Кіріспе

Xvid (бұрынғы "XviD") – MPEG 4 видео кодектеу стандартына сәйкес келетін, атап айтқанда MPEG 4 Part 2 Advanced Simple Profile (ASP) видео кодек кітапханасы. Ол ASP мүмкіндіктерін пайдаланады, мысалы, b кадрлары, жаһандық және төрттен бір пиксельдік қозғалыс компенсациясы, люминесценциялық маскалау, торлы кванттау және H.263, MPEG және арнайы кванттау матрицалары. Xvid, DivX Pro кодегінің басты бәсекелесі болып табылады. DivX, Inc. компаниясы жасаған DivX кодегінен айырмашылығы, Xvid GNU General Public License шарты бойынша таратылатын ашық кодты бағдарламалық қамтамасы болып табылады. Бұл сондай-ақ, шектеулі платформалар үшін ғана қолжетімді DivX кодегінен өзгеше, Xvid бастапқы кодты құрастыруға болатын барлық платформалар мен операциялық жүйелерде қолданылуы мүмкін дегенді білдіреді.

Тарих

2001 жылдың қаңтар айында DivXNetworks Майо жобасының бір бөлігі ретінде OpenDivX-ті құрды, ол ашық кодты мультимедиялық жобаларға арналған орта болуы тиіс еді. OpenDivX – MoMuSys MPEG 4 кодтаушысының қысқартылған нұсқасына негізделген ашық кодты MPEG 4 бейне кодегі. Алайда, бастапқы код шектеулі лицензиямен қамтылды және жобаның CVS жүйесіне жазу құқығы тек DivX Advanced Research Centre (DARC) мүшелеріне ғана берілді. 2001 жылдың басында DARC мүшесі Sparky encore2 деп аталған кодтау ядросының жақсартылған нұсқасын жасады. Бұл бірнеше рет жаңартылды, бірақ сәуір айында ешқандай ескертусіз CVS жүйесінен алынып тасталды. Sparky бұл туралы: «Біздің басшыларымыз оны әлі көпшілікке көрсетуге дайын емеспіз деп шешті» деп түсіндірді. 2001 жылдың шілдесінде әзірлеушілер жобадағы қызметтің тоқтағанына шағымдана бастады; CVS жүйесіне соңғы өзгеріс бірнеше ай бұрын енгізілген, қателер түзетілмей, уәделенген құжаттама жазылмады. Осыдан кейін DARC өздерінің жабық кодты DivX 4 коммерциялық кодегінің бета нұсқасын шығарды, ол encore2-ге негізделген және «қоғамға Linux емес, Winamp қажет» деді. Осыдан кейін OpenDivX-тің түпнұсқасы құрылды, ол жойылғанға дейін жүктелген encore2 нұсқасын пайдаланды. Содан бері барлық OpenDivX коды жаңаланды және Xvid GNU General Public License лицензиясымен жарияланды.

Патент мәселелері

MPEG 4 Part 2 стандартын іске асыру ретінде Xvid көптеген патенттелген технологияларды пайдаланады. Осы себепті Xvid 0.9.x нұсқалары осы бағдарламалық қамтамасты патенттері мойындалған елдерде лицензияланбады. 1.0.x нұсқаларында GNU GPL v2 лицензиясы қолданылады, географиялық шектеулер жоқ. Дегенмен, Xvid-тің заңды қолданылуы жергілікті заңдармен шектелуі мүмкін. Құдайға шүкір, Red Hat қолдауымен құрылған Fedora жобасы xvidcore-ді өзінің репозиторийлеріне 2023 жылдың 24 қаңтарында импорттады. АҚШ-тың соңғы патенттері 2023 жылдың қараша айында тоқтап қалды. Әлемде қалған жалғыз патент Бразилияда бар.

Sigma Designs дау-дамай

2002 жылдың шілдесінде Sigma Designs REALmagic MPEG 4 видео кодегі деп аталатын MPEG 4 видео кодегін шығарды. Бірақ көп ұзамай, осы жаңа кодекті сынаған адамдар оның құрамында Xvid кодының көп бөлігі бар екенін анықтады. Sigma Designs компаниясына хабарласып, бір бағдарламашының REALmagic кодегін Xvid коды негізінде жасағанын растады, бірақ авторлық құқықты бұзу мақсатымен барлық GPL коды ауыстырылатынын уәде берді. Sigma Designs қайта жазылған деп мәлімдеген REALmagic кодегін шығарғаннан кейін, Xvid әзірлеушілері оны бірден талдап, оның ішінде Xvid коды әлі де бар екенін, тек оның көрінуін жасыру үшін қайта реттелгенін анықтады. Сондықтан Xvid әзірлеушілері Sigma Designs компаниясын GPL шарттарын сақтауға мәжбүрлеу үшін жұмысты тоқтатып, бұл мәселені жария етуге шешім қабылдады. Slashdot және The Inquirer басылымдарында мақалалар жарияланғаннан кейін, 2002 жылдың тамызында Sigma Designs өзінің бастапқы кодын жариялауға келісті.

Xvid кодталған файлдарды ойнату

Xvid бейне форматы емес; ол MPEG 4 ASP форматына қысу және одан қысуды ашу (содан кодтаушы атауы) бағдарламасы. Xvid MPEG 4 Advanced Simple Profile (ASP) компрессиясын пайдаланатындықтан, Xvid-пен кодталған бейне MPEG 4 ASP бейнесі болып табылады («Xvid бейнесі» емес) және теориялық тұрғыдан алғанда, барлық ASP стандартына сәйкес келетін декодерлермен декодталуы мүмкін. Бұған libavcodec негізіндегі көптеген медиа ойнатқыштар мен декодерлер (мысалы, MPlayer, VLC, ffdshow немесе Perian) кіреді. 2016 жылғы мәлімет бойынша, xvid.com кодтаушыны пайдалану үшін бинарлық файлдарды ұсынады. Дегенмен, кодтаушының алғашқы нұсқаларында DivX fourcc арқылы кодталған тіпті жағдайда да XviD файлдарын DivX-пен декодтауға кедергі келтіретін қателік болды. Xvid кодталған файлдарды CD немесе DVD дискісіне жазуға болады және кейбір (бірақ барлығы емес) DivX үйлесімді DVD ойнатқыштар мен медиа ойнатқыштарда ойнатуға болады. Алайда, Xvid опция бойынша DivX Certified приставкаларының көпшілігі қолдамайтын кеңейтілген MPEG 4 мүмкіндіктерімен бейнені кодтай алады. Жалпы қозғалыс компенсациясы, Qpel, MPEG кванттау, бірнеше B кадрлары немесе Видео буферлеу тексерушісінің шектеулерін асып түсетін файлдар DivX Certified аппараттық құрылғыларында дұрыс ойнатылмауы мүмкін. Мысалы, Xvid жаһандық қозғалыс компенсациясын жүзеге асыру үшін үш соғу нүктесін анықтайды, ал DivX бір соғу нүктесін қолданады. Кейбір кеңейтілген кодтау мүмкіндіктерін қосу ойнатқышпен үйлесімділікті нашарлатуы мүмкін. Xvid-пен кодтауды автоматтандыратын AutoGK сияқты құралдарда қолданылатын жеке кванттау матрицаларымен де кейбір мәселелер бар. Бұл (приставканың декодерлік чипсетіне байланысты) тұрақсыз ойнату мен артефактілерге әкелуі мүмкін. Алайда, DivX үйлесімді DVD ойнатқыштардың соңғы үлгілері жеке кванттау матрицаларын қолдауды жақсартты.

Кодтау қолданбалары

Операциялық жүйелер Бағдарламалық қамтамасыз ету Ескерту Windows VirtualDub, DVDx, xvid encraw, AutoGK, MeGUI және т.б. Сондай-ақ VfW фреймворкі арқылы кодтауды қолдайтын барлық басқа да қолданбалар. Mac OS X, Linux, BSD және Windows MEncoder, Avidemux, VLC, WinFF (FFmpeg негізіндегі графикалық интерфейс) және т.б. Бұл платформалық тәуелсіз және фреймворкке тәуелсіз қолданбалар Xvid кітапханасына тікелей қол жеткізеді.