Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Линзаның түрі
Type of lens
Фотографияда және кинематографияда кең бұрышты линза – үлкен көру бұрышын қамтитын линза. Керісінше, оның фокустық қашықтығы белгілі бір пленка жазықтығы үшін қалыпты линзадан едәуір кішідірек болады. Бұл линзаның түрі суретте сахнаның көбірек бөлігін көрсетуге мүмкіндік береді, бұл сәулет, интерьер және ландшафт фотосуреттерінде пайдалы, себебі фотограф сахнадан алыстап суретке түсіре алмайды. Тағы бір қолданылуы – фотограф алдыңғы және артқы пландағы объектілердің мөлшері мен арақашықтығындағы айырмашылықты көрсету қалағанда; жақын орналасқан объектілер өте ірі көрінеді, ал орташа қашықтықтағы объектілер кішкентай және алыс болып көрінеді. Бұл салыстырмалы мөлшердің артық көрсетілуі алдыңғы пландағы объектілерді айқын және көзге түсетін етуге, сонымен бірге кең көлемді фонды түсіруге мүмкіндік береді. Кең бұрышты линза сондай-ақ дәл осындай фокустық қашықтықтағы стандартты линзаға қарағанда едәуір үлкен кескін шеңберін проекциялайды. Бұл үлкен кескін шеңбері көру камерасымен кең көлемді иілтіп жылжытуға мүмкіндік береді. Конвенция бойынша, тұрақты фотосуретте, нақты форматтағы қалыпты линзаның фокустық ұзындығы кескін жақтауының немесе цифрлық фотосенсордың диагоналі ұзындығына шамамен тең болады. Кинематографияда диагональдің шамамен екі есе ұзындығындағы линза "қалыпты" деп есептеледі.
In photography and cinematography, a wide angle lens is a lens covering a large angle of view. Conversely, its focal length is substantially smaller than that of a normal lens for a given film plane. This type of lens allows more of the scene to be included in the photograph, which is useful in architectural, interior, and landscape photography where the photographer may not be able to move farther from the scene to photograph it. Another use is where the photographer wishes to emphasize the difference in size or distance between objects in the foreground and the background; nearby objects appear very large and objects at a moderate distance appear small and far away. This exaggeration of relative size can be used to make foreground objects more prominent and striking, while capturing expansive backgrounds. A wide angle lens is also one that projects a substantially larger image circle than would be typical for a standard design lens of the same focal length. This large image circle enables either large tilt & shift movements with a view camera. By convention, in still photography, the normal lens for a particular format has a focal length approximately equal to the length of the diagonal of the image frame or digital photosensor. In cinematography, a lens of roughly twice the diagonal is considered "normal".
Сипаттамалары
Ұзын линзалар нысананы көбірек ұлғайтады, арақашықтықты қысқартып, (алдыңғы планға фокус бергенде) азайған тереңдік тереңдігінен туындаған қалыптасқан бұлдырлаулықты тудырады. Ал кең линзалар нысаналар арасындағы қашықтықты арттырады, көрініс тереңдігін кеңейтеді. Кең бұрышты линзаны қолданудың тағы бір салдары – камера нысанаға перпендикуляр болмағанда перспективаның айқын бұрмалануы: параллель сызықтар қалыпты линзадағыдай бірдей жылдамдықпен түйіседі, бірақ кең көру өрісіне байланысты одан да күштірек түйіседі. Мысалы, ғимараттар жерден жоғары қарап түсірілгенде, сол қашықтықтағы қалыпты линзамен түсірілгенге қарағанда, артқа қарай көбірек құлағандай көрінеді, себебі кең бұрышты түсірілімде ғимараттың көбірек бөлігі көрінеді. Әртүрлі линзалар нысананың мөлшерін сақтау үшін әдетте әртүрлі камера-нысана арақашықтығын қажет етеді, сондықтан көру бұрышын өзгерту перспективаны жанама түрде бұрмалап, нысана мен алдыңғы планның салыстырмалы мөлшерін өзгерте алады.
Longer lenses magnify the subject more, apparently compressing distance and (when focused on the foreground) blurring the background because of their shallower depth of field. Wider lenses tend to magnify the distance between objects while allowing greater depth of field. Another result of using a wide angle lens is a greater apparent perspective distortion when the camera is not aligned perpendicularly to the subject: parallel lines converge at the same rate as with a normal lens but converge more due to the wider total field. For example, buildings appear to be falling backward much more severely when the camera is pointed upward from ground level than they would if photographed with a normal lens at the same distance from the subject because more of the subject building is visible in the wide angle shot. Because different lenses generally require a different camera–subject distance to preserve the size of a subject, changing the angle of view can indirectly distort perspective, changing the apparent relative size of the subject and foreground.
35 мм форматтағы кең бұрышты линзалар
36 мм х 24 мм форматтағы толық кадрлы 35 мм камера үшін диагональ 43,3 мм, ал көптеген өндірушілер қабылдаған стандартты линза 50 мм болып табылады. Сондай-ақ, әдетте, 35 мм немесе одан аз фокустық ұзындығы бар линзалар кең бұрышты деп есептеледі. Ультра кең бұрышты линзалардың фокустық ұзындығы пленканың немесе сенсордың ең қысқа жағынан қысқа болады. 35 мм форматта ультра кең бұрышты линзаның фокустық ұзындығы 24 мм-ден аз. 35 мм камераға арналған кең таралған кең бұрышты линзалар: 35, 28, 24, 21, 20, 18 және 14 мм, соңғы төртеуі ультра кең бұрышты болып табылады. Бұл диапазондағы линзалардың көпшілігі пленка жазықтығында көбінесе тура сызықты бейне береді, бірақ цилиндрлі бұрмалану да кездесуі мүмкін. Тура сызықты бейне бермейтін (яғни, цилиндрлі бұрмалануды көрсететін) ультра кең бұрышты линзалар «балық көзі» линзалары деп аталады. 35 мм камерада олардың ең көп таралған фокустық қашықтығы 6-8 мм (бұл дөңгелек бейне береді). 8-16 мм фокустық қашықтығы бар линзалар тура сызықты немесе «балық көзі» дизайнында болуы мүмкін. Кең бұрышты линзалар тұрақты фокустық қашықтығы бар және зумды түрлерінде де қол жетімді. 35 мм камералар үшін тура сызықты бейне беретін линзаларды 8 мм-ден басталатын, 2:1 диапазоны бар 12 мм-ден басталатын зум линзаларын қоса алғанда, 8 мм-ден қысқа фокустық қашықтықта табуға болады.
For a full frame 35 mm camera with a 36 mm by 24 mm format, the diagonal measures 43.3 mm, and by custom, the normal lens adopted by most manufacturers is 50 mm. Also by custom, a lens of focal length 35 mm or less is considered wide angle. Ultra wide angle lenses have a focal length shorter than the short side of the film or sensor. In 35 mm, an ultra wide angle lens has a focal length shorter than 24 mm. Common wide angle lenses for a full frame 35 mm camera are 35, 28, 24, 21, 20, 18, and 14 mm, the latter four being ultra wide. Many of the lenses in this range will produce a more or less rectilinear image at the film plane, though some degree of barrel distortion is not uncommon. Ultra wide angle lenses that do not produce a rectilinear image (i. e., exhibit barrel distortion) are called fisheye lenses. Common focal lengths for these in a 35 mm camera is 6 to 8 mm (which produce a circular image). Lenses with focal lengths of 8 to 16 mm may be either rectilinear or fisheye designs. Wide angle lenses come in both fixed focal length and zoom varieties. For 35 mm cameras, lenses producing rectilinear images can be found at focal lengths as short as 8 mm, including zoom lenses with ranges of 2:1 that begin at 12 mm.
Цифрлық камералар туралы ескертулер
2015 жылдан бастап көптеген алмастырылатын линзалы цифрлық камераларда толық кадрлы 35 мм камералардың пленка форматынан кішірек кескіштер бар. Көбінесе мұндай кескіштердің өлшемдері APS-C кескіш өлшемімен шамалас, яғни шамамен 24 мм x 16 мм. Сондықтан, кез келген фокус арақашықтығындағы линзаның көру бұрышы толық кадрлы камераға қарағанда тар болады, себебі кішкентай кескіш линзаның проекциялаған бейнесінің аз бөлігін «көреді». Камера өндірушілері кескіштің толық 35 мм пленкалық кадрдан қаншалықты кіші екенін көрсету үшін кесілу коэффициентін (кейде көру өрісінің коэффициенті немесе фокус арақашықтығының мультипликаторы деп те аталады) ұсынады. Мысалы, жиі қолданылатын коэффициент – 1.5 (Nikon DX форматы және басқалары), бірақ көптеген камераларда 1.6 (көптеген Canon DSLR-лары), 1.7 (алғашқы Sigma DSLR-лары) және 2 (Four Thirds және Micro Four Thirds камералары) коэффициенттері де кездеседі. 1.5 дегеніміз, камерадағы линзаның көру бұрышы 35 мм толық кадрлы камерадағы 1.5 есе ұзын фокус арақашықтығымен бірдей, содан-ақ кесілу коэффициентінің фокус арақашықтығының мультипликаторы ретінде танылу себебі осы. Мысалы, 1.5 кесілу коэффициенті бар DSLR-дағы 28 мм линза толық кадрлы камерадағы 42 мм линзаның көру бұрышын береді. Демек, цифрлық камера үшін толық кадрлы камерадағыдай көру бұрысын беретін линзаның фокус арақашықтығын анықтау үшін, толық кадрлы линзаның фокус арақашықтығын кесілу коэффициентіне бөлу керек. Мысалы, 35 мм толық кадрлы камерадағы 30 мм линзаның эквивалентті көру бұрысын 1.5 кесілу коэффициенті бар цифрлық камерадан алу үшін 20 мм линза қолданылады. Линза өндірушілері бұл камералар үшін оқшау бұрышты линзаларды әлдеқайда қысқа фокус арақашықтығымен жасауға жауап берді. Осылайша, олар проекцияланатын бейненің диаметрін фотосенсордың диагональ өлшемінен сәл артық етуін қамтамасыз етеді. Бұл дизайнерлерге, әсіресе линзалар зум болған кезде, осы қысқа фокус арақашықтықтарында жоғары сапалы бейнелерді экономикалық тұрғыдан өндіру үшін қажетті оптикалық түзетулерді қамтамасыз етуде көбірек икемділік береді. Мысалы, бірнеше өндірушілердің 10 мм ең төменгі фокус арақашықтығы бар зум линзалары бар. 10 мм-де бұл линзалар 1.5 кесілу коэффициенті болғанда толық кадрлы камерадағы 15 мм линзаның көру бұрысын береді.
as of 2015, many interchangeable lens digital cameras have image sensors that are smaller than the film format of full frame 35 mm cameras. For the most part, the dimensions of these image sensors are similar to the APS C image frame size, i. e., approximately 24 mm x 16 mm. Therefore, the angle of view for any given focal length lens will be narrower than it would be in a full frame camera because the smaller sensor "sees" less of the image projected by the lens. The camera manufacturers provide a crop factor (sometimes called a field of view factor or a focal length multiplier) to show how much smaller the sensor is than a full 35 mm film frame. For example, one common factor is 1.5 (Nikon DX format and some others), although many cameras have crop factors of 1.6 (most Canon DSLRs), 1.7 (the early Sigma DSLRs) and 2 (the Four Thirds and Micro Four Thirds cameras). The 1.5 indicates that the angle of view of a lens on the camera is the same as that of a 1.5 times longer focal length on a 35 mm full frame camera, which explains why the crop factor is also known as a focal length multiplier. For example, a 28 mm lens on the DSLR (given a crop factor of 1.5) would produce the angle of view of a 42 mm lens on a full frame camera. So, to determine the focal length of a lens for a digital camera that will give the equivalent angle of view as one on a full frame camera, the full frame lens focal length must be divided by the crop factor. For example, to get the equivalent angle of view of a 30 mm lens on a full frame 35 mm camera, from a digital camera with a 1.5 crop factor, one would use a 20 mm lens. Lens manufacturers have responded by making wide angle lenses of much shorter focal lengths for these cameras. In doing this, they limit the diameter of the image projected to slightly more than the diagonal measurement of the photosensor. This gives the designers more flexibility in providing the optical corrections necessary to economically produce high quality images at these short focal lengths, especially when the lenses are zoom lenses. Examples are 10 mm minimum focal length zoom lenses from several manufacturers. At 10 mm, these lenses provide the angle of view of a 15 mm lens on a full frame camera when the crop factor is 1.5.
Құрылыс
Кең бұрышты линзалардың екі түрі бар: қысқа фокус линзалары және ретрофокус линзалары. Қысқа фокус линзалары әдетте диафрагманың алдында және артында пішіні шамалы симметриялық бірнеше шыны элементтерден тұрады. Фокустық қашықтық қысқарған сайын, линзаның артқы элементінің пленка жазықтығынан немесе цифрлық сенсордан қашықтығы да азаяды. Бұл қысқа фокус кең бұрышты линзаларды бір линзалы айналы камераларда қолдануды қиындатады, егер айналар бекітілмесе. Үлкен форматты камераларда және қашықтық өлшегіш камераларда қысқа фокус линзалары жиі қолданылады, себебі олар ретрофокус дизайнына қарағанда аз бұрмалау береді және ұзақ артқы фокустық қашықтық қажеттілігі болмайды. Ретрофокус линзасы осы жақындық мәселені асимметриялық конструкция арқылы шешеді, бұл артқы элементтің пленка жазықтығынан оның тиімді фокустық қашықтығына қарағанда алыс болуына мүмкіндік береді. (Анженье ретрофокусына қараңыз.) Мысалы, 18 мм ретрофокус линзасының артқы элементі пленка жазықтығынан 25 мм-ден асып кетуі мүмкін. Бұл бір линзалы айналы камералар үшін кең бұрышты линзаларды жасауға мүмкіндік береді. Үлкен форматты камералардағы ультра кең бұрышты және кейбір кең бұрышты линзаларды фокустау үшін осьтік реттеу диапазоны көбінесе өте тар болады. Кейбір өндірушілер (мысалы, Linhof) өз камералары үшін арнайы фокусқа арналған линза ұстағыштарын ұсынды, олар "кең бұрышты фокустау құрылғылары" деп аталады, бұл линзаны алдыңғы стандартты жылжытпай нақты фокусқа келтіруге мүмкіндік береді.
There are two varieties of wide angle lens: short focus lenses and retrofocus lenses. Short focus lenses are generally made up of multiple glass elements whose shapes are more or less symmetrical in front of and behind the diaphragm. As the focal length decreases, the distance of the rear element of the lens from the film plane or digital sensor also decreases. This makes short focus wide angle lenses undesirable for single lens reflex cameras unless they are used with the reflex mirrors locked up. On large format view cameras and rangefinder cameras, short focus lenses are widely used because they give less distortion than the retrofocus design and there is no need for a long back focal distance. The retrofocus lens solves this proximity problem through an asymmetrical design that allows the rear element to be farther away from the film plane than its effective focal length would suggest. (See Angénieux retrofocus.) For example, it is not uncommon for the rear element of a retrofocus lens of 18 mm to be more than 25 mm from the film plane. This makes it possible to design wide angle lenses for single lens reflex cameras. The axial adjustment range for focusing Ultra wide angle lenses and some Wide angle lenses in large format cameras is usually very small. Some manufacturers (e. g. Linhof) have offered special focusing lens mounts, so called 'wide angle focusing devices' for their cameras that allow the lens to be focused precisely without moving the entire front standard.
Даму
Алғашқы кең бұрышты линза 1850 жылдары фотограф Томас Саттон жасаған. Ол сумен толтырылған линзаны пайдаланып, айналмалы корпустың қажеті болмайтын панорамалық көріністерді жасады.
The first wide angle lens was developed in the 1850s by photographer Thomas Sutton. It involved a water filled lens creating panoramic visuals without the use of a rotating body.