Кіріспе
Шотланд боксшысы (1945–2023)
Кен Бьюкенен (28 маусым 1945 – 1 сәуір 2023) – 1965 жылдан 1982 жылға дейін кәсіби бокспен айналысқан шотланд боксшысы. Ол жеңіл салмақта бірнеше мәрте чемпион атанды: 1970 жылдан 1972 жылға дейін Әлемдік бокс қауымдастығы (WBA) және «Ring» журналының титулдарына ие болды; ал 1971 жылы Әлемдік бокс кеңесінің (WBC) титулын жеңіп алды, төрт айдан кейін WBC титулынан айырылғанға дейін қысқа мерзімге даусыз чемпион болды. Аймақтық деңгейде ол 1968 және 1973 жылдары екі рет Ұлыбритания чемпионы, ал 1974 жылдан 1975 жылға дейін Еуропа чемпионы атанды.
Ерте мансап
Профессионалдыққа өту алдында Бьюкенен 1965 жылы ABA қауырсын салмағы бойынша чемпион атанды. Ол 20 қыркүйек 1965 жылы Лондонда Брайан Тонксты екінші раундта нокаутқа түсіріп, кәсіпқой бокспен айналыса бастады. Мансабының басында көп уақытын Англияда көзге түспеген қарсыластармен жұдырықтасуға жұмсады. Шотландиядағы алғашқы жекпе-жегі 17-ші кездесуінде болды, онда ол 1967 жылғы 23 қаңтарда Джон Макмилланды 10 раунд бойынша ұтып кетті. Осыған дейін ол Иван Уайтерді 8 раундта төрешілер шешімімен жеңген еді.
Жеңіл салмақты сыншы
Бьюкенен 1968 жылғы 19 ақпанда Лондонда Морис Калленмен өткен жекпе-жекте жеңіске жетіп, 23 кезектес жеңісін қамтамасыз етті. Ол 11-ші раундта Калленді нокаутқа жіберіп, әлемдік рейтингтегі жеңіл салмақ бойынша үміткер атанды. Леонард Таварес, Анхель Робинсон Гарсия және Уайтер (қайта кездесуде) сияқтыларды жеңіп, әлемдік жеңіл салмақ рейтингінде өрледі, бірақ 1970 жылғы 29 қаңтарда Мадридте болашақ WBC жартылай жеңіл салмақ чемпионы Мигель Веласкеске қарсы өткен жекпе-жекте бокс жолындағы алғашқы қарсылығына тап болды. Бьюкенен Веласкеске 15 раундтық шешіммен жеңілді, дегенмен, Тавареске қайта кездесуде, Крис Фернандеске және Брайан Хадсонға (соңғысы жеңіл салмақтағы британ титулы үшін қорғауда 5-ші раундта нокаутпен жеңілді) қарсы жеңіске жетіп, рейтингте көтерілуін жалғастырды.
Әлем чемпионы
Сол жылдың қыркүйек айында Бьюкенен Пуэрто-Рикоға сапар шекті, онда 1970 жылдың 26 қыркүйегінде Панамадан келген жеңіл салмақтағы әлем чемпионы Исмаэль Лагунамен кездеседі. Көптеген сарапшылар Сан-Хуанның жылы ауа-райы Бьюкененге кері әсер етеді деп ойлады, бірақ ол олардың күтігін ақтап, Лагунаны 15 раундтық шешіммен жеңіп, жеңіл салмақтағы әлем чемпионы атанды. Ол кезде WBA және Британдық бокс бақылау кеңесі (BBBC) арасында дау болды, сондықтан Бьюкененге Ұлыбританияда WBA титулын қорғауға рұқсат берілмеді. 1970 жылды 7 желтоқсанда Донато Падуаноны титулсыз жекпе-жекте 10 раундтық шешіммен жеңіп аяқтады. Бьюкенен 1971 жылдың 12 ақпанында Лос-Анджелесте Рубен Наварроны жеңіп, WBA чемпиондығын қорғады және бос WBC чемпиондығын жеңіп алды. Осылайша ол жеңіл салмақтағы талассыз әлем чемпионы атанды. Содан кейін Бьюкененге Ұлыбританияда әлем чемпионы титулын қорғауға рұқсат берілді. Бьюкенен 1971 жылдың 11 мамырында Уэмблиде өткен титулсыз жекпе-жектің сегізінші раундында нокаутпен бұрынғы жеңіл жартылай орта салмақтағы әлем чемпионы Карлос Морохо Эрнандесті жеңді.
Атаудан айыру
1971 жылы 25 маусымда Педро Карраскоға қарсы титулын қорғамағандықтан WBC титулынан айырылды. Осы кері кетуге қарамастан, ол WBA жеңіл салмақтағы әлем чемпионы атағын сақтап қалды. Содан кейін ол Нью-Йорк қаласына ұшып, Лагунамен тағы кездесті, бұл жолы әлем чемпионаты атағын қорғады. Бьюкенен 1971 жылғы 13 қыркүйекте Лагунаға қарсы тағы да төрешілер шешімімен жеңіске жетіп, титулын сақтап қалды. Оның келесі жекпе-жектері титул үшін болмады, біреуі Лондон қаласында, екіншісі Оңтүстік Африкада өтті. Оңтүстік Африкадағы Йоханнесбургте Андриес Стейнмен болған жекпе-жегінде оның командасы үшінші раундта жекпе-жекті тоқтатып, қолдағыштарын төбеледі, себебі бұл жекпе-жек теңсіз болды. Оның келесі қорғанысы 1972 жылғы 26 маусымда Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гарденде (MSG) Панаманың ең үздік боксшысы, сол кезде жеңіліссіз Роберто Дуранға қарсы өте даулы аяқталды. 13-ші раундтың соңында Дуран барлық үш төрешінің бағасы бойынша көш бастап тұрғанда, екі боксшы да қоңырау соққаннан кейін соққы алмасты. Бьюкенен төменнен соққы алғандықтан ауырып құлап, оның жаттықтырушысы Гил Клэнси бұл соққының кіндікке тиген тізеден болғанын айтты. Төреші Джонни ЛоБьянко жекпе-жекті Дуранға берді, Бьюкененді құлатқан соққының "кіндіктен төмен емес" екенін және Бьюкенен жекпе-жекті жалғастыра алмайтынын мәлімдеді. The New York Times газетінің тілшісі Ред Смит ЛоБьянконың Дуранға жеңіс беруге мәжбүр болғанын, тіпті соққы төменнен болса да, "америкалық бокста пышақ тартудан басқа әр нәрсеге көз жұмылады" деп жазды.
Дюранның Букэнанмен кездесу туралы келісімді орындаудан бас тартуы
Келесі жекпе-жегінде Бьюкенен 1972 жылғы 20 қыркүйекте Мэдисон Сквер Гарденде бұрынғы үш дүркін әлем чемпионы Карлос Ортисті алтыншы раундта нокаутпен жеңді. Бьюкенен 1972 жылды 4 желтоқсанда Чанг Кил Лиді жеңіп аяқтады. 1972 жылғы 28 маусымда Роберто Дюран Бьюкененге қарсы титулын қорғауға 1972 жылғы 20 қазанда қол қойды. Бірақ Панама үкіметі оның алғашқы қорғанысын Панамада өткізуін талап еткен соң, Дюран бұл келісімді бұзды. Ол 1973 жылғы 20 қаңтарда Джимми Робертсонды нокаутқа түсіріп жеңіске жетті. Дюран 1972 жылғы 25 қазанда MSG-мен екінші келісімшартқа да қол қойды, ол 1973 жылғы 30 маусымға дейін немесе одан бұрын Бьюкененге қарсы титулын қорғауға қатысты.
Кейінгі мансап
1973 жылы Бьюкенен болашақ жеңіл салмақтағы әлем чемпионы Джим Уатты 15 раундтан кейін төрешілер шешімімен жеңіп, британдық жеңіл салмақтағы титулын қайтарып алды. Ұзақ өтпей ол тағы да халықаралық турнеге шықты, оның ішінде АҚШ-та, Данияда бірнеше жекпе-жек өткізіп, Канадада бір рет рингке шықты. Ол барлық жекпе-жектерде жеңіске жетіп, Италияда Еуропа жеңіл салмақтағы чемпионы Антонио Пуддуға қарсы күреске мүмкіндік алды. Бьюкенен 15 раундта Пуддуды төрешілер шешімімен жеңіп, Еуропа жеңіл салмақтағы чемпиондық белбеуін жеңіп алды. 1978 жылы кәсіпқой боксқа оралғанда, ол екі жекпе-жекте де жеңіске жетті, бірақ содан кейін жағдайы нашарлай бастады. Копенгагенде Чарли Нэшке қарсы өткен жекпе-жекте 12 раундтан кейін төрешілер шешімімен жеңілді. 1980 жылы ол қатарынан екі жекпе-жекте жеңіске жетті, бірақ одан кейін бес жекпе-жекте де жеңіліске ұшырады. 1982 жылдың 25 қаңтарында Джордж Финиге қарсы өткен жекпе-жекте 8 раундтан кейін төрешілер шешімімен жеңілгеннен кейін ол толығымен бокспен қоштасты. 2000 жылы Халықаралық бокс даңқы залына енгізілді. 2002 жылы Шотландия спорт даңқы залына қосылды.
Өлім
Бьюкенен 2023 жылғы 1 сәуірде 77 жасында дүниеден өтті. Ол деменциядан зардап шегіп жүрген.
Кәсіби бокс жазбасы
Жоқ. (Номер)НәтижеТіркелген қарсыласТүріРаундКүніОрныЕскертпелер69Жаңылды61–8Джордж ФиниPTS825 қаңтар 198268Жаңылды61–7Лэнс УильямсPTS824 қараша 198167Жаңылды61–6Лэнгтон ТинагоPTS104 сәуір 198166Жаңылды61–5Стив ЭрлиPTS1226 қаңтар 198165Жеңіс61–4Дес ГвиллиамPTS820 қазан 198064Жеңіс60–4Наджиб ДахоKO7 (10)5 мамыр 198063Жаңылды59–4Чарли НэшUD126 желтоқсан 197962Жеңіс59–3Элой Де СоузаPTS86 қыркүйек 197961Жеңіс58–3Бенни БенитесPTS828 маусым 197960Жеңіс57–3Джанкарло УсаиTKO12 (15)25 шілде 197559Жаңылды56–3Гацу ИшимацуUD1527 ақпан 197558Жеңіс56–2Леонард ТаваресTKO14 (15)16 желтоқсан 197457Жеңіс55–2Уинстон НоэльTKO2 (10)21 қараша 197456Жеңіс54–2Антонио ПуддуTKO6 (15)1 мамыр 197455Жеңіс53–2Джо ТеттеhKO3 (10)4 сәуір 197454Жеңіс52–2Хосе ПетерсонPTS107 ақпан 197453Жеңіс51–2Мигель АраужоKO1 (10)6 желтоқсан 197352Жеңіс50–2Фрэнки ОтероTKO6 (10)11 қазан 197351Жеңіс49–2Эдвин МалавеTKO7 (10)1 қыркүйек 197350Жеңіс48–2Фрэнки ОтероUD1029 мамыр 197349Жеңіс47–2Эктор МаттаPTS1027 наурыз 197348Жеңіс46–2Джим УаттPTS1529 қаңтар 197347Жеңіс45–2Чанг Кил ЛиTKO2 (10)4 желтоқсан 197246Жеңіс44–2Карлос ОртисRTD6 (10)20 қыркүйек 197245Жаңылды43–2Роберто ДуранTKO13 (15)26 маусым 197244Жеңіс43–1Андрис СтейнRTD3 (10)29 сәуір 197243Жеңіс42–1Ал ФордPTS1028 наурыз 197242Жеңіс41–1Исмаэль ЛагунаUD1513 қыркүйек 197141Жеңіс40–1Карлос Морочо ЭрнандесTKO8 (10)11 мамыр 197140Жеңіс39–1Рубен НаварроUD1512 ақпан 197139Жеңіс38–1Донато ПадуаноUD107 желтоқсан 197038Жеңіс37–1Исмаэль ЛагунаSD1526 қыркүйек 197037Жеңіс36–1Брайан ХадсонPTS1012 мамыр 197036Жеңіс35–1Крис ФернандесPTS106 сәуір 197035Жеңіс34–1Леонард ТаваресPTS1023 ақпан 197034Жаңылды33–1Мигель ВеласкесPTS1529 қаңтар 197033Жеңіс33–0Винченцо ПитаридиTKO2 (10)11 қараша 196932Жеңіс32–0Джерри ГрачиTKO1 (10)14 шілде 196931Жеңіс31–0Хосе Луис ТосидаPTS105 наурыз 196930Жеңіс30–0Майк КрусTKO4 (10)17 ақпан 196929Жеңіс29–0Фрэнки НарваэсPTS102 қаңтар 196928Жеңіс28–0Амеур ЛаминTKO3 (10)11 желтоқсан 196827Жеңіс27–0Анджел Робинсон ГарсиаPTS1023 қазан 196826Жеңіс26–0Иван УайтерPTS810 маусым 196825Жеңіс25–0Леонард ТаваресPTS822 сәуір 196824Жеңіс24–0Морис КулленKO11 (15)19 ақпан 196823Жеңіс23–0Джим МаккормакPTS1230 қазан 196722Жеңіс22–0Ал РоккаTKO7 (8)14 қыркүйек 196721Жеңіс21–0Рене РокPTS826 шілде 196720Жеңіс20–0Уинстон ЛаудPTS828 маусым 196719Жеңіс19–0Франко БрондиTKO3 (10)11 мамыр 196718Жеңіс18–0Томми ГаррисонPTS1014 ақпан 196717Жеңіс17–0Джон МакмилланPTS1023 қаңтар 196716Жеңіс16–0Фил ЛундгренPTS1019 желтоқсан 196615Жеңіс15–0Ал КинPTS817 қазан 196614Жеңіс14–0Антонио ПайваPTS1017 қазан 196613Жеңіс13–0Микки ЛаудPTS88 қыркүйек 196612Жеңіс12–0Иван УайтерPTS88 тамыз 196611Жеңіс11–0Брайан СмитTKO1 (8)12 шілде 196610Жеңіс10–0Джуниор КассидиPTS811 мамыр 19669Жеңіс9–0Крис ЭллиоттPTS819 сәуір 19668Жеңіс8–0Томми ТайгерPTS84 сәуір 19667Жеңіс7–0Мэнли БраунTKO4 (8)7 наурыз 19666Жеңіс6–0Томми ТайгерPTS824 қаңтар 19665Жеңіс5–0Джуниор КассидиPTS813 желтоқсан 19654Жеңіс4–0Джо ОкезиеTKO3 (8)22 қараша 19653Жеңіс3–0Билли УильямсTKO3 (6)1 қараша 19652Жеңіс2–0Вик ВудхоллTKO2 (6)18 қазан 19651Жеңіс1–0Брайан Роки ТонксTKO2 (6)20 қыркүйек 1965