Кіріспе
Америкалық пин-ап модель (1923–2008)
Бетти Мэй Пейдж (22 сәуір 1923 – 11 желтоқсан 2008) – 1950 жылдары пин-ап суреттерімен танымал болған американдық модель. Ол көбінесе «Пин-аптардың патшайымы» деп аталды: оның ұзын, қара шашы, көк көзі және ерекше бөгелі шашы буыннан буынға суретшілерге әсер етті. Оның қайтысынан кейін Playboy журналының негізін қалаушы Хью Хефнер оны «ерекше әйел, поп-мәдениетіндегі культты тұлға, сексуалдыққа, сән талғамына әсер еткен, қоғамымызға зор ықпал еткен адам» деп сипаттады. Теннесси штатының Кингспорт қаласында туған Пейдж, Нью-Йоркке актриса болып жұмыс іздеуге көшуден бұрын, жас кезінде Калифорнияда тұрды. Ол онда пин-ап модель ретінде жұмыс істеді және 1950 жылдары бірнеше фотографтарға позда берді. Пейдж «1955 жылғы қаңтардың сұлуы» атанды, Playboy журналының алғашқы Playmate of the Month үміткерлерінің бірі. Көп жыл бойы беймәлім болғаннан кейін, ол 1980 жылдары қайта танымал болды. 1959 жылы Пейдж евангелистік христиан дініне өтіп, Билли Грэм үшін жұмыс істеді.
Ерте өмір
Бетти Мэй Пейдж, бала кезінде өзінің есімін "Бетти" деп жазуды бастаған, 1923 жылы Теннесси штатының Кингспорт қаласында Уолтер Рой Пейдж (1896–1964) және Эдна Мэй Пиртл (1901–1986) отбасында алты баланың екіншісі болып дүниеге келген. Оның балалық шағында Пейдж отбасы экономикалық тұрақтылықты іздеу үшін елді аралап сапар шекті. Пейдж 10 жасқа келгенде ата-анасы ажырасып, анасы екі жұмыс істеді: күндіз шаштараздыққа, ал түнінде кір жууға. Барлық балаларын күтуге шамасы келмей, Эдна 10 жасар Пейджді және оның екі әпкесін бір жылға протестант балалар үйіне орналастырды. Өспірім шағында Пейдж және оның әпкелері сүйікті киножұлдыздарына еліктеп, түрлі макияж стильдерін және шаш үлгілерін сынап көрді. Ол сонымен қатар тігін өнерін де үйренді. Бұл дағдылар жылдар өткен соң, Пейдж өзінің макияжын және шашын өзі жасап, бикини мен костюмдерін тіккенде, фотосуретке түсіру үшін өте пайдалы болды. Хьюм Фог орта мектебінде жақсы оқушы болып, дебат клубының мүшесі ретінде "Ең сәтті болуға мүмкіндігі бар қыз" деп танылды. 1940 жылдың 6 маусымында Пейдж өзінің сыныбында үздік бітіруші болып аталды, ал ол және Пейдж 1943 жылдың 18 ақпанында, ол әскерге аттанғанға дейін үйленді. Келесі бірнеше жыл олар Сан-Франциско, Лос-Анджелес және Нэшвилл қалалары арасында көшіп жүрді. 1947 жылы Нилмен ажырасып кетті.
Ашылуы және алғашқы жұмыстары
1947 жылдың соңында Пейдж Нью-Йоркке көшіп барды, актриса болып жұмыс табамын деген үмітпен. Пенн станциясының жанындағы «Американ Брэд Компани» компаниясында хатшы болып жұмыс істеу арқылы өзін асырады. Бірнеше күннің ішінде ол бір топ ер адамның жыныстық шабуылының құрбаны болды және Нэшвиллге қайтып оралды, онда ол қысқа мерзімге L & N теміржолында жұмыс істеді. Бірнеше аптадан кейін ол Нью-Йоркке қайта оралып, Рокфеллер Плазасындағы «Шығыс әуе компаниясы» ғимаратында бір кеңседе жұмыс істейтін жылжымайтын мүлік дамытушысы мен сақтандыру брокерінің хатшысы болды. 1950 жылы Бетти Кони-Айленд жағалауында серуендеп жүргенде, әуесқой фотограф болған Нью-Йорк полициясының офицері Джерри Тиббспен танысты, ол Беттиге визиткасын берді. Ол Беттидің жақсы модель болатынын айтты. Ол оны суретке түсіруге рұқсат алса, оның алғашқы портфолиосын ақысыз жасауға көмектеседі деп уәде берді.
1950 жылдардың басында 1957 жылға дейін: Ирвинг Клау; кинодағы жұмысы
1951 жылдың соңынан немесе 1952 жылдың басында 1957 жылға дейін ол фотограф Ирвинг Клау үшін пошта арқылы тапсырыспен түсірілген пин-ап және BDSM тақырыпты фотосуреттерге позиция берді, осылайша ол алғашқы танымал құлдық моделі атанды. Клау Пейджді бірнеше қысқа, қара-ақ 8 мм және 16 мм "арнайы" фильмдерде де пайдаланды, олар клиенттерінің нақты сұраныстарын қанағаттандырды. Бұл бір роликтік бейсөз фильмдерде әйелдер іш киім мен биік өкшелі аяқ киімдермен киініп, ұрлау, үстемдік ету және құл ретінде тәрбиелеу сияқты фетишистік сценарийлерді ойнады; құлдық, сауатсыздық және күрделі былғары костюмдер мен шектеулер эпизодты түрде қолданылды. Пейдж қатал үстемдік танытатын әйел рөлі мен қол-аяғы байланған әлсіз құрбан рөлін кезекпен сомдады. Клау сондай-ақ осы сеанстарда түсірілген фотосуреттерді жариялады. Олардың кейбіреуі, мысалы, оның ең көп сатылған суреті – "Леопард Бикини Боунд" фильмінен алынған, қолдары мен аяқтары байланған және аузы бүтіндей байланған Пейджтің суреті – иконалық бейнеге айналды. Бұл "жер асты" фильмдері сол кездегі порнографиялық "stag" фильмдері сияқты дөңгелек стильде және жасырын таратылыммен ұқсас болғанымен, Клаудың әйелдерге арналған фильмдері (және фотосуреттері) ешқашан жалаңаштық немесе ашық жыныстық мазмұн көрсетпеді. Пейдж құлдық суреттері мен олар оған әкелген репутациясы туралы кейін былай деді: Журналдарда, газеттерде және басқа да жерлерде маған "Құлдықтың патшайымы" деп атай беруде. Мен құлдық позициясын тек Ирвинг Клау мен оның әпкесі Паула үшін ғана бердім. Әдетте, ол әр екінші сенбіде 4-5 сағат бойы 4-5 модельмен және бірнеше қосымша фотографтармен сеанс өткізетін. Ал ақы алу үшін бір сағат құлдыққа позиция беру керек еді. Мен осы себепті ғана осымен айналыстым. Менде мұндай нәрсе туралы ешқандай ой болған жоқ. Мен оған қарсы емеспін; егер ешкімге зиян келтірмесең, өзіңің ісіңді істей аласың деп ойлаймын. Бұл менің кішкентай кезімнен бергі философиям. Мен оған үстемдікпен қараған емеспін. Шындығында, біз пошта арқылы келіп түскен кейбір өтініштерге күліп отырдық, тіпті судьялар, адвокаттар, дәрігерлер және жоғары лауазымды адамдардан келгендеріне де. Тіпті 50-ші жылдары олар қамшыларға, арқандарға және басқа да нәрселерге қызығушылық танытты. 1953 жылы Пейдж Герберт Берггоф студиясында актерлік шеберлікке үйренді, бұл оны сахнада және теледидарда бірнеше рөлдерге ие болуына әкелді. Ол The United States Steel Hour және The Jackie Gleason Show бағдарламаларында пайда болды.
1958-92: зейнеткерлік демалысы; көрермен назарынан тыс қалу
Пейдждің модельдік мансабынан кету себептері әртүрлі. Кейбір хабарламаларда АҚШ Сенатының Мемлекетаралық саудадағы қылмысты тергеу жөніндегі арнайы комитетінің Кефаувер тыңдаулары себеп ретінде айтылады, себебі Пейджтің суреттерінен шабыттанған құлдық сеансы кезінде жас жігіт қайтыс болған. Модельдік мансабынан кейін Пейдж христиан дінін қабылдады және 1959 жылдың 31 желтоқсанында Флорида штатының Ки-Уэст қаласында тұрып, қайта туған евангелист болды. Ол 1998 жылы: «Өмірімді Тәңірге арнағаннан кейін, Оның менің жалаңаш суреттерімді жақтырмайтынын ойлай бастадым», – деп еске алды. Фотограф Сэм Меннинг зейнеткерлікке шығар алдында Пейджтің соңғы пин-ап суретін түсірген адам болды. 1958 жылдың Жаңа жыл қарсаңында Ки-Уэстке барудың әдеттегі кезінде Пейдж қазіргі Ки-Уэст Темпл баптистік шіркеуінде қызметке қатысты. Ол көп ұлтты ортаға тартылып, үнемі қатыса бастады. Соңынан ол үш библиялық колледжді бітірді, оның ішінде Лос-Анджелестегі Библия институтын, Портлендтегі Мултнома университетін және Флоридадағы Бока-Ратон қауымдық шіркеуінің бөлігі болған «Библиялық қалашық» деп аталатын христиандық демалыс орталығын бітірді. 1950 жылдары өнеркәсіптік дизайнер Ричард Арбибпен кездесіп, 1958 жылдың 6 қарашасында Армонд Уолтерсонға үйленді. Ол пастор Билли Грэм үшін толық уақыт жұмыс істеді. Бірінші күйеуі Билли Нилмен 1963 жылдың соңында немесе 1964 жылы қысқа уақытқа қайта үйленді, бірақ бұл неке көп ұзамай күшін жойды. 1966 жылы Флоридаға оралып, 1966 жылдың 14 ақпанында Гарри Лирге қайта үйленді, бірақ бұл неке 1972 жылдың 18 қаңтарында ажырасып кетті. Сол жерде ол нервтік күйзеліске ұшырап, үй иесімен жанжалдасты. Оны тексерген дәрігерлер оған жедел шизофрения диагнозы қойып, 20 ай бойы Калифорния штатының Сан-Бернардино қаласындағы Паттон мемлекеттік ауруханасында жатты. 1982 жылы басқа үй иесімен ұрысқаннан кейін, ол шабуыл жасады деген айыппен тұтқындалды, бірақ ақыл-есі дұрыс емес деп танылды және сегіз жылға мемлекеттік бақылауға алынды. Эрик Стэнтон мен басқалар Беттидің суреттерін салуды бастады. 1979 жылы суретші Роберт Блю Лос-Анджелестегі Мелроуз-Плейс галереясында «Кеңістікке қадам» атты көрме өткізді, онда ол Бетти Пейджтің суреттерінің коллекциясын көрсетті. Сол кезде Нью-Йоркте Оливия Де Берардинис итальяндық Fiorucci джинс өндірушісі үшін Беттинің суретін салуды бастады. Де Берардинис Беттидің суретін салуын жалғастырды және осы өнер туындыларын «Оливияның Бетти парақшасы» (2006) атты кітапқа жинақтады, алғы сөзін Хью Хефнер жазды. 1976 жылы Эрос баспасы 1950 жылдардағы фотосуреттер жинағынан тұратын «Бетти Пейджге деген ностальгиялық көзқарас» кітабын жариялады. 1978 және 1980 жылдар аралығында Belier Press «Бети Пейдж: Жеке көріністер» төрт томдық жинағын жариялады, онда жеке камера клубының сессияларынан алынған суреттер қайта басылды, бұл Пейджді жаңа, бірақ шағын культқа қайта енгізді. 1983 жылы Лондон Enterprises «Бетти Пейджді мақтау – Ностальгиялық коллекционерлік зат» фильмін шығарды, онда камера клубының фотосуреттері мен ескі мысық шайқасының фотосуреттері қайта басылды. 1980 жылдары Пейджтің айналасында үлкен культ пайда болды, ол бұл туралы білмеді. Бұл жаңадан туған назар оның жыныстық фетиштерді немесе құлдықты бейнелейтін модельдеріне емес, оның пин-ап және ішкі киім модельдеріне бағытталды. Бұл назар 1950 жылдардан кейін оған не болғаны туралы болжамдарға да себеп болды. 1990 жылдардағы «Тізімдер кітабының» нұсқасында Пейдж көпшілік назарынан жоғалған бұрынғы атақты тұлғалардың тізіміне енді. 1980 жылдардың басында комикс суретшісі Дейв Стивенс өзінің кейіпкері Клифф Секордтың (атақ «Рокет») сүйікті әйелін Пейдж үлгісінде жасады. 1980 жылдардың ортасында суретші Оливия Де Берардинис әйелдердің Беттидің шашын, фетиш киімдерін және Пейдждің татуировкаларын киіп, оның галереясының ашылуларына жиі келетінін атап өтті. Ол «қара шаш, тігілген шұлық және 6 дюймдік шұлық» деп сипаттады. Бұл Бетти Пейджтің белгілі белгілері. Фетиш пен құлдықтың қиял әлемі ертеден бері белгілі бір формада болғанмен, Бетти оның символы болып табылады. Оған дейін осындай жұлдыз болған емес. [Мэрилин] Монроның алдыңғылары болды, Беттидің жоқ». 1993 жылы Джек Пейджді Чикагодағы адвокат Джеймс Л. Свансон арқылы авторлық құқық алуға көндірді. Пейдж кейде Лос-Анджелестегі (Калифорния) агенттерінің кеңселерiнде пин-ап суреттерiне автограф қойды. Тағы бір өмiрбаян, «Нағыз Бетти Пейдж: Пин-ап патшайымының шындығы» (1997) Ричард Фостер жазды. Кітапта Лос-Анджелес округінің шерифтiк полициясының есeптiк құжатында Пейдж параноидтық шизофрениямен ауырғаны және 56 жасында 1979 жылдың 19 сәуірiнде ешқандай себепсіз шабуыл жасап, қарт үй иелерiн пышақтағаны айтылған. 1997 жылы E! True Hollywood Story телеарнасы Пейдж туралы «Бетти Пейдж: Пин-аптан секс патшайымына» атты фильм көрсетті. 1990 жылдардың соңындағы сұхбатта Пейдж өзінің салмағына қатысты алаңдаушылықтарына байланысты өзінің қазіргі суреттерін көрсетпеуге рұқсат бермейтінін айтты. Алайда, 1997 жылы Пейдж өз шешімін өзгертті және аталған E! True Hollywood Story телеарнасы үшін телеинтервьюға келісті, бірақ интервью өткізілетін жері мен оның беті көрсетілмеуі керек еді (оның беті мен киімі электронды түрде қараңғыланған күйде көрсетілді). Пейдж 1997 жылдың тамыз айындағы Playboy журналының нөмірі үшін өзінің суретін түсіруге рұқсат берді. 2006 жылы Лос-Анджелес Таймс «Пин-аптың алтын ғасыры» атты мақала жариялады, онда CMG Worldwide компаниясында автограф беру сессиясы туралы айтылды. Тағы да Пейдж суретке түсуге бас тартты. 1998 жылы сұхбатта ол мансабы туралы: «Мен бұл арсыздық деп ойлаған емеспін. Мен қалыпты сезіндім. Жай ғана, күніне сегіз сағатқа машинаға теруден әлдеқайда жақсырақ», – деді. Өмірінің соңғы жылдарында ол өзінің келбетін пайдаланып жасалған табыстың бір бөлігін қайтаруға көмектесу үшін заң фирмасын жалдады. MTV мәлімдемесіне сәйкес: «Кэти Перридің шашы, ескі стильдегі киімдері; Мадоннаның «Секс» кітабы және құлдыққа деген құштарлығы; Рианнаның былғары, кружево және екінші теріге ұқсайтын заттарға деген құштарлығы; Ума Турман «Криминал» фильміндегі рөлі; SuicideGirls сайты; Pussycat Dolls және Дита фон Тиздің бүкіл мансабы» Пейдж болмағанда мүмкін болмас еді. 2011 жылы Пейджтің мүлігі Forbes журналының ең көп табыс табатын қайтыс болған тұлғалар тізіміне енді, 6 миллион доллар табыс етіп, Джордж Харрисон мен Энди Уорхолдың мүліктерімен бірге тізімде 13-орынды иеленді. 2014 жылы Forbes Пейджтің мүлігі 2013 жылы 10 миллион доллар табыс еткенін бағалады. 2023 жылы Нэшвиллде Пейджтің өмірін еске алу үшін тарихи белгі орнатылды.
Өлім
Көптен бері дос және бизнес-агент Марк Рослердің айтуынша, Пейдж 2008 жылдың 6 желтоқсанында өте ауыр күйде ауруханаға түскен. Рослер Associated Press агенттігіне берген сұхбатында Пейджтің жүрек талмасына ұшырағанын хабарлады. Оның отбасы кейіннен өмірді сақтау шараларын тоқтатуға келісім берді, ол 2008 жылдың 11 желтоқсанында 85 жасында дүние салды.
Өмірбаяндары
2004 жылы Cult Epics компаниясы «Бетти Пейдж: Қара періште» атты тікелей DVD-ге шығарылған тамыр тарихтық фильмін жасады. 1953–1957 жылдардағы Ирвинг Клау кезеңіне ден қойып, ол Клау үшін түсірген жоғалған алты фетиш фильмін қайта жасайды. Модель Пейдж Ричардс бас рөлді ойнайды. «The Notorious Bettie Page» (2005) фильмі оның 1930 жылдардың ортасынан 1950 жылдардың соңына дейінгі өмірін баяндайды. Гретчен Мол ересек Бетти Пейдж рөлін сомдайды. DVD-ге қосылған бонус кадрларға 1950 жылдарға тән, Пейдждің көңілді түрде киімін шешіп, камераға түрлі жалаңаш поздар көрсеткен түсті кадрлар кіреді. 2012 жылы «Бетти Пейдж бәрін ашады» фильмі түсіріліп, көрсетілімі өтті, ал келесі жылы ол бүкіл елде көрсетілді. Бұл режиссер Марк Моридің рұқсат етілген тамыр тарихтық деректі фильмі. Деректі фильмде Пейджтің өзінен алынған, оның алты сағаттан астам сұхбаттарынан құралған баяндамасы, сондай-ақ Дита фон Тизе, Хью М. Хефнер, Ребекка Ромийн, Темпест Сторм, Банни Йегер, Паула Клау, Мами Ван Дорен және Наоми Кэмпбеллтің пікірлері қосылған.
Мода және бейнелеу өнері
Полинезиялық шабыттан туған 2011 жылғы көктем-жаз коллекциясы үшін француздық Christian Dior сән үйі модельдерінің шаштарын Бетти Пейдж стилінде жасады. Сиэтл қаласында (Вашингтон штаты) үй иесінің досы - суретшіге үйінің қабырғасына Бетти Пейджтің үлкен суретін салу тапсырысы қысқа мерзімді дауға себеп болды. Бұл сурет Interstate 5 тас жолынан, 65-ші көшенің оңтүстігінен көрінеді. 2016 жылы суретке вандализм жасалды, нәтижесінде ол қайта жаңартылып, трансвестит Дивайн суреті қосылды.
Фильм
BD 3000 сәнді дроиді «Жұлдызды соғыстар: III эпизод – Сифтің қайырымы» (2005) фильмінде Бетти Пейджден шабыттандырылған. Квентин Тарантиноның 2007 жылғы «Өлімге қарсы» фильмінде Розарио Доусон оның әйгілі шашымен Бетти Пейджге құрмет көрсетеді.
Комикстер
1966 жылы комикс жазушысы Роберт Канигер мен суретші Шелдон Молдофф DC Comics кейіпкері Poison Ivy-ді жасады, оның сыртқы келбеті Пейджге негізделген, соның ішінде оның ерекше бөгелі. 2011 жылы іске қосылған DC Comics Bombshells фигуркалар желісі Poison Ivy-нің бейнесін Пейдждің пин-ап түріндегі суреттерімен үлгіледі. Микки Спиллейннің 1995 жылдың қыркүйегінен 1997 жылдың сәуіріне дейін Tekno Comix және BIG Entertainment баспаларында жарық көрген Mike Danger комикстер сериясында суретшінің Холли, Майк Дэнжердің ассистентінің бейнесі Бетти Пейдждің келбетімен және шашымен шабыттанды. Bettie Page Comics – 1996 жылы Dark Horse Comics баспасынан шыққан, Кари Граццини, Дейв Стивенс және Джейми С. Рич салған, басты рөлде пин-ап модель Бетти Пейдж ойнаған комикс. 2017 жылы Дэвид Авалоне мен Колтон Ворли жаңа Bettie Page комиксін жарыққа шығарды. Dynamite Entertainment компаниясы 2023 жылдың маусым айында жаңа Bettie Page комикс кітаптар сериясын шығаратынын хабарлады. Серияны Элиса Феррари, Лука Бленгино және Мирка Андольфо жасады.
Теледидар шоулары
Orange is the New Black фильмінде Алекс Воуз кейіпкерін түзету мекемесінің қызметкері Джоэл Лушек "Литчфилдтің Бетти Пейджі" деп сипаттайды. The Venture Bros. 3-ші маусымның ашылу эпизоды "Shadowman 9: In the Cradle of Destiny" да "Бетти Редж" атты костюмді жаман жігіт моделі қысқа ғана пайда болады.
Бейне ойындар
Suda51-дің Lollipop Chainsaw видео ойынында, алдын ала тапсырыс арқылы жүктелетін киім, пин-ап қызының киімі ретінде Бети Пейджден шабыттанды және оның ерекше қабақшасы бар шашын қамтыды.
Астрономия
184784 кіші планетасы оның құрметіне аталған.
Басқа
2006 жылы Фолсом көшесі жәрмеңкесінде әйелдерге арналған аймақ ашылды, бастапқыда "Бетти Пейджтің құпиясы" деп аталған, бірақ кейін жылдар өте "Венераның ойын алаңы" деп өзгертілді.