Кіріспе
General Electric компаниясының жалпы операциялық жүйесі (GCOS, /dʒ//iː//k//oʊ//s/; бастапқыда GECOS, General Electric Comprehensive Operating Supervisor) – 36 биттік GE 600 сериялы эВМ-дерге бағытталған операциялық жүйелер отбасы. GCOS-тің бастапқы нұсқасы General Electric компаниясымен 1962 жылдан бастап әзірленді. Операциялық жүйе бүгінгі күнге дейін Groupe Bull компаниясы шығарған серверлер мен эВМ-дерде (GCOS 7 және GCOS 8) ең соңғы нұсқаларында қолданылады, көбінесе эмуляция арқылы, бұрынғы эВМ ортасымен үзіліссіздікті сақтау үшін. GCOS 7 және GCOS 8 – операциялық жүйенің жеке тармақтары және олар бір-бірімен қатар дамытылуда.
General Comprehensive Operating System (GCOS, '/dʒ//iː//k//oʊ//s/; originally GECOS, General Electric Comprehensive Operating Supervisor) is a family of operating systems oriented toward the 36 bit GE 600 series mainframe computers. The original version of GCOS was developed by General Electric beginning in 1962. The operating system is still used today in its most recent versions (GCOS 7 and GCOS 8) on servers and mainframes produced by Groupe Bull, primarily through emulation, to provide continuity with legacy mainframe environments. GCOS 7 and GCOS 8 are separate branches of the operating system and continue to be developed alongside each other.
GECOS
GECOS операциялық жүйесі General Electric компаниясымен 1962–1964 жылдары 36 биттік GE 600 сериясы үшін әзірленген; GE компаниясы 1965 жылдың сәуір айында GECOS I (635 прототипімен), 1965 жылдың қараша айында GECOS II және 1967 жылы GECOS III (уақытты бөлісу мүмкіндігімен) шығарды. Оның архитектурасы IBM 7094 жүйесіндегі IBSYS-ке жақын, ал IBM System/360 жүйесіндегі DOS/360-ға қарағанда аз ұқсас болды. Дегенмен, GE 600 сериясының төрт процессорлық архитектурасы System/360-нан мүлдем өзгеше болды және GECOS DOS/360-дан гөрі амбициялырақ болды. GECOS III уақытты бөлісуді (TSS) және пакеттік өңдеуді қолдады, сонымен қатар жадты динамикалық түрде бөлуге мүмкіндік берді (ал IBM сол кезде бекітілген бөлімдерді пайдаланды), бұл оны нағыз екінші буын операциялық жүйесіне айналдырды.
Honeywell GCOS 3 (Хонивеллдің GCOS 3)
Honeywell GE-нің компьютерлік бөлімін сатып алғаннан кейін GECOS III GCOS 3 деп өзгертілді, ал аппараттық құралдар қатары Honeywell 6000 сериясы деп аталды, сондай-ақ EIS (күрделендірілген нұсқаулар жиынтығы, сөздерге емес, таңбаларға бағытталған) қосылды.
GCOS 64
"GCOS" атауы Honeywell компаниясының сататын барлық өнімдерінің операциялық жүйелеріне таратылды. Level 64 сериясы үшін жасалған GCOS 64 – Multics деп аталған параллель жобаға ұқсас, мүлдем жаңа 32 биттік операциялық жүйе. Оны Honeywell және Honeywell Bull компанияларының Франциядағы және Бостондағы әзірлеушілері жасаған. Шынайы виртуалды жадты басқару және қажет болғанда жадты бөлуді (demand paging) қолдау үшін өзгерістер енгізілді (осы өзгерістерге жаңа аппараттық құралдар да қажет болды). Бұл жарияланғаннан және атауы өзгергеннен кейін GCOS 3 бірнеше жыл бойы техникалық қолдау көрсетуде болды. Honeywell Bull 1986 жылы "Large Systems: GCOS 8 OS Time Sharing System User's Guide" атты нұсқаулықты жариялады.
Мұра
DPS 6 және DPS 4 (бұрынғы 62 деңгейі) Motorola 68000 және кейінірек Unix жүйесін іске қосатын PowerPC мини-компьютерлерімен алмастырылды, ал өнімдер желісі тоқтатылды, бірақ GCOS 6 AIX үстінде эмуляторда жұмыс істеді. DPS 7 желісі, GCOS 7пен бірге, DPS 7000 аппараттық базасына қарай дамып келе берді. 1980 жылдардың соңында Honeywell өзінің компьютерлік бизнесін бастапқыда NEC және Bull компанияларын қамтитын бірлескен кәсіпорынға сатты, бірақ Honeywell біраз уақытқа дейін үлесін сақтап қалды. Бірнеше жылдан кейін Bull компаниясы оны толығымен өзіне қаратуға жетті. NEC жоғары деңгейдегі бірнеше буын мейнфрейм жабдықтарын ұсынды, олар GCOS 8 және олардың ACOS 4 операциялық жүйесін іске қоса алды. Bull компаниясы өз GCOS 8 негізіндегі мейнфреймдерінің барлық желісі үшін DPS 9000 номенклатурасын пайдаланды, оған Bull және NEC компаниялары жобалаған модельдер де кірді. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Bull компаниясы дамуын бір аппараттық базаға шоғырландыруды қалады, ол Intel чиптерін қолданып, Bull компаниясының қосымша құндылықтарын ұсынатын. Бұл платформа Novascale деп аталды және Itanium 2 процессорларына негізделген, Windows және Linux жүйелерін тікелей іске қосты. Дегенмен, DPS 7000 және DPS 9000 үшін нұсқаулар жиынтығының эмуляторлары GCOS 7 және GCOS 8 жүйелерін осы платформада іске қосуға мүмкіндік берді. Itanium отбасының тоқтатылуы жаңа жабдыққа көшуді қажет етті, және 2022 жылдан бастап GCOS 7 және GCOS 8 тиісінше Bull Sequana M7200 және M9600 Xeon негізіндегі жабдықтарда эмуляцияланады. Bull компаниясы GCOS 7 және GCOS 8 жүйелеріне қолдауды кем дегенде 2025 жылға дейін жоспарлап отыр, оның ішінде аппараттық және бағдарламалық қамтамасыз етуді үнемі жаңартуды қамтиды. GCOS жүйесінің әсері бүгінгі таңдағы UNIX жүйелерінде де көрініп тұр. Bell Labs-тағы алғашқы Unix жүйелері GCOS машиналарын баспаға шығару және басқа да түрлі қызметтер үшін пайдаланды. "/etc/passwd" файлына GCOS ID ақпаратын қосу үшін қосылған өріс "GECOS өрісі" деп аталды және бүгінге дейін пайдаланушының толық аты және басқа да жеке басын анықтайтын ақпарат үшін қолданылатын "pw gecos" мүшесі ретінде сақталған. Бүгінгі Multics, DPS8M эмуляторы арқылы, "Multics GCOS Environment Simulator" арқылы GCOS тапсырмаларын, пакеттік және уақытты бөлісу режимінде іске қосу мүмкіндігін сақтайды.
Қолданбалар
GCOS 3 (кейін GCOS 7 және GCOS 8) интеграцияланған деректер қоймасы (IDS) деп аталатын жақсы Codasyl желілік деректер базасын қамтыды, ол IDMS-тің табысты моделі болды. Multics, WWMCCS және осының салдарынан күшті қауіпсіздік құрылымын мұралады. Аппараттық және бағдарламалық ерекшеліктердің үйлесімі операциялық жүйені оның буыны мен класы үшін ерекше қауіпті етеді. Multics аппараттық құрылымның дизайнына әсер етті, басқару нұсқауларын қақпаға бағытталған қауіпсіз беру және танымал Multics сақиналарына ұқсас қауіпсіздік деңгейлерінің аппараттық жүйесімен. WWMCCS сияқты операциялық орталар құпия ақпаратты қауіпсіз түрде орналастыруға және бөлімдерге бөлуге мүмкіндік беретін арнайы қауіпсіздік мүмкіндіктерін дамытуға себеп болды. Бір кезде GCOS жүйесінің арнайы қауіпсіздік мүмкіндіктері қосылған жеке нұсқалары үкіметтік клиенттер үшін сақталды. GCOS-тің алғашқы нұсқалары мен оның жұмыс істеген аппараттық құралы беттік виртуалды жадты қолдамады, бірақ әрбір процесс үшін бір жад сегментін қолдады. Бұл оны уақытты бөлісу үшін нашар етті, әсіресе Multics-ті және сол кездегі DEC PDP 10 аппараттық құралдарын қолдауға арналған жабдықпен салыстырғанда. GCOS – процеске бағытталған ОС, онда әрбір процесс бір немесе бірнеше орындау тізбектерін қамтиды және өзінің виртуалды жад кеңістігінде орындалады. және В.
Құжаттамалық
Құжаттама – пайдаланушыларға (қызметкерлерге, студенттерге) орналасқан жерде қолжетімді баспа түріндегі беттер, болаттан жасалған мүшелеуіштерге жинақталған, бір монолитті болаттан жасалған оқу тірегіне құлыпталған, үстелге немесе стойкаға бекітілген, модульдік ақпаратты жаңарту, алмастыру, қателерді түзету және қосымша материалдарды қосу үшін реттелген.