу құралына айналды. Уайтхед және оның пікірін бөлісетін басқа адамдар осы шектеуден асып түскімді. Жиындар IETF жұмыс тобының құрылуына әкелді, себебі жаңа күш-жігер HTTP-ге қосымшалар жасауға алып келеді, оны IETF стандарттауды бастады. Протокол бойынша жұмыс басталғанда, таратылған авторлық және нұсқаларды бірге басқару тым көп жұмысқа талап ететіні және міндеттерді бөлу қажеттігі анық болды. WebDAV тобы таратылған авторлыққа назар аударды және нұсқалауды кейінгі уақытқа қалдырды. (Дельта V кеңейтуі кейінірек нұсқалауды қосты, төмендегі кеңейтулер бөлімін қараңыз.) WebDAV жұмыс тобы 2007 жылдың наурызында жұмысын аяқтады, содан кейін Интернет-инженерлік басқару тобы (IESG) басқа аяқталмаған кеңейтулерді қабылдады, мысалы, BIND әдісі, оларды ресми жұмыс тобына тәуелсіз жеке авторлар аяқтады.

Іске асыру

WebDAV сұраныс әдістеріне рұқсат етілген стандартты HTTP әрекеттері мен тақырыптар жиынтығын кеңейтеді. Қосылған әрекеттерге мыналар жатады:

Әрекет Атауы COPY ресурсты бір бірыңғай ресурс идентификаторынан (URI) екіншісіне көшіру LOCK ресурсқа құлып қою. WebDAV ортақ және эксклюзивті құлыптарды қолдайды. MKCOL жинақтарды (немесе каталогтарды) құру MOVE ресурсты бір URI-ден екіншісіне жылжыту PROPFIND веб-ресурстан XML түрінде сақталған қасиеттерді алу. Сондай-ақ, ол алыс жүйедегі жинақ құрылымын (директориялық иерархия) алуға мүмкіндік береді. PROPPATCH бір атомдық операцияда ресурстың бірнеше қасиетін өзгерту және жою UNLOCK ресурстан құлыпты алып тастау.

Қасиеттері

WebDAV протоколының қасиеттері атау-мәнді жұптар түрінде болады, онда "атау" – бірыңғай ресурс идентификаторы (URI), ал "мәндер" XML элементтері арқылы беріледі. Бұған қоса, қасиеттерді басқару әдістері PROPFIND және PROPPATCH болып табылады.

Кеңейтулер мен туындылар

Версияны басқару үшін Web-версияны басқару және конфигурацияны басқару жұмыс тобының Delta V протоколы ресурстарды тексеруді қамтамасыз етеді, ол жарияланды. Іздеу және табу үшін DAV іздеу және табу (DASL) жұмыс тобы ешқашан ресми стандарт шығармады, бірақ оның соңғы жобасының көптеген іске асырылымдары бар. Жұмыс тобының жұмысы жұмыс тобының құзыретіне жатпай жалғасты. WebDAV Search спецификациясы жұмыс тобы тоқтаған жерден бастауға тырысады және 2008 жылдың қараша айында жарияланды. Күнтізбелік жұмыс үшін CalDAV протоколы WebDAV арқылы күнтізбеге қол жеткізуге мүмкіндік береді. CalDAV күнтізбе оқиғаларын iCalendar форматындағы HTTP ресурстары ретінде, ал оқиғаларды қамтитын күнтізбелерді WebDAV жинақтары ретінде модеделдейді. Groupware үшін GroupDAV – WebDAV-тің бір түрі, ол клиенттік/серверлік топтық бағдарламалық жүйелерге веб-беттердің орнына күнтізбе элементтері және адрестік кітапша жазбалары сияқты объектілерді сақтауға және алуға мүмкіндік береді. MS Exchange өзара әрекеттесуі үшін WebDAV пошта жәшігіндегі немесе ортақ папкадағы элементтерді оқу/жаңарту/жою үшін пайдаланылуы мүмкін. Microsoft Exchange үшін WebDAV хабарлама деректерімен жұмыс істеуге арналған кеңейтімдерді алды. Exchange Server 2000, 2003 және 2007 нұсқалары WebDAV-ті қолдайды. Дегенмен, Exchange 2010 бағдарламасында WebDAV қолдауы тоқтатылып, SOAP/XML негізіндегі API – Exchange Web Services (EWS) пайдасына тоқтатылды.

WebDAV клиенттері

Клиент жасаушы Операциялық жүйе қолдауы Лицензия Интерфейс Cyberduck Дэвид В. Кохер Windows, macOS Графикалық интерфейс davfs2 GNOME командасы FUSE Виртуалды файл жүйесі davix CERN Windows, Linux, macOS CLIEasySyncSamuel CHEMLA Android MIT қызметі GVfs GNOME командасы GNOME Виртуалды файл жүйесі KIO KDE командасы KDE Виртуалды файл жүйесі Konqueror KDE командасы KDE Графикалық интерфейс GNOME Файлдар GNOME командасы GNOME Графикалық интерфейс SmartFTP SmartSoft Ltd Windows Графикалық интерфейс WebDrive South River Technologies Windows, macOS, iOS, Android Виртуалды файл жүйесі WinSCP Martin Přikryl Windows Командалық қатар және графикалық интерфейс WebClient (Ескірген) Microsoft Windows қызметі