Барбара Картланд: Романдық туындылар патшайымы және қоғамдық өмірдегі тұлға

Кіріспе

Ағылшын жазушысы және медиа тұлғасы (1901–2000)

Оның романдары ағылшын тілінен көптеген тілдерге аударылды, бұл Картлендті библиялық туындыларды есептемегенде, әлемдегі ең көп аударылған бесінші автор етті. Оның өнімді еңбегінің жалпы саны шамамен 723 романды құрайды. Романдық романдарымен ең көп танылғанымен, ол сонымен қатар өмірбаяндық шығармалар, пьесалар, музыка, өлеңдер, драма, оперетталар және бірнеше денсаулық сақтау және тамақ дайындау кітаптары сияқты көркем емес туындылар да жазды. Ол телеарна көрермендеріне кеңес берді және газет-журналдарға мақалалар жазды. Оның романдарының мұқабаларында портреттік стильдегі суреттер бейнеленген, олардың көпшілігі Фрэнсис Маршалл (1901–1980) салған. Картленд сонымен қатар «Картленд промоушен» компаниясының басшысы болған кәсіпкер де еді. Ол Лондон қоғамының белгілі бір тұлғасы болды, көбінесе қызғылт түсті шифон көйлек, қауырсынды шляпа, сары түсті шаш және қалың макияжпен киінетін.

Ерте өмір және білім

31 тамыз жолы, Эджбастон, Бирмингем қаласында туған Картленд британ армиясының офицері, майор Джеймс Бертрам "Берти" Фолкнер Картлендтің (1876–1918) және оның әйелі Мэри Гамильтон Скобеллдің (1877–1976) жалғыз қызы және үлкен баласы болды. Картлендтің екі ағасы болды: екінші дүниежүзілік соғыста (1907–1940) армия майоры болып қызмет еткен Парламент мүшесі майор Рональд Картленд және Джеймс Энтони "Тони" Гамильтон Картленд (1912–1940). Екеуі де Фландриядағы соғыс кезінде қаза тапты. Ол жоғары орта таптың жайлылығында дүниеге келгенімен, Картлендтер отбасының қаржылық жағдайы оның туылғаннан кейін көп ұзамай нашарлады. Картленд кейіннен бұл құлдырауды әкесінің әкесі Джеймс Картлендтің өзін-өзі өлтіруімен байланыстырды. Ол банкроттықтан кейін өзін атып өлтірген қаржыгер еді. Картленд жеке қыздар мектептерінде оқыды: Элис Оттли мектебі, Малверн қыздар колледжі және Хэмпширдегі Абби Хаус білім беру мекемесі. 1922 жылдан кейін ол сәтті қоғамдық тілші және романтикалық әдебиет жазушысы болды; ол өзінің ерте туындыларында Эдуард дәуірінің авторы Элинор Глиннің романдарынан шабыттанғанын, оны құдай санап, соңынан дос болғанын айтты.

Неке және қарым-қатынастар

The Daily Telegraph газетінде жарияланған некролог бойынша, 1927 жылғы 23 сәуірде Шотландиядан шыққан британдық армия офицері және баспа өнеркәсібінің мұрагері капитан Александр "Сачи" Джордж МакКоркодейлге тұрмысқа шығар алдында ол өмір сүрген. Олар 1933 жылы ажырасып, ол 1964 жылы жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Оның балалары – Debretts баспасының өкілі және Глен МакКоркодейл (1939 жылы туған), қор брокері. Бірақ Диана, оның әкесінің қызы есейген кезде, ханзада Чарльзға үйленген күні Картландты шақырмады. Картленд кейін Диананың ажырасуын ашық сынады, алайда олардың арасындағы жарыс 1997 жылы Парижде болған Диананың қайғылы жол апатынан аз уақыт бұрын жазылды. Тина Браунның Диана туралы кітабында Картленд бір рет: "Диана оқыған жалғыз кітаптар менікі болды, және олар оған аса пайдалы емес еді" деген еді.

Романдар

Daily Express газетінде бір жыл жалақылы мақалашы болғаннан кейін Картленд өзінің алғашқы романын – «Jigsaw» (1923) шығарды, ол бестселлерге айналды. Ол сондай-ақ біршама ашық сюжетті пьесалар жазып, қоюға кірісті, олардың бірі – «Қанды ақша» (1926) Лорд Чемберлен кеңсесімен тыйым салынды. 1920-1930 жылдары Картленд Лондон қоғамында әдемілігімен, жанды мінезімен және әсем кештерімен танымал жас қонақүй иесі болды. Оның киім талғамы да маңызды рөл атқарды, ол дизайнер Норман Хартнеллдің алғашқы клиенттерінің бірі болды және ол 1979 жылы қайтыс болғанға дейін оның клиенті болып қалды. Ол оның киімдерін тікті, оның ішінде тойға арналған көйлектерін де; соңғысы Хартнеллдің қарсылығына қарамастан, өзінің дизайны бойынша жасалды және ол оның сәтсіз болғанын мойындады. 1950 жылы автор Джорджет Хейер Картлендті плагиаттауда айыптады, себебі бір оқырман Хейердің кейіпкерлерінің аттарын, мінез-құлқын, диалогтарын және сюжеттік өрнектерін Картлендтің ертедегі тарихи романдарынан көшіргенін байқады. Атап айтқанда, «Жүректердің қаупі» (1949) Хейердің «Жұма күні туған бала» (1944) және «Жүректердің жоқарғы картасы» (1950) романдарының кейіпкерлерін (атауларын қоса) қайталады, Хейердің пікірінше, «концепциясы, басты кейіпкерлер және көптеген оқиғалар тікелей менің 1926 жылы жарық көрген «Бұл ескі көлеңкелер» атты ерте кітабымнан алынған. Ол сондай-ақ ұсақ жағдайлар мен басқа кейіпкерлер үшін менің төрт романымнан материалдар алған». Хейер өзінің адвокаттары үшін күдікті плагиаттарды егжей-тегжейлі талдады, бірақ іс сотқа жетпеді. Роман жазудан басқа, Картленд 1950 жылдары Ирландияда тыйым салынған отбасылық өмірге арналған нұсқаулық жазды. Картлендтің кейінгі романдары, олардың қарапайым сюжеттеріне қарамастан, үлкен жетістікке жетті. 1983 жылы ол «Кім кімде» ең ұзын жазбаға ие болды (мақаланың көп бөлігі оның кітаптарының тізімі болса да) және Гиннестің рекордтар кітабында әлемдегі ең көп сатылған автор деп танылды. Сонымен қатар, 1976 жылы Картленд 23 роман жазды, бұл оған бір жылда жазылған ең көп роман үшін Гиннестің рекордтық көрсеткішін сыйлады. 1970-1980 жылдар оның ең өнімді кезеңі болды, ол сол жылдары теледидарда да жиі пайда болды. 2000 жылы оның баспагерлері Картлендтің 1923 жылы басталған жазушылық мансабында барлығы 723 шығарма жазғанын есептеді. 1990 жылдардың ортасында, ол миллиардтан астам кітап сатқаннан кейін, Vogue журналы Картлендті «нағыз Романтика патшайымы» деп атады. Ол өзінің әйгілі қызғылт көйлектері мен қауырсынды шляпаларымен сүйіспеншілік, неке, саясат, дін, денсаулық және сән туралы ойларын бөлісіп, танымал БАҚ-тың тұрақты тұлғасына айналды. Ол мемлекеттік мектептердегі дұғаның алынып тасталуына қарсы болды және неке адалдығын бұзу мен ажырасуға қарсы сөйледі, бірақ ол осы екі мәселені де білетінін мойындады.

After a year as a gossip columnist for the Daily Express, Cartland published her first novel, Jigsaw (1923), a risqué society thriller that became a bestseller. She also began writing and producing somewhat racy plays, one of which, Blood Money (1926), was banned by the Lord Chamberlain's Office. In the 1920s and 1930s, Cartland was a prominent young hostess in London society, noted for her beauty, energetic charm and daring parties. Her fashion sense also had a part, and she was one of the first clients of designer Norman Hartnell; she remained a client until he died in 1979. He made her presentation and wedding dresses; the latter was made to her own design against Hartnell's wishes, and she admitted it was a failure. In 1950, Cartland was accused of plagiarism by author Georgette Heyer, after a reader drew attention to the apparent borrowing of Heyer's character names, character traits, dialogue and plot points in Cartland's early historical romances. In particular, A Hazard of Hearts (1949) replicated characters (including names) from Heyer's Friday's Child (1944) and The Knave of Hearts (1950) which, Heyer alleged, "the conception , the principal characters, and many of the incidents, derive directly from an early book of my own, entitled These Old Shades, first published in 1926. For minor situations and other characters she has drawn upon four of my other novels." Heyer completed a detailed analysis of the alleged plagiarisms for her solicitors, but the case never came to court. As well as writing novels, Cartland wrote a guide to married life in the 1950s, which was banned in Ireland. Despite their tame story lines, Cartland's later novels were highly successful. By 1983, she rated the longest entry in Who's Who (though most of that article was a list of her books), and she was named the top selling author in the world by the Guinness Book of Records. Additionally, in 1976, Cartland wrote 23 novels, earning her the Guinness World Record for the most novels written in a single year. The 1970s and 1980s were her most prolific period; she also regularly appeared on television in that era. In 2000, her publishers estimated that since her writing career began in 1923, Cartland had produced a total of 723 titles. In the mid 1990s, by which time she had sold over a billion books, Vogue called Cartland "the true Queen of Romance". She became a mainstay of the popular media in her trademark pink dresses and plumed hats, discoursing on matters of love, marriage, politics, religion, health, and fashion. She was publicly opposed to the removal of prayer from state schools, and spoke against infidelity and divorce, although she admitted to being acquainted with both of these subjects.

Әуе қатынасына үлес

Жеке өмірінде Картленд алғашқы ұшу қозғалысына қызығушылық танытты және 1931 жылы екі RAF офицерімен бірге "ұшақпен сүйретілетін әуе поштасын жеткізуге арналған алғашқы жолсермек құрылғысын" жобалады; сонымен қатар ол алғашқы ұзақ қашықтыққа (200 миль [360 км]) сүйреуді ұйымдастырды. 1984 жылы ол осы үлесі үшін Bishop Wright Air Industry Award сыйлығымен марапатталды. Ол 1920 және 30-шы жылдары Бруклендс әуежайы мен автокөлік жарыстары трассасына үнемі қатысты, ал Бруклендс мұражайы сол дәуірден сақталған қонақ бөлмесін оның құрметіне атады.

Шығармашылық емес кітаптар

Картланд бірнеше көрнекті тұлғалардың өмірбаянын жазды, соның ішінде 1964 жылы «Меттерних: Ұйқысыз дипломат», 1956 жылы «Сұңғыла патшайым: Швецияның Кристинасының өмірбаяны», 1958 жылы «Карл II-нің жеке өмірі: Ол сүйген әйелдері» және 1961 жылы «Францияның императрицасы Жозефина». Оның Клеменс фон Меттерних туралы өмірбаяны оның көптеген махаббат оқиғаларына баса назар аударды және мынадай сөздерді қамтыды: «Ол күшті, тәжірибелі және қанағаттандырарлық жанкүйер болды. Тіпті ең тәжірибелі әйелдер де оның құшағында бұрын білмеген нәрсені сезінді. Әрбір әйел онымен бірге сөзбен жеткізе алмайтын эмоционалдық қуатқа көтерілді».

Өлім және мұра

Картленд 2000 жылы 21 мамырда өзінің Хэтфилд, Хертфордшир қаласына жақын жердегі Камфилд Плейс деген үйінде 98 жасында ұйқыда қайтыс болды. Ол алты ай бойы денсаулығы нашарлап, деменциямен ауырып, кейіннен төсекке жатып, бөлек тұрды. Оның екі ұлы, Иэн және Глен МакКоркодейл, ол қайтыс болған кезде оның төсегінде болды. Көп ұзамай Картлендтің бірінші некеден туған қызы Рейн отбасылық үйге келді. Картленд бастапқыда жергілікті шіркеуінде жерленгісі келетінін шешкен, мармардан жасалған, періштелермен әсемделген табутты көрсеткен, бірақ кейіннен бұл шешім өзгертілді; ол қоршаған орта мәселелеріне деген алаңдаушылығынан улам картондық табутта жерленді. Ол өзінің жеке меншігінде Хэтфилдте, Гертфордширде, Елизавета I патшайым отырғызған емен астында жерленді. Картленд 1,139,123 фунт стерлингтің жалпы мүлкін қалдырды, бірақ қарыздар мен міндеттемелерден кейін таза сома нөлге тең болды. Ол бірде: "Мен не істеп жатқанымды түсінбеймін. Көбінесе өзімнен-өзім сұраймын: 'Біз қарызда ма?' Және жауабы әрқашан оң болады" деп мойындаған еді. 2010 жылы оның қайтыс болғандығының 10 жылдығына орай Картлендтің алғашқы романы "Жиг Сау" (1925 жылы алғаш рет басылып шыққан) қайта басылды. "Елбасының Алмаз мерейтойына және Барбараның барлық романтиктерге деген мәңгілік танымалдылығына құрмет ретінде, оның баспагерлері оның "Мәңгілік жинақ" атты каталог жинағын қайта жариялады. 2013 жылдың қарашасынан бастап жарық көрген бұл жинаққа 1952 жылы Елизавета II таққа отырғанда басылған романдар да кірді. Сонымен қатар, оның электрондық кітаптар жинағы испан, итальян, неміс және голланд тілдерінде қолжетімді.

Ұзақ метражды фильмдер

BBC Four телеарнасы «Барбараға ғашық» атты тамырлы драма фильмін көрсетті (2008 жылдың 26 қазаны), онда Энн Рид Картленд рөлін, ал Дэвид Уорнер Лорд Маунтбеттен рөлін сомдады. Фильмнің сценарийін Жакетта Мэй жазды. Оның соңғы жобасы – өмірбаянына арналған фильм түсіріліп, одан сұхбат алу еді (директоры Стивен Глен, Blue Melon Films үшін). «Қыздар мен батырлар» атты деректі фильмге оның ертедегі үй киносының кадрлары және 2000 жылдың басында қызғылт түсті компьютерлермен веб-сайтын іске қосқан Дама Барбара кірді.