Кіріспе
Веб-сайттарға сілтеме жасау стилі
Дүниежүзілік желіде терең сілтемелеу – бұл веб-сайттағы нақты, әдетте іздеуге немесе индекстеуге болатын веб-мазмұн бөлігіне сілтеме жасайтын гиперсілтемені пайдалану (мысалы, "https://example.com/path/page") және веб-сайттың бас бетіне емес (мысалы, "https://example.com"). URL мекенжайында нақты элементке бағыттау үшін қажетті барлық ақпарат болады. Терең сілтемелеу, қолданба ішіндегі мазмұнға HTTP емес URI арқылы тікелей сілтеме жасауды білдіретін мобильді терең сілтемелеуден өзгеше.
Терең сілтемелеу және HTTP
Дүниежүзілік желінің негізінде жатқан технология, гипермәтіндік беру протоколы (HTTP), «терең» сілтемелер мен басқа сілтемелер арасында ешқандай айырма жасамайды – барлық сілтемелер функционалдық тұрғыдан тең. Бұл әдейі жасалған; Желінің жобалау мақсатының бірі авторларға басқа сайтта жарияланған кез келген құжатқа сілтеме қоюға мүмкіндік беру болып табылады. Сондықтан, «терең» сілтеме жасау мүмкіндігі HTTP және URL веб-технологиясына бастапқыда кіріктірілген – сайт терең сілтемелерді шектеуге тырысуы мүмкін, бірақ мұндай шектеулерді енгізу үшін қосымша күш-жігер жұмсалуы керек. World Wide Web Consortium Техникалық архитектура тобының мәлімдемесіне сәйкес, «терең сілтемелерді қолдануға тыйым салуға жасалған кез келген әрекет технологияны түсінбеушілікке негізделген және Желінің жалпы жұмысына қауіп төндіреді».
Қолданылуы
Кейбір коммерциялық веб-сайттар басқа сайттардың мазмұнына терең сілтемелер жасауына қарсылық білдіреді, себебі бұл олардың бас беттеріндегі жарнаманы айналып өтеді, сілтеме жасаған сайттың мазмұнын өз мазмұны ретінде көрсетуі мүмкін немесе, мысалы, The Wall Street Journal сияқты, тұрақты жарамды сілтемелер үшін пайдаланушылардан ақы алады. Кейде терең сілтемелер заңдық шараларға алып келді, мысалы, 1997 жылғы Ticketmaster компаниясының Microsoft компаниясына қарсы қозғалған ісі, онда Microsoft өздерінің Sidewalk қызметінен Ticketmaster сайтына терең сілтеме жасаған болатын. Бұл мәселе Microsoft пен Ticketmaster лицензиялық келісімге келген кезде шешілді. Кейіннен Ticketmaster компаниясы Tickets.com компаниясына қарсы ұқсас іс қозғады, және бұл істе сот мұндай сілтемелер сілтемеленген беттердің кімге тиесілі екені анық болған жағдайда заңды деп шешті. Сот сондай-ақ URL-адрестердің өзі авторлық құқыққа жатпайтыны туралы қорытынды жасады, былай деп жазды: "URL – бұл ғимараттың көше мекенжайы сияқты, ашық, жалпыға қолжетімді мекенжай, оны білген жағдайда пайдаланушы ғимаратқа жете алады. URL-ді авторлық құқықпен қорғалатын нәрсе етуге жеткілікті ешқандай түпнұсқалық емес, әсіресе оның қолданылу жолы ескерілгенде. URL-адрестерді авторлық құқыққа жатқызылған жағдайлар жоқ сияқты. Принцип бойынша, олар солай болуы керек".
Терең байланыстыру және веб-технологиялар
Adobe Flash және AJAX сияқты технологияларға негізделген веб-сайттар көбінесе терең сілтемелеуді қолдамайды. Бұл осы сайттардың келушілері үшін пайдалануда қиындықтар тудыруы мүмкін. Мысалы, олар жеке беттерге немесе сайттың нақты күйіне сілтемелерді сақтай алмауы, веб-браузердің «алға» және «артқа» батырмаларын пайдалана алмауы мүмкін, ал браузерді жаңарту батырмасын басу пайдаланушыны бастапқы бетке қайтаруы мүмкін. Дегенмен, бұл аталған технологиялардың өзіндік кемшілігі емес. Flash немесе AJAX қолданатын веб-сайтты құрушылар өз сайттарындағы беттерге терең сілтемелер беру үшін SWFAddress және unFocus History Keeper сияқты белгілі әдістер мен кітапханаларды пайдалана алады.
Сот шешімдері
Көптеген жағдайларда терең сілтемеге байланысты алғашқы сот ісі 1996 жылғы шотландтық «Шетланд Таймс» мен «Шетланд Жаңалықтары» арасындағы дау болды, онда «Таймс» «Жаңалықтар» сайтындағы материалдарды өздеріне тиесілі деп көрсеткенін айыптады. 2006 жылдың басында Bixee іздеу жүйесі мен Naukri жұмыс іздеу платформасы арасындағы сотта Дели жоғары соты Bixee-ге Naukri сайтына терең сілтеме жасауға тыйым салды. АҚШ-та терең сілтемеге қатысты ең маңызды және жиі сілтеме жасалатын сот шешімдері – Тоғызыншы апелляциялық соттың Kelly v. Arriba Soft Corp. және Perfect 10, Inc. v. Amazon.com, Inc. істері. Екі жағдайда да сот терең сілтеме жасауды заңмен келісімді деп тапты. Осы істердің екіншісінде сот (Perfect 10 да сотқа шақырған Google компаниясын атап өткенде) АҚШ заңнамасы бойынша сілтеме жасау авторлық құқықтың бұзылуы болып табылмайтынын түсіндірді: Google пайдаланушының экранында пайда болатын сілтемеленген суреттердің толық көшірмесін көрсетпейді, авторлық құқық туралы заң мақсатында бұл бұзушылық болып табылмайды. Google-дің серверлерінде суреттер сақталмайтындықтан, авторлық құқық туралы заңға сәйкес суреттердің көшірмесі де жоқ. Яғни, Google-де «жұмысты анықтап, оны көруге, көшіруге немесе таратуға мүмкіндік беретін» ешқандай материалдық заттар жоқ, демек, ол көшірмені таратуға құқылы емес. Суреттің көшірмесін таратудың орнына, Google пайдаланушының браузерін толық өлшемді суретті сақтайтын веб-сайттың компьютеріне бағыттайтын HTML нұсқауларын ұсынады. HTML нұсқауларын беру – суретті көрсетумен тең емес. Біріншіден, HTML нұсқаулары – мәтін жолдары, сурет емес. Екіншіден, HTML нұсқауларының өзі пайдаланушының экранында бұзушылық тудыратын суретті көрсетпейді. HTML тек суреттің мекенжайын браузерге береді. Браузер бұзушылық тудыратын суретті сақтайтын компьютермен байланысады. Осы байланыс нәтижесінде сурет пайдаланушының экранында пайда болады. Google пайдаланушының бұзушылық тудыратын суреттерге қол жеткізуіне көмектесуі мүмкін, бірақ мұндай көмек тек жанама жауапкершілік мәселесін тудырады және авторлық құқық иесінің көрсету құқығын тікелей бұзбауға болады. Сілтемелер мен фреймдер кейбір пайдаланушыларды Google веб-бетін қарап жатқандай сезінуге болса да, авторлық құқық туралы заң, сауда белгісі туралы заңнан айырмашылығы, тұтынушыны шатастыратын әрекеттерге қарсы авторлық құқық иесін қорғамайды. 2006 жылдың желтоқсан айында Техас соты мотокросс веб-сайтының Техас штатындағы мотокросс видео өндірісі веб-сайтындағы видеоға жасаған сілтемесін әділ пайдалану деп танымады. Содан кейін сот бұл туралы шешім шығарды. Бұл іс, SFX Motor Sports Inc. v. Davis, ресми басылымдарда жарияланбаған, бірақ 2006 WL 3616983 нөмірімен қол жетімді. 2006 жылдың ақпан айындағы шешімінде Данияның теңіз және сауда соты (Копенгаген) жылжымайтын мүлік сайтының порталы арқылы жүйелі іздеу, индекстеу және терең сілтеме жасау Дания заңнамасына немесе Еуропалық Одақтың деректер базасы туралы директивасына қайшы келмейді деп тапты. Сот іздеу жүйелерінің интернет жұмыс істеуі үшін қажет екенін және интернетке ақпарат жариялаған кезде іздеу жүйелері сілтеме жасауын болжау және қабылдау керек екенін мәлімдеді.
Google does not display a copy of full size infringing photographic images for purposes of the Copyright Act when Google frames in line linked images that appear on a user's computer screen. Because Google's computers do not store the photographic images, Google does not have a copy of the images for purposes of the Copyright Act. In other words, Google does not have any "material objects in which a work is fixed and from which the work can be perceived, reproduced, or otherwise communicated" and thus cannot communicate a copy. Instead of communicating a copy of the image, Google provides HTML instructions that direct a user's browser to a website publisher's computer that stores the full size photographic image. Providing these HTML instructions is not equivalent to showing a copy. First, the HTML instructions are lines of text, not a photographic image. Second, HTML instructions do not themselves cause infringing images to appear on the user's computer screen. The HTML merely gives the address of the image to the user's browser. The browser then interacts with the computer that stores the infringing image. It is this interaction that causes an infringing image to appear on the user's computer screen. Google may facilitate the user's access to infringing images. However, such assistance raised only contributory liability issues and does not constitute direct infringement of the copyright owner's display rights. While in line linking and framing may cause some computer users to believe they are viewing a single Google webpage, the Copyright Act, unlike the Trademark Act, does not protect a copyright holder against acts that cause consumer confusion. In December 2006, a Texas court ruled that linking by a motocross website to videos on a Texas based motocross video production website did not constitute fair use. The court subsequently issued an injunction. This case, SFX Motor Sports Inc., v. Davis, was not published in official reports, but is available at 2006 WL 3616983. In a February 2006 ruling, the Danish Maritime and Commercial Court (Copenhagen) found systematic crawling, indexing and deep linking by portal site of real estate site not to conflict with Danish law or the database directive of the European Union. The Court stated that search engines are desirable for the functioning of the Internet, and that, when publishing information on the Internet, one must assume—and accept—that search engines deep link to individual pages of one's website.
Аңыз
Іздеу жүйелерінің терең сілтеме жасауын қаламайтын немесе тек белгілі бір беттерді индекстеуін қалаған веб-сайт иелері Роботтарды алып тастау стандартын (robots.txt файлы) пайдалана алады. Терең байланысты қолдайтындар көбінесе robots.txt файлы ұсынбаған контент иелері іздеу жүйелері немесе басқалар арқылы терең байланысқа қарсы емес деп санайды. Терең байланысқа қарсы тұратындар контент иелері Роботтарды алып тастау стандартын білмеуі немесе басқа себептерге байланысты robots.txt қолданбауы мүмкін деп жиі айтады. Іздеу жүйелерінен басқа да сайттар басқа сайттардағы контентке терең сілтеме жасай алады, сондықтан кейбіреулер Роботтарды алып тастау стандартының терең байланысқа қатысты дауларға қаншалықты қатысы бар екеніне күмән келтіреді. Роботтарды алып тастау стандарты өз нұсқауларын бағдарламалық түрде орындамайды, сондықтан іздеу жүйелері мен әдептілік ережелерін сақтамайтын басқаларға терең сілтеме жасауға тосқауыл қоймайды.