Кіріспе
Америкалық қаржылық операцияларды қадағалаушылардың сауда тобы Американың сертификатталған бухгалтерлер институты (АКББИ) – АҚШ-тағы сертификатталған бухгалтерлердің (CPA) ұлттық кәсіби ұйымы, құрамында 130 елде 428 000-нан астам мүше бар. 1887 жылы Америкалық қоғамдық бухгалтерлер қауымдастығы (AAPA) ретінде құрылған бұл ұйым этикалық стандарттар мен АҚШ аудит стандарттарын белгілейді. Сонымен қатар, ол бірыңғай CPA емтиханын әзірлейді және бағалайды. АКББИ Нью-Йорк қаласында, Вашингтон округінде, Дарем (Солтүстік Каролина) және Юинг (Нью-Джерси) қалаларында кеңселерді ұстап тұрады.
The American Institute of Certified Public Accountants (AICPA) is the national professional organization of Certified Public Accountants (CPAs) in the United States, with more than 428,000 members in 130 countries. Founded in 1887 as the American Association of Public Accountants (AAPA), the organization sets ethical standards and U. S. auditing standards. It also develops and grades the Uniform CPA Examination. The AICPA maintains offices in New York City; Washington, DC; Durham, NC; and Ewing, NJ.
Тарих
AICPA және оның ізашарлары 1887 жылға дейін жетеді, сол кезде Америкалық қоғамдық есепшілер қауымдастығы (AAPA) құрылды. Қауымдастық жылдар бойы бірнеше атау өзгерістерінен өтті: Қоғамдық есепшілер институты (1916), Америкалық есепшілер институты (1917) және Америкалық қоғамдық есепшілер қоғамы (1921), ол 1936 жылы Америкалық есепшілер институтымен бірікті. Сол кезде болашақтағы мүшелікті тек CPA-ларға шектеу туралы шешім қабылданды. 2012 жылдың қаңтар айында AICPA Ұлыбританиядағы олардың әріптесі, Chartered Institute of Management Accountants (CIMA) институтымен бірлескен кәсіпорын құрды, нәтижесінде Chartered Global Management Accountant (CGMA) атауы пайда болды. 2014 жылы AICPA және CIMA бірлесіп Global Management Accounting Principles (GMAP) қағидаларын жасады. AICPA және CIMA мүшелік ұйымдары өз қызметін жалғастыруда және мүшелеріне барлық қолданыстағы мүмкіндіктерді ұсынады. 2019 жылдың тамызында AICPA аудиторларға есептік бағалауларды аудиттеу бойынша қосымша нұсқаулар беру үшін жаңа стандарт ұсынды. Бұл стандарт SAS No. 122, 540-бөлім, Есептік бағалауларды аудиттеу, соның ішінде әділ құнға есептік бағалау және осыған байланысты ақпарат беруді алмастырды. Сондай-ақ, AICPA кәсіби стандарттарының бірнеше бөлімдеріне өзгерістер енгізілді.
Комитеттердің тарихы
Жылдар өте келе комитеттердің саны үнемі өсіп келді. 1940 жылдары 34 комитет болды. 1960 жылы 89-ға жетті. 1970 жылы олардың саны 109-ға жетті. 1999 жылы барлық 120-ға жуық комитет қайта ұйымдастырылды, тұрақты комитеттердің шамамен жартысы еріктілер тобының моделімен алмастырылды, бұл жұмыс топтарын пайдалануға басымдық берді. Жұмыс топтарын көбірек пайдалану арнайы мақсаттағы жұмыстарды жүргізуге мүмкіндік берді, себебі жұмыс топтарына нақты міндеттер беріліп, міндет орындалғаннан кейін таратылды. Сондай-ақ 1999 жылы жұмыс топтарын есепке алу және басқару жұмысы басталды.
Бірыңғай CPA емтиханы
Лицензия алуға ниетті барлық CPA-лар бірыңғай CPA емтиханынан өтуі және оны сәтті тапсыруы керек. Емтиханды тексерушілер кеңесі (BOE) әзірлейді және бағалайды, бұл кеңеске CPA-лар, штаттық басқару органдарының өкілдері, психометриктер және білім берушілер кіреді.
Кәсіби стандарттарды белгілеу
AICPA-да CPA-лар үшін көптеген салаларда жалпыға қабылданған кәсіби және техникалық стандарттар белгіленеді. 1970 жылға дейін AICPA бұл салада дерлік монополиялық жағдайға ие болды. Алайда, 1970 жылдары ол жалпы қабылданған есептік принциптерді (GAAP) белгілеу жауапкершілігін жаңа құрылған Қаржылық есеп стандарттары кеңесіне (FASB) жүктеді. Осыдан кейін ол қаржылық есептілікті аудиттеу, кәсіби этика, куәландыру қызметтері, CPA фирмасының сапаны бақылау, CPA салық практикасы, бизнес бағалау және қаржылық жоспарлау сияқты салаларда стандарттарды белгілеу функциясын сақтап қалды. Sarbanes Oxley заңы қабылдамас бұрын, осы салалардағы AICPA стандарттары барлық CPA мамандары үшін «жалпы қабылданған» деп есептелді. 2000 жылдардың басында Enron компаниясының қаржылық есептілігіне сенуге болмайтындығы және WorldCom компаниясының банкроттыққа өтініш беруі сияқты оқиғаларға жауап ретінде Конгресс 2002 жылғы Sarbanes Oxley заңын (SOX) қабылдады.
Қоғамдық мүддедегі науқандар
AICPA сонымен қатар қоғамдық мүдделерге арналған бағдарламаларды жүргізеді, оның ішінде "Шошқаны тойдыру" науқаны мен "Қаржылық сауаттылықтың 360 градусы" сайты бар. AICPA және Ad Council ұйымдарының демеушілігімен жүзеге асырылатын "Шошқаны тойдыру" ұлттық қоғамдық қызметі американдық жастарға жеке қаржы туралы ақпарат көздерін ұсынады. "Қаржылық сауаттылықтың 360 градусы" – американдықтарға жеке қаржыларын түсінуге және ақшаны басқару дағдыларын дамытуға көмектесетін CPA-лардың ұлттық еріктік жобасы. 2022 жылы AICPA және Мемлекеттік есептік кеңестердің ұлттық қауымдастығы CPA Evolution жобасының аясында 2024 жылы жаңа Бірыңғай CPA емтиханы жарияланатынын мәлімдеді. Жаңа емтихан "Негізгі + Мамандық" моделіне негізделген, бухгалтерлік есеп, аудит және салық салалары бойынша негізгі емтиханнан өтумен қатар, үш Мамандық бөлімінен тұрады (әртүрлі талапкерлердің біреуін таңдауы қажет).
WebTrust-тың атауы
WebTrust – AICPA мен Канаданың дипломированный бухгалтерлер институтымен (CICA) бірлесіп әзірленген электрондық коммерцияны қамтамасыз ету және аудит бағдарламаларының жиынтығы. Ұлыбритания, Австралия, Жаңа Зеландия және Гонконгтың есептесу қауымдастықтары да осы бағдарламаға қатысады. Сертификаттарды беруші органдар үшін бағдарламаның арнайы түрі бар. 2005 жылғы академиялық кітапта WebTrust мөрінің құны оның бәсекелестерінен (BBB On Line, TrustE және VeriSign) ұқсас өнімдеріне қарағанда едәуір жоғары болғанымен, WebTrust сертификатының көлемі оның бәсекелестерінен ауқымдырақ екені айтылған. Алайда, мұндай мөр бағдарламаларын ажыратуда қиындық туындайтын тұтынушылар көбінесе бұл фактіні байқамайды, осының салдарынан WebTrust-тың нарыққа енуі шектеулі. 2009 жылғы академиялық зерттемеде WebTrust мөрін ірі американдық телекоммуникациялық компанияда қабылдап, кейіннен бас тарту жағдайы егжей-тегжейлі сипатталған. Менеджмент шығын мен пайда арасындағы қатынасты тиімді деп таба алмады: WebTrust үшін жылына жұмсалатын 100 000 доллар TrustE мөрінен жиырма есе көп.
Үкіметпен байланыс бағдарламасы
AICPA-ның Вашингтонда кеңсесі және саяси әрекеттер комитеті бар. AICPA мүшелерінің атынан есепшілер кәсіпшілігіне әсер ететін заңнамалық және өзге де мәселелерді бақылап, олар бойынша әрекет етеді. Мемлекеттік CPA ұйымдарымен және басқа да кәсіби ұйымдармен бірлесе жұмыс істей отырып, AICPA федералдық, штаттық және жергілікті заң шығарушыларға маңызды мәселелер туралы ақпарат ұсынады және білім береді. Ақпарат көзі ретінде немесе ұсынымдар беру арқылы, AICPA кәсіптің мүддесін қорғайды және қоғамдық мүдделерді сақтайды. AICPA-ның саяси әрекеттер комитеті АҚШ Конгресінің екі партиядан да өкілдері мен сенаторларына, есепшілерге қатысты маңызды заңнамалық комитеттерде отыратындарға қаржылай көмек көрсетеді.
Сыртқы рөлдер
AICPA Халықаралық бухгалтерлер федерациясының және Глобалдық есеп беру альянсының, сондай-ақ салық төлеушілерге көмек көрсету үшін біріккен салық мамандары коалициясының жетекші мүшесі болып табылады. AICPA Кариб аймағының дипломалдық бухгалтерлер институтының серіктес ұйымы болып табылады.
Кәсіби мінез-құлық кодексі
AICPA мүшелері жыл сайын өздерінің мүшелік түрлеріне қойылатын талаптарды орындауға, AICPA жарғыларын сақтауға және AICPA-ның Кәсіби этика кодексін ұстануға жазбаша куәлік беруі тиіс. Мүшелер тексеруге алынуы мүмкін, ал талаптарға сәйкес келмесе, AICPA-дан шығарылуы мүмкін.
AICPA жеке қаржылық қанағаттану индексі
2018 жылдың үшінші тоқсанынан бастап AICPA жеке қаржылық қанағаттану индексін тоқсан сайын жариялап келеді, ол әдеттегі американның қаржылық жағдайына әсер ететін экономикалық факторларды түсіну деңгейін көрсетеді. COVID-19 пандемиясы АҚШ экономикасына ауыр соққы беріп, миллиондаған адамды жұмыссыз қалдырғандықтан, американдықтар соңғы он жылдағы ең үлкен жеке қаржылық қанағаттану төмендеуін бастан өткерді. AICPA-ның 2020 жылғы бірінші тоқсандағы жеке қаржылық қанағаттану индексі (PFSi) 32,9 көрсеткішін құрады, бұл өткен тоқсанмен салыстырғанда 20 пайыздық (8,29 ұпайлық) төмендеуді білдіреді. Бұл PFSi-нің 2009 жылғы Ұлы экономикалық дағдарыстан (IV тоқсан) бергі ең үлкен тоқсандық құлдырауы.