Кіріспе

Гавайидегі колледждер мен университеттер жүйесі, АҚШ

Жүйе

Гавайи университеті жүйесі (Гавайи университеті және көбінесе UH деп танылатын) – мемлекеттік колледждер мен университеттер жүйесі. Жүйе үш университет, жеті қоғамдық колледж, жұмыспен қамтуды дамыту орталығы, үш университет орталығы, төрт білім беру орталығы және Гавайи штатының алты аймалында орналасқан түрлі зерттеу мекемелері арқылы қауымдастырылған дипломдар, бакалавр, магистр және доктор дәрежелерін тағайындайды. Гавайи университеті жүйесінің барлық оқу орындары Батыс мектептер мен колледждер ассоциациясымен аккредиттелген. UH жүйесінің бас кеңсесі Гонолулу қалалық ауданындағы Маноадағы Гавайи университетінің аумағында орналасқан.

Тарих

Қазіргі Гавайи университеті жүйесі 1965 жылы құрылды, ол Гавайи штатының техникалық және қоғамдық колледждерін бұрынғы Гавайи университетінің құрамында біріктірді. Бұрынғы Гавайи университеті 1907 жылы Гавайи территориясымен ауыл шаруашылығы және қолданбалы ғылымдар колледжі ретінде құрылған және сол жылы алғашқы сабақтарын өткізді. 1912 жылы ол Маноа аңғарындағы қазіргі орнына көшіріліп, Гавайи колледжі деп аталды. 1919 жылы Гавайи колледжі Гавайи территориялық заң шығарушы органының шешімімен университет мәртебесін алды және Гавайи университеті деп қайта аталды. 1965 жылы штаттық заң шығарушы орган қауымдастық колледждері жүйесін құрып, оны университет құрамына енгізді. 1972 жылы университет Гавайи университеті жүйесіндегі басқа кампустардан ерекшелену үшін Маноадағы Гавайи университеті деп аталды.

Колледждер мен университеттер

Гавайи университетінің Маноа қаласындағы филиалы – Гавайи университеті жүйесінің жетекші институты. Ол 1862 және 1890 жылдарғы Моррилл актілерінің талаптарына сәйкес жер гранты колледжі ретінде құрылған. Оқу бағдарламаларына Гавайи және Тынық мұхиты аймақтарын зерттеу, астрономия, Шығыс Азия тілдері мен әдебиеті, Азия тану, салыстырмалы философия, теңіз ғылымдары, екінші тілдерді оқыту, сондай-ақ ботаника, инженерия, этномузыкология, геофизика, құқық, бизнес, лингвистика, математика және медицина кіреді. Екінші ең ірі мекеме – Гавайидің "Үлкен аралындағы" Хило қаласындағы Гавайи университеті, онда 3000-нан астам студент оқиды. Гавайи университетінің Батыс Оаху филиалы Каполей қаласында орналасқан және негізінен Гонолулудың батыс және орталық қалалық аудандарында тұратын студенттерге қызмет көрсетеді. Гавайи қауымдастық колледждері жүйесіне Оаху аралындағы төрт қауымдастық колледжі, ал Мауи, Кауаи және Гавайи аралдарындағы бір-бір колледж кіреді. Колледждер Гавайи тұрғындарының көптеген адамдарына білім беруге қолжетімділікті арттыру және орта мектепті / жоғары мектепті бітірген студенттердің колледжге өтуін жеңілдету мақсатында құрылды. Гавайи университетінің білім беру орталықтары штаттың және оның көптеген аралдарының шалғай аудандарында орналасқан, қашықтықтан білім беру арқылы ауылдық аймақтарды қолдайды.

Регенттер кеңесі

Гавайи Конституциясының X бабының 6-тармағына сәйкес, Гавайи Университеті Регенттер кеңесімен басқарылады, ол 15 жалақысыз мүшеден тұрады. Бұл мүшелер Регенттік үміткерлерді кеңесші кеңесі ұсынады, губернатор тағайындайды және штат заңнамасы бекітеді. Кеңес университет жүйесінің басқарудың барлық аспектілерін, соның ішінде оның ішкі құрылымын және басқаруын қадағалайды. Сондай-ақ, кеңес Гавайи Университетінің президентін тағайындайды, оның жұмысын бағалайды және қажет болған жағдайда қызметтен босатады.

Студенттік регенттер

Университеттің басқару кеңесіне Гавайи штатының губернаторы толық дауыс беру құқығы бар регент ретінде екі жылдық мерзімге қазіргі студентті тағайындайды. Студентті кеңеске тағайындау практикасы 1997 жылы Гавайи штатының заң шығарушы органымен бекітілген.

Атақты түлектер

Гавайи университетінің түлектерінің арасында өмірдің түрлі салаларында көзге түскен көптеген белгілі тұлғалар бар. Сенатор Дэниел Инуи мен Тэмми Дакворт екеуі де АҚШ армиясында қызмет етіп, лаңкес жарақат алған, кейін мемлекеттік қызметке қадам басқан ардагерлер. Бетт Мидлер мен Джорджия Энгел – елімізде танымал әртістер. Композитор Хсиунг Зэ Вонг та Гавайи университетінде оқыған. Президент Барак Обаманың әкесі Барак Обама ағасы, анасы Энн Данхэм және жартылай қарындасы Майя Соэторо Нг да Маноа кампусынан диплом алған. Оның ата-анасы осы кампуста орыс тілі сабағында танысқан. Оның анасы Гавайи университетінен үш диплом алды, оның ішінде антропология ғылымдарының докторы дәрежесі де бар. Мази Хироно – қазіргі АҚШ сенаторы. Ол Гавайи университетін психология мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен бітірген. Ол Гавайиден сайланған алғашқы әйел сенатор, Сенатқа сайланған алғашқы азиялық американдық әйел, Жапонияда туған алғашқы АҚШ сенаторы және елдегі алғашқы буддист сенатор. Элис Аугуста Болл 1915 жылы Гавайи колледжін (қазіргі Гавайи университеті) бітірген алғашқы әйел ғана емес, сонымен қатар колледждің химия кафедрасындағы алғашқы афроамерикандық зерттеуші химигі және оқытушысы болды. Одан бөлек, ол Хансен ауруының (махау) симптомдарын жеңілдету үшін ондаған жылдар бойы қолданылған шаулмогра майының суда еритін түрін табысты әзірлеген алғашқы адам болды.

Белгілі оқытушылар

Гавайи университеті жүйесінде көптеген белгілі профессорлар жұмыс істеген. Олардың көпшілігі қонақ профессорлар болған немесе Нобель сыйлығының лауреаты Георг фон Бекеси сияқты маңызды наградалар жеңіп алғаннан кейін келген. Ересек жануарлардың жасушаларынан клондау әдісін әзірлеген зерттеу тобының жетекшісі Рюзо Янагамачи әлі де осы университеттің профессоры болып қызмет етеді. 2019 жылдың шілде айында Шығыс Азия тілдері мен әдебиеттері кафедрасының жапон әдебиеті профессоры Боб Хьюиге Жапонияның ең жоғары наградаларының бірі – «Таянушы күн» ордені, алтын сәулелер және мойын таспасы табыс етілді, бұл награда жапон азаматтығы жоқ адамдарға беріледі.