Кіріспе

Al(OH)3 алюминий гидроксиді, Al(OH)3 табиғатта гиббсит (сонымен қатар гидраргиллит деп те аталады) және оның үш өте сирек полиморфтары: баерит, дойлеит және нордстрандит ретінде кездеседі. Алюминий гидроксиді амфотерлік, яғни ол негіздік және қышқылдық қасиеттерге ие. Алюминий оксид гидроксиді, AlO(OH), және алюминий оксиді немесе алюмина (Al2O3) оған жақын туыс, соңғысы да амфотерлік. Бұл қосылыстардың барлығы алюминий кені болып табылатын бокситтің негізгі құрауыштар болып табылады. Алюминий гидроксиді суда желатин тәрізді тұнба түзеді.

Толықтырғыш және отты баяулағыш

Алюминий гидроксиді полимерлік қолданбаларда отты төмендететін толтырғыш ретінде қолданылады. Ол осы қолданыстар үшін түссіз (көптеген полимерлер сияқты), арзан және жақсы отты төмендету қасиеттеріне ие болғандықтан таңдалады. Магний гидроксиді және гунтит пен гидромагнезит қоспалары да осылай қолданылады. Ол шамамен ыдырайды, осы процесте көп мөлшерде жылуды сіңіріп, су буын бөліп шығарады. Отты төмендетуші ретінде әрекет етуден басқа, ол полимерлердің кең ауқымында, әсіресе полиэстерлерде, акрилдерде, этилен-винил ацетатында, эпоксидтерде, поливинилхлоридте (ПВХ) және резеңкеде түтінді басушы ретінде өте тиімді. Алюминий гидроксиді кейбір жасанды тас қоспа материалдарында, көбінесе акрил шайырларында толтырғыш ретінде қолданылады.

Al қосылыстарының прекурсоры

Алюминий гидроксиді – басқа алюминий қосылыстарын өндіруге қолданылатын шикізат: кальцинирленген алюминий, алюминий сульфаты, полиалюминий хлориді, алюминий хлориді, цеолиттер, натрий алюминаты, белсенді алюминий және алюминий нитраты. Ол жара, қықыш немесе асқазанның бұзылуын басады. Мұндай препараттар іш қатуға әкелуі мүмкін, себебі алюминий иондары асқазан-ішек жолының тегіс бұлшық еттерінің жиырылуын тежейді, перистальтиканы баяулатып, ішек арқылы тағамның өту уақытын ұзартады. Кейбір препараттар мұндай әсерлерді азайту үшін тең мөлшерде магний гидроксиді немесе магний карбонаты қосылып жасалады, олардың лаксативтік әсері тепе-теңдікке келтіріледі. Бұл қосылыс сонымен қатар бүйрек жеткіліксіздігінен зардап шегетін адамдар мен жануарлардағы гиперфосфатемияны (қандағы фосфат немесе фосфор деңгейінің жоғарылауын) бақылауға да қолданылады. Әдетте, бүйректер артық фосфатты қаннан сүзіп шығарады, бірақ бүйрек жеткіліксіздігі фосфаттың жиналуына себеп болуы мүмкін. Алюминий тұзы ішке сіңген кезде ішектегі фосфатпен байланысып, сіңірілетін фосфор мөлшерін азайтады. Тұнбаланған алюминий гидроксиді кейбір вакциналардың (мысалы, көмірқара ауруына қарсы вакцина) құрамына адъювант ретінде қосылады. Алюминий гидроксиді адъювантының танымал брендтерінің бірі – Brenntag Biosector компаниясының Alhydrogel өнімі. Ол протеинге жақсы сіңірілетіндіктен, вакцинадағы протеиннің сақтау кезінде контейнердің қабырғасына жабысуына немесе тұнбалануына жол бермей, вакцинаны тұрақтандыруға да көмектеседі. Алюминий гидроксиді кейде "алюм" деп аталады, бұл термин көбінесе бірнеше сульфаттардың біріне арналған. Алюминий гидроксидін қамтитын вакциналар иммундық жүйені иммунологиялық қауіп сигналы – семіз қышқылының бөлінуі арқылы стимуляциялайды. Бұл белгілі бір моноциттерді қатты тартады, олар дендриттік жасушаларға дифференциалданады. Дендриттік жасушалар антигенді жинап, лимфа түйіндеріне жеткізеді және Т және В жасушаларын стимуляциялайды. Ол жақсы Th2 жауабын тудыруға көмектеседі, сондықтан антиденелермен тоқтатылатын патогендерге қарсы иммундау үшін пайдалы. Дегенмен, ол көптеген патогендерге қарсы қорғаныс үшін маңызды жасушалық (Th1) иммундық жауапты стимуляциялау қабілеті төмен, сондай-ақ антиген пептидтік негізде болғанда тиімді емес.

Қауіпсіздік

1960 және 1970 жылдары алюминийдің түрлі неврологиялық аурулармен, соның ішінде Альцгеймер ауруымен байланысты болуы мүмкін деген болжамдар айтылды. Одан бері жүргізілген көптеген эпидемиологиялық зерттеулер, қоршаған ортадан немесе жұтқан алюминийге ұшырау мен неврологиялық аурулардың арасында ешқандай байланыс жоқ екенін көрсетті, алайда бұл зерттеулерде инъекция арқылы енгізілген алюминий қарастырылмады. Перс шығанағы соғысы синдромымен (GWI) байланысты егешқұйрықтарда жүргізілген тәжірибелерде неврологиялық бұзылыстар анықталды. Алюминий гидроксиді АҚШ әскери қызметшілеріне берілген дозалармен салыстырылатын дозаларда инъекцияланғанда, омыртқа миы мен ми қабығында реактивті астроциттердің көбеюі, моторлық нейрондардың апоптозы және микроглиялық пролиферацияның артуы байқалды.