Кіріспе

Музыка жанры

Чикаго хаусы – 1980 жылдардың ортасы мен соңында Чикаго қаласында жасалған хаус музыкасы. Бұл термин көбінесе Рон Харди және Фьючер сияқты аймақтың алғашқы хаус музыкасының диджейлері мен продюсерлерін атау үшін қолданылады.

Дискотекалық редакциялар

1979 жылдың ортасында Чикагодағы «Дисконы бұзу түнінен» кейін диско музыкасының кең танымалдылығы төмендеді. 1980 жылдардың басында диско пластинкалардың саны азайды, бірақ жанр Чикагодағы бірнеше түнгі клубтарда және кем дегенде бір радиостанцияда – WBMX FM-де танымал болды. Осы кезеңде Чикаго радиосының «The Hot Mix 5» тобы мен клуб диджейлері Рон Харди және Фрэнки Кнуклс әртүрлі би музыкасының стилдерін орындады, оның ішінде ескі диско пластинкалары, жаңа Italo диско, электро, EBM тректері, Man Parrish, Jellybean Benitez, Arthur Baker және John Robie-нің B boy хип-хоп музыкасы, сондай-ақ Kraftwerk, Telex және Yellow Magic Orchestra-ның электронды поп музыкасы. Кейбір диджейлер өздерінің сүйікті әндерін магнитофон таспасына өңдеп, би алаңында жақсы ойналатын бөліктерін таңдап қойды. Олар музыканы көбірек қызықтыру үшін әсерлерді, барабан машиналарын және басқа да ырғақты электронды аспаптарды қосып, араластырды. Бұл өңдеулер мен ремикстер көбінесе жұртқа жарияланбады, егер жарияланса, жеке басылған винил пластинкаларында немесе микстейптерде қол жетімді болды.

Жарықтардың танымалдылығы мен әртүрлі стильдері

Басқа би музыкасындай, диджейлер мен жергілікті клубқа барушылар осы салыстырмалы түрде коммерциялық емес музыканың негізгі тыңдаушылары болды. Бұл музыка коммерциялық радиода ойналатындарға қарағанда көбірек идеялық және ұзақ болды. Көптеген ірі дискі дүкендері оны сатпады, себебі жазбалар ірі дискі дистрибьюторлары арқылы қол жетімді болған жоқ. Чикагода Importes Etc., State Street Records, JR's Music дүкені және Gramaphone Records сияқты дүкендер ғана осы музыканың негізгі жеткізушілері болды. Музыканың коммерциялық қолжетімділігі шектеулі болғанына қарамастан, хаус жазбалары ондаған мыңдаған данада сатылды және 102.7 WBMX FM радиостанциясы арқылы танымал болды. Станция директоры Ли Майклс станцияның диджей тобына – Hot Mix 5 (Ральфи Росарио, Микки "Миксин" Оливер, Скотт "Смокин" Сильц, Кенни "Jammin" Джейсон және Фарли "Jackmaster" Фанк) эфир уақытын берді. Hot Mix 5 шоулары 1981 жылы станция іске қосылғаннан бастап эфирге шықты және Чикагодағы диджейлер мен би музыкасының жанкүйерлері, сондай-ақ Детройттан келген диджейлер мен продюсерлер тарапынан кеңінен тыңдалды. Чикаго хаус музыкасын анықтаған көптеген әндер негізінен DJ International Records және Trax Records лейблдерімен винилде шығарылды. Екеуі де Чикагодан тыс таратылды, бұл Нью-Йорк және Лондон сияқты басқа қалаларда хаус музыкасының танымалдығына әкелді. Хаус музыкасының бағыттары жақын арада deep house (бай, баяу темпті) және acid house (қатаң, әсіресе гипнотикалық) сияқты қосалқы жанрларға айналды. Deep house-тың бастауын Чикаголық продюсер Мистер Фингерстің 1985 жылғы "Mystery of Love" және 1986 жылғы "Can You Feel It?" атты джазды, жанды жазбаларынан табуға болады. Автор Ричи Унтербергердің сөзінше, бұл хаус музыкасын "адамнан тыс бейімділіктен" ерте диско музыкасының жанды дыбысына қарай жылжытты. Acid house Чикаголық суретшілердің Roland TB 303 бас синтезаторымен тәжірибе жасауынан пайда болды, ал стильдің винилдегі алғашқы шығарылымы Phuture тобының 1987 жылғы "Acid Tracks" әні болып саналады. Нейтан "DJ Pierre" Джонс, Эрл "Spanky" Смит-младший және Герберт "Herb J" Джексон құрған Phuture тобы TB 303-ті хаус музыкасымен үйлестірген алғашқылардың бірі деп есептеледі. Топтың 12 минуттық "Acid Tracks" әні таспаға жазылды және DJ Рон Харди Music Box клубында ойнады, ол резидент диджей болған. Харди бірде оны кешке төрт рет ойнап, көпшілік жақсы қабылдады. Трекке Roland TR 707 барабан машинасы да қолданылды. Чикаго хаус музыкасы DJ International, Trax, KMS және Transmat лейблдері арқылы Ұлыбритания лейблдарына лицензияланды, осылайша музыка Еуропаға тарала бастады. Әсіресе 1987 жылдан бастап шыққан "Jack Trax" жинақтары АҚШ-тың сирек хаус жазбаларын Еуропаға арзан бағамен жеткізуге көмектесті. Бірнеше хаус тректері Ұлыбританияның сингл чартында бірінші орынға ие болды, бастапқыда Чикаго музыканты Стив "Silk" Hurley-дің 1987 жылғы "Jack Your Body" әні болды. Шетелде үлкен хит деп саналатын алғашқы хаус жазбасы – Фарли "Jackmaster" Фанк пен Джесси Сондерстің Даррил Пандимен бірге орындаған 1986 жылғы "Love Can't Turn Around" әні, ол Ұлыбританияның сингл чартында 10-шы орынға жетті.

Гараж және техномен қарым-қатынасы

Бір уақытта Чикагода хаус музыкасы дамып келе жатқанда, АҚШ-тың басқа да ірі қалаларында оған байланысты басқа жанрлар пайда болды. Саймон Рейнольдстың "Үш қаланың тарихы" (оның "Энергия жарқырауы" кітабының бірінші тарауы) Детройтте техно, Чикагода хаус және Нью-Йоркте гараж музыкасының қалай пайда болғанын және осы мәдениеттердің неге осылай дамығанын қарастырады. Детройт – индустриалды жұмыс орындары афроамерикандықтар мен ақтұқымдыларды бірдей экономикалық жағдайға жеткізген ерекше қалалық аймақ болды, бұл қара жастардың еуропаға құштарлығына және техно музыкасының танымалдылығына себепкер болды. Бұл "жобалардағы, геттодағы балалардан өзгеше болуға" жасалған тытыру болды (Рейнольдс, 5-бет).

Субкультура

Чикаго хаус эстетикасы өзінің көрінісін басқа аутсайдерлік хип-хоп және панк субмәдениеттерімен бөлісті; алайда, "хаус екендігінің даусыз белгісі" – "Ральф Лореннің преппи стилімен ағылшын елінің джентльмендерінің стилінің қосылуы, кардиган, жүнді бридждер және мінекей аяқ киімдер" болды. Сондай-ақ, Чикагодағы хаус сахнасының өркендеуіне қарады. Фрэнки Кнуклз клубы арқылы сол кездегі клубтық өмір мен хаусқа тән энергияға толы, терлеткен, есірткіге тәуелді кештерді көрсетті. "Хаус – бұл сезім, бүлікшіл музыкалық таңдау, өзіңді білгіш деп жариялаудың тәсілі" (Брутон 242).

Би стилі

Үш түрлі би стилі хаус музыкасымен байланысты: Jacking, Footwork және Lofting. Бұл стильдерге әртүрлі техникалар мен қосалқы стильдер кіреді, соның ішінде коньки тебу, таптау және шашырастыру (Мельбурн шашырастыруын да қараңыз). Хаус музыкасының би стиліне басқа да би түрлерінен алынған қозғалыстар да кіруі мүмкін, мысалы, slamdancing.

Хаус биіндегі басты элементтердің бірі – "the jack" немесе "jacking" – Чикаго хаусының алғашқы күндерінде пайда болған стиль. Ол, мысалы, Chip E-нің "Time to Jack" (1985) немесе Farley "Jackmaster" Funk-тың "Jack’n the House" (1985), Steve "Silk" Hurley-дің "Jack Your Body" (1986) сияқты көптеген жазбалардың атауларында көрініс тапқан. Бұл – денені музыканың ырғағымен үйлесіп, толқын қозғалысымен алға-артқа жылжыту. Хаус биіндегі барлық аяқ қозғалысының "the jack" арқылы кеңістікте ауырлық орталығының қозғалысынан басталады делінеді. Хаус музыкасының тікелей тармақтары (мысалы, Acid house) Чикаго стилінің туыс ағашын кеңейтетін өз тармақтарымен де ерекшеленеді. Хаус басқа да музыкалық дәстүрлердің элементтерін де қабылдайды. Ең бастысы – диско жанрының ықпалы, өйткені жанрдың негізін қалаушы Фрэнки Кнуклс бұрын Нью-Йорк диско жобалаушысы болған. Көп жағдайда, хаус – оркестрлер мен тікелей орындаушылардың орнына синтезаторлар, секвенсерлер мен сэмплерлерді пайдалана отырып, дисконың төмен бюджеттік қайта жаңартылуы болды. Диско да, аздап болса да, Кариб теңізінің би музыкасының дыбыс жүйесінің мәдениетіне қатысты.