Кіріспе
XX ғасырдағы британдық автор және тарихшы Альфред Лесли Роуз (4 желтоқсан 1903 – 3 қазан 1997) – британдық тарихшы және жазушы, ең белгілі еңбектері Елизавета заманы Англиясы және Корнуоллға қатысты кітаптары. Корнуоллда туып, қарапайым отбасында өскен ол, жерлесі, сэр Артур Куиллер Коучтың ынтасымен Оксфордқа оқуға түсті. All Souls College-тің мүшесі болып сайланды, кейін Мертон колледжінде лекция оқыды. Оның көптеген еңбектерінің ішінде "Елизавета дәуірі" трилогиясы ең танымал болды. Шекспир туралы зерттемелерінде Сонеттердегі "Қараңғы әйелді" Эмилия Ланьер деп атады, бұл ғалымдардың қызығушылығын тудырды, бірақ көптеген қарсы пікірлерге де себеп болды. Роуз Солтүстік Америкада лекция беруші ретінде үлкен сұранысқа ие болды. 1930 жылдары Пенрин және Фалмут округінен Лейборист партиясынан кандидат ретінде сайлауға түсті, бірақ кейін консерваторлыққа бейім болды.
Alfred Leslie Rowse (4 December 1903 – 3 October 1997) was a British historian and writer, best known for his work on Elizabethan England and books relating to Cornwall. Born in Cornwall and raised in modest circumstances, he was encouraged to study for Oxford by fellow Cornishman Sir Arthur Quiller Couch. He was elected a fellow of All Souls College and later appointed lecturer at Merton College. Best known of his many works was The Elizabethan Age trilogy. His work on Shakespeare included a claim to have identified the Dark Lady of the Sonnets as Emilia Lanier, which attracted much interest from scholars, but also many counterclaims. Rowse was in popular demand as a lecturer in North America. In the 1930s, he stood unsuccessfully as the Labour candidate for Penryn and Falmouth, though later in life he became a Conservative.
Өмір және саясат
Роуз Трегониссейде, Сент-Остл қаласының жанында, Корнуоллда, Энни (қызметтес аты Вэнсон) мен қытай саз жұмысшысы Ричард Роуздың ұлы болып дүниеге келді. Оның қарапайым тегі мен ата-анасының білімінің шектеулі болуына қарамастан, ол 1921 жылы Сент-Остл округінің грамматикалық мектебіне қабылданды, содан кейін Оксфордтағы Крайст-Черч колледжіне стипендия алды. Академиялық мансабын жалғастыруға оны Полперро қаласының корнуоллдық жазушысы, сэр Артур Куиллер Коуч, ерте жасынан оның қабілетін таныған адам ынталандырды. Роуз өзінің әкесі туралы күмәнді пікірлерді естігендіктен, анасының Полгуттен (Сент-Остл қаласының жанындағы) жергілікті фермер және қасапшы Фредерик Уильям Мэймен (1872–1953) болған қарым-қатынасына ерекше назар аударды. Осындай наразылықтары академиялық ортаға бағытталды, бұл оған өмірінің соңында пайда әкелді. Роуз бастапқыда ағылшын әдебиетін оқымақшы болған, өйткені ол поэзияны ерте жасынан жақсы көрген, бірақ тарихты оқуға көндірілді. Ол студенттік өмірінде танымал болды және өмір бойы сақтап қалған көптеген достық байланыстар құрды. 1925 жылы ол үздік дипломмен бітіріп, сол жылы All Souls College-тің мүшесі болып сайланды. 1929 жылы ол магистр дәрежесін алды. 1927 жылы ол Мертон колледжінде оқытушы болып тағайындалды және 1930 жылға дейін сол жерде қызмет етті. Содан кейін ол Лондон экономика мектебінде оқытушы болды. 1931 жылы Роуз Лейборист партиясынан Пэнрин және Фалмут округіне парламенттік орынға кандидат болды, бірақ жеңіліске ұшырады, Либералдан кейін үшінші орынды иеленді. 1935 жылғы жалпы сайлауда ол тағы да сәтсіз болды, бірақ Либералды озастырып, екінші орынды алды. 1931 және 1935 жылдардағы сайлауларда Морис Петерик консерватор ретінде парламентке сайланды, бірақ дауыстардың көпшілігін алмады. Роуз сэр Стаффорд Криппс және басқалардың «Халық фронты» құру туралы ұсыныстарын қолдады. Криппс көзқарастары үшін Лейборист партиясынан шығарылды. Роуз Девон мен Корнуоллдағы Лейбористтік және Либералдық партиялардың арасында келісімге қол жеткізу үшін жұмыс істеді, либералдық депутат сэр Ричард Акландпен ортақ мақсатқа ие болды. 1939 жылы жалпы сайлау өтеді деп күтілді, және Роуз, ол тағы да Пэнрин мен Фалмут округі үшін Лейборист партиясының кандидаты болды, Либералдық қарсыласы болмайды деп есептелді. Бұл оның жеңіске жету мүмкіндігін арттырар еді. Бірақ соғыс басталғандықтан сайлау өткізілмеді, және оның саяси мансабы аяқталды. Роуз өзінің мансабын Оксфордта әкімшілік қызметке орналасу арқылы жалғастыруды шешті, All Souls College-тің орынбасары болып тағайындалды. 1952 жылы ол Джон Спароуға қарсы Уорден сайлауында жеңіліске ұшырады. Көп ұзамай ол Оңтүстік Калифорниядағы Хантингтон кітапханасына тұрақты сапарлар жасады, онда көп жылдар бойы аға ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді. 1953 жылы ол Оксфорд университетінен докторлық дәрежесін алды. 1957 жылы Британ академиясында сэр Ричард Гренвиллдің ағылшын тарихындағы орны туралы Рали лекциясын оқығаннан кейін, Роуз 1958 жылы академияның мүшесі болып сайланды. Роуз шамамен 100 кітап жариялады. ХХ ғасырдың ортасында ол танымал автор және көп саяхаттайтын лектор болды, әсіресе АҚШ-та. Ол сондай-ақ Ұлыбритания мен АҚШ-тағы газеттер мен журналдарда көптеген танымал мақалалар жариялады. Оның таланты кеңінен танылды. Оның сенсациялық жаңалықтарды табу қабілеті, сондай-ақ академиялық батылдығы (кейбіреулер бұл жауапкершіліктен тыс абайсыздық деп санайды) оның беделін сақтады. Оның Хью Тревор Ропер және А. Дж. П. Тейлор сияқты бәсекелес танымал тарихшыларға қатысты пікірлері кейде өте тікелей айтылды. Кейінгі жылдары Роуз саяси оң жаққа қарай жылжыды, және көптеген адамдар оны қайтыс болған кезде тори дәстүрінің бір бөлігі деп есептеді. Роуз өзінің кітаптарында және мақалаларында өмір бойы қозғаған тақырыптарының бірі – 1930 жылдары консервативті үкіметтің нацистік Германияны бағындыру саясатын және Германиямен Екінші дүниежүзілік соғыста күресудің Ұлыбритания үшін экономикалық және саяси салдарларын айыптау болды. Ол сондай-ақ өзінің бұрынғы Лейборист партиялық әріптестерін – Джордж Лансбери, Кингсли Мартин және Ричард Кроссманды – бағындыруды қолдағандары үшін сынға алды, «отыз жылдарда жазғандарын қайта жариялай алмады, себебі олар оқиғалар туралы қаншалықты ақымақ шешімдер қабылдағанын көрсетті» деп жазды. Тағы бір маңызды мәселе – ол қазіргі қоғамдағы стандарттардың төмендеуіне қатты қарсы болды. Ол былай деді: «Бұл лас жиырмасыншы ғасыр. Мен оны жек көремін». Халықаралық академиялық жетістіктерге қарамастан, Роуз өзінің корнуоллдық тамырларымен мақтанды. 1973 жылы ол Оксфордтан зейнетке шығып, өзінің Корнуоллдағы үйі Тренәррен Хаусына көшті, онда қайтыс болған жылға дейін жазушы, рецензент және әңгімелесуші ретінде белсенді болып қала берді. Оның күлі Сент-Остл қаласының жанындағы Чарлстаун қаласындағы Кэмпдаунс зиратында жерленген.
Жеке көзқарастар
2003 жылы жарияланған күнделік үзінділері "олфенденге дейінгі дәуірде ашық, тіпті мақтан тұтатын гомосексуал болған, жас полицейлер мен теңізшілерге қызығушылық танытқан, кездесетін әр адамның сексуалдық қалауларын үнемі ойлап талқылаған" екенін көрсетеді. Кейін, зейнетке шыққаннан соң ол "әрине, бұрын гомосексуал болдым, бірақ енді бұл маңызды емес, тіпті гетеросексуалмын" деген. Ол өзінің интеллектуалдық қабілетін бала кезінен-ақ сезінген, ал басқалар осы фактіні қабылдамағанын немесе жеткілікті тез қабылдамағанын қабылдай алмаған. Күнделіктерде оның айтуынша, "көптеген бессәуес қызғаныштар" болған. Роуза 1997 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Құрмет серіктері орденінің мүшесі атанды.
Өлімнен кейінгі бедел
Радио мен телеарналарда өзінің сұхбаттарынан бөлек, Роуз 1930 жылдардағы британ саясаты және жарасу саясаты туралы түсірілген түрлі телефильмдерде көрсетілген. Кристофер Уильям Хиллдің «Accolades» радиоспектаклі, оның жұлдызы Иан Ричардсонның өткен айда қайтыс болуына орай, 2007 жылдың наурыз айында BBC Radio 4 арнасында қайта жаңғыртылды. Спектакль 1973 жылы «Шекспир – адам» кітабы жарық көргенге дейінгі кезеңді және Роуздың «Соннеттердегі қараңғы әйелдің» кім екенін анықтағанына деген сенімін қоршаған жағдайды қамтиды. Ол 2008 жылдың 9 шілдесінде тағы бір рет көрсетілді. «Корнуоллдағы балалық шақ» атты туындысы да Джудит Кукпен бірге дауыстау арқылы (Under Milk Wood стилінде) бейімделді.
Өмірбаян және әдебиеттер
Capstick, Tony (1997), A. L. Rowse: Суреттелген библиография, Wokingham: Hare's Ear Publication
Cauveren, Sydney (2000), A. L. Rowse: Библиофилдің кеңейтілген библиографиясы, Lanham, Maryland: Scarecrow Press
Cauveren, Sydney (2001), "A. L. Rowse: Тарихшы және дос", Contemporary Review, 2001 жылғы желтоқсан, 340–346 беттер
Jacob, Valerie (2001), Tregonissey to Trenarren: A. L. Rowse – Корнуолл жылдары, St. Austell: Valerie Jacob
Ollard, Richard (1999), Қайшылықтарға толы адам: A. L. Rowse өмірі, London: Allen Lane
Ollard, Richard (2003), A. L. Rowse-тың күнделіктері, London: Allen Lane
Whetter, James (2003), Доктор A. L. Rowse: Ақын, тарихшы, Корнуоллды сүйіп өтетін, Gorran, St. Austell: Lyfrow Trelyspen
Payton, Philip (2005), A. L. Rowse және Корнуолл, Exeter: University of Exeter Press
Donald Adamson A. L. Rowse-тың өмірбаянын жариялауға дайын (достың көзқарасынан), Халықаралық әдеби тоқсандықтағы мақалаға қараңыз. Slattery Christy, David (2017), Басқалардың бұзықтығы! Оксфорд оқиғасы. 1930 жылдары Оксфордта A. L. Rowse мен Adam von Trott арасындағы қарым-қатынасты зерттейтін жаңа пьеса. Christyplays баспасынан шығарылды. www.christyplays.com
Cauveren, Sydney (2000), A. L. Rowse: A Bibliophile's Extensive Bibliography, Lanham, Maryland: Scarecrow Press
Cauveren, Sydney (2001), "A. L. Rowse: Historian and Friend", Contemporary Review, December 2001, pp. 340–346
Jacob, Valerie (2001), Tregonissey to Trenarren: A. L. Rowse – The Cornish Years, St. Austell: Valerie Jacob
Ollard, Richard (1999), A Man of Contradictions: A Life of A. L. Rowse, London: Allen Lane
Ollard, Richard (2003), The Diaries of A. L. Rowse, London: Allen Lane
Whetter, James (2003), Dr. A. L. Rowse: Poet, Historian, Lover of Cornwall, Gorran, St. Austell: Lyfrow Trelyspen
Payton, Philip (2005), A. L. Rowse and Cornwall, Exeter: University of Exeter Press
Donald Adamson is due to publish a biography of A. L. Rowse (from a friend's perspective), see article in the International Literary Quarterly. Slattery Christy, David (2017), Other People's Fu**ing! An Oxford Affair. New play exploring the relationship between A. L. Rowse and Adam von Trott during the 1930s in Oxford. Published by Christyplays. www. christyplays. com