Кіріспе

Патрон ұстайтын цилиндрі бар қару,
қару

Револьвер – кем дегенде бір оқпанды және ату үшін бірнеше патрон сақтайтын айналмалы цилиндрді пайдаланатын, қайта зарядталатын қол қаруы. Көптеген револьвер үлгілері алты патронға дейін сыйымды, сондықтан қайта зарядтау қажет болғанда оларды жиі «алты атар» немесе «алты тапанша» деп атайды. Айналмалы цилиндр механизмі болғандықтан, оларды «дөңгелек қару» деп те атай берушілік. Оқ атпас бұрын, револьвердің тетігін кергенде цилиндр ішінара бұрылады, цилиндрдің бірінші патрон ұясы оқпанмен дәл келіп, оқтың оқпан арқылы атылуына мүмкіндік береді. Көптеген револьверлердегі тетік қолмен жұмыс істейді және оны пайдаланушы бас бармағымен тікелей кері тартып (бір реттік әрекетте), немесе тетіктің күшімен ішкі байланыс арқылы (екі реттік әрекетте), немесе екеуінің біріктірілген түрінде (екі реттік/бір реттік әрекетте) кері тартуға болады. Цилиндрдегі әрбір патрон ұясынан ретті түрде өте отырып, револьвер пайдаланушыға қаруды қайта зарядтауға дейін бірнеше рет оқ атуға мүмкіндік береді, бұл әр оқтан кейін қайта зарядтауды қажет ететін ескі бір оқпанды қарулардан өзгеше. Кейбір сирек револьвер үлгілері алдыңғы оқтың кері соққысын пайдаланып, тетікті автоматты түрде керіп, келесі патрон ұясын орналастыра алады, бірақ бұл өзіндік зарядталатын револьверлер (техникалық тұрғыдан жартылай автоматты болғанымен, автоматты револьверлер деп аталады) кеңінен таралған емес. Жарым-жартылай автоматты пистолеттерге қарағанда ыңғайлылығы мен патрон сыйымдылығы төмен болғанымен, револьверлер АҚШ құқық қорғау органдары мен күзетшілер арасында қосымша және қызметтен тыс қол қаруы ретінде танымал және АҚШ жеке секторда қорғаныс, спорттық және аң аулау қаруы ретінде жиі қолданылады. Белгілі револьвер үлгілеріне Colt 1851 Navy Revolver, Webley, Colt Single Action Army, Colt Official Police, Smith & Wesson Model 10, «Жылаған Гарри» фильмімен танымал Smith & Wesson Model 29, Nagant M1895 және Colt Python жатады. Көптеген револьверлік механизмдер қол қаруы болғанымен, басқа да қару түрлерінде де револьверлік механизм қолданылуы мүмкін. Оларға кейбір мылтықтар, оқпандар, граната тастағыштар және автоматты зеңбіректер жатады. Револьверлік қарулар Гатлинг стиліндегі айналмалы қарулардан өзгеше, себебі револьверде тек патрон ұялары айналады, ал айналмалы қаруда өз оқпандары бар бірнеше толық қарулар ортақ патронмен айналады.

Тарих

Атыс қаруын дамытуда маңызды шектеу фактор – қаруды атып болғаннан кейін қайта зарядтауға кеткен уақыт болатын. Пайдаланушы қайта зарядталып жатқанда қару қолсыз болып, қарсыласына шабуыл жасауға мүмкіндік беретін. Атыс жылдамдығын арттыру мәселесіне бірнеше тәсілдер ұсынылды, алғашқылары көп ұңғылы қаруларды қамтыды, олар қайта зарядтамай екі немесе одан да көп оқ атуға мүмкіндік берді. Кейінгі қаруларда бір осьте айналатын бірнеше ұңғылар болды. Лондон мұнарасында сақталатын бір ұңғылы, төрт камералы шұңғырлы револьвердің 15 ғасырда ойлап табылғаны есептеледі. Венециядағы үш ұңғылы шұңғырлы тапаншаның 1548 жылға дейін жасалғаны белгілі. 16 ғасырдың соңында Қытайда Чжао Шичжэнь бес ұңғылы мылтық револьвері – Сюнь Лэй Чунды ойлап тапты. Сол кезде Германияда қазіргі заманғы револьвердің алғашқы үлгілері жасалды. Бұл қарудың бір ғана ұңғысы болды, оның ішінде оқ пен доп сақталатын айналатын цилиндр орналасқан. Көп ұзамай оларды көптеген еуропалық қару жасаушылар түрлі дизайн мен конфигурацияларда шығара бастады. Дегенмен, бұл қарулар күрделі, пайдалану қиын және жасауға тым қымбат болғандықтан, кеңінен таралмады. 19 ғасырдың басында "бұрыш қораптары" деп аталатын көп ұңғылы қол қарулары танымал болды. Алғашқыда олар ұңғыдан зарядталатын, бірақ 1837 жылы бельгиялық қаругер Мариетт саңылаусыз бұрыш қорабын, сақиналы триггермен және бұрап шығарылатын ұңғылармен ойлап тапты. 1836 жылы америкалық Сэмюэл Колт револьверді патенттеді, ол револьвердің кеңінен қолданылуына әкелді. Колттың айтуынша, ол револьвер туралы идеяны теңізде жүргенде ойлап тапты, оған капистаннан шабыданды, онда тісті дөңгелек және құлыптағыш механизмі болды, оның нұсқасы оның қаруларында балғаны басып цилиндрді айналдыру үшін қолданылды. Бұл әрбір оқтың орнын анықтаудың сенімді және қайталанатын тәсілін қамтамасыз етті және цилиндрді қолмен айналдыру қажеттілігін жойды. Револьверлер Колттың сатушы ретіндегі қабілетіне байланысты көбейді, бірақ оның ықпалы басқа жолдармен де тарады. Оның компаниясының қаруларының сапасы әйгілі болды, ал Америка мен Англиядағы қару-жарақ қоймалары бірнеше буын құрама жасаушыларды және басқа да машина жасаушыларды оқытты, олар келесі жарты ғасырдағы басқа өндіріс жұмыстарына үлкен әсер етті. Ертедегі револьверлер капкакпен зарядталатын: пайдаланушы әр камераға қара ұнтақ құйып, оның үстіне оқ салып, содан кейін әр камераның артқы жағындағы сосатынға шабу қалпағын орналастыратын, онда балға оған түсіп, ұнтақ зарядын жандарды. Бұл дәстүрлі бір реттік оқталған тапаншаны зарядтауға ұқсас, бірақ оқ пен допты ұңғының бүкіл ұзындығына дейін жүктеудің орнына цилиндрдің алдыңғы жағына тікелей жүктеуге болады. Маңыздысы, бұл ұңғының өзін рифтелген етіп жасауға мүмкіндік берді, өйткені пайдаланушы оқты ұңғыға күшпен тығыздауға міндетті болған жоқ (дәстүрлі ұңғыдан зарядталатын тапаншаның ұңғысы тегіс болды және оқ салыстырмалы түрде бос болды, бұл оңай зарядтауға мүмкіндік берді, бірақ дәлдігі төмен болды). Атып болғаннан кейін, пайдаланушы келесі ату үшін балғаны кері тартып, тапаншасын тік көтеретін, сонда жарылған соққы қалпағының сынықтары қарудан түсіп, механизмді бұғаттамайды. Ең танымал капкак пен допты револьверлерге Colt Model 1851 "Navy" моделі, 1860 "Army" моделі және Colt Pocket Percussion Revolvers жатты, олардың барлығы Америка Азамат соғысында кеңінен қолданылды. Америкалық револьверлер ең көп таралған болса да, Еуропалық қару жасаушылар сол кезде көптеген револьверлерді жасады, олардың көбі Америка әскерлерінің қолына түсті. Бұларға бір рельсті Лефошо және Лемат револьверлері, сондай-ақ Бомонт-Адамс және Трантер револьверлері кірді. 1854 жылы Эжен Лефошо Lefaucheux Model 1854 револьверін ұсынды, ол бос ұнтақ, тапанша добы және соққылық қалпақтардың орнына өздігінен құрастырылған металл патрондарды қолданған алғашқы револьвер болды. Бұл - бір рельсті, алты оқ ұстайтын отты револьвер. 1856 жылдың 17 қарашасында Хорас Смит пен Дэниел Вессон Rollin White патентін пайдалану туралы келісімге қол қойды, ол әр револьвер үшін 25 центтік төлемді көздейді. Smith & Wesson компаниясы өндірісті 1857 жылдың соңында бастады және Rollin White компаниясымен бірлесіп, патентті ұстап, оны басқа өндірушілердің кез келген бұзушылықтарына қарсы қорғады (Колт револьвердегі бастапқы патентімен істегендей). Уайт патентті иеленсе де, басқа өндірушілер авторлық жарна төлеуге дайын болған жағдайда, дизайнды пайдалана отырып, атыс қаруын сата алды. 1869 жылдың сәуір айында Уайттың патенті аяқталғаннан кейін үшінші ұзартудан бас тартты. Кейін басқа қару өндірушілерге артқы жүктеу әдісін қолдана отырып, әр сатылатын қару үшін авторлық сыйақы төлеуге тура келместен, өз қаруларын шығаруға рұқсат етілді. Ертедегі қарулар көбінесе алдыңғы капкак пен допты револьверлердің түрлендірулері болды, олар артқы жағынан зарядталған металл патрондарды қабылдауға арналған, бірақ кейінірек модельдер, мысалы Colt Model 1872 "ашық үлгісі" және Smith & Wesson Model 3, бастапқыда патронмен зарядталатын револьверлер ретінде жобаланған. Бұл танымал дизайн, бұрынғы қаруларда енгізілген көптеген жетістіктердің нәтижесінде, 6 металл патронды атып, 30-дан астам түрлі калибрде және түрлі ұңғы ұзындығында ұсынылды. Ол әлі де өндірісте, сондай-ақ көптеген клондары мен ұқсас үлгілері бар, және оның жалпы сыртқы түрі 1873 жылдан бері өзгерген жоқ. Бастапқыда АҚШ армиясы үшін жасалған Model 1873 кеңінен таратылып, азаматтар, фермерлер, заң сақтаушылар және заңнан тыс адамдардың арасында танымал болды. Оның дизайны көптеген басқа револьверлерге әсер етті. Colt өндірісті екі рет тоқтатты, бірақ халықтың сұранысы бойынша қайта бастады. АҚШ-та бір рельсті револьвер 19 ғасырдың соңына дейін екі рельсті револьверден гөрі танымал болды. Еуропада, алайда, қару жасаушылар екі рельсті триггерді қабылдауға асықты. АҚШ Model 1873 сияқты қарулар шығарып жатқанда, еуропалық өндірушілер француз MAS Modèle 1873 және кейінірек британдық Enfield Mk I және II револьверлері сияқты екі рельсті модельдерді жасады. (Британдықтар бұрынғы Бомонт-Адамс екі рельсті револьверлерін патронға түрлендірді). Colt еуропалық өндірушілермен бәсекелесу үшін жасаған алғашқы екі рельсті револьвер Colt Model 1877 болды, ол күрделі, қымбат және нәзік триггерлік механизмімен әйгілі болды, ол жиі бұзылып, ауыр триггерді қамтамасыз етті. 1889 жылы Colt Model 1889 револьверін ұсынды, ол "үстінен айналушы" цилиндрлы алғашқы екі рельсті револьвер болды, "үстінен бұзушы" немесе "жағынан зарядталатын" цилиндрге қарағанда. Үстінен айналушы цилиндрлер тез танымал болды, өйткені олар бұрынғы дизайнның ең жақсы ерекшеліктерін біріктірді. Үстінен бұзушы механизмдер барлық бос қабықтарды бірден шығаруға және барлық камераларды оңай қайта зарядтауға мүмкіндік берді, бірақ жақтаудың екі бөлікке бөлінуі қаруды әлсіздетті және қатаңдық жоқтығынан дәлдікті нашарлатты. "Жанама зарядталатын" модельдер, мысалы, бұрынғы Colt Model 1871 және 1873, қатаң жақтауға ие болды, бірақ пайдаланушы әр камераны жеке-жеке шығарып, жүктеуге және цилиндрді жақтан орналасқан жүктеу қақпасымен тегістеуге міндетті болды. Smith & Wesson жеті жылдан кейін .32 S&W Long калибрлі Hand Ejector, Model 1896 револьверін ұсынды, содан кейін жақсартылған Model 1899 (кейінірек Model 10 деп аталды), ол жаңа .38 Special патронын ұсынды. Model 10 20 ғасырдың ең сатылатын тапаншасы болды, 6 000 000 дана сатылды, ал .38 Special бүкіл әлемде револьверлер үшін ең танымал калибр болып табылады. Бұл жаңа қарулар Colt 1889 дизайнынан жақсы болды, өйткені олар біріктірілген орталық...

Патенттер

1815 жылы (кейде 1825 жыл деп қате саналады) француз өнертапқышы Жюльен Лерой жапқышпен және перкуссиямен айналатын мылтықты, механикалық түрде индекстелген цилиндрмен және капсюльдерге арналған бөлімшемен патенттеді. 1818 жылы Бостоннан (Массачусетс штаты) Елиша Кольер Ұлыбританияда жапқышпен жұмыс істейтін револьверді патенттеді, ал 1822 жылға қарай Лондонда оның көптеген даналары өндірілді. Бұл өнертабыстың бастауы күмәнді, себебі сол жылы АҚШ-та Артемус Уилер және Францияда Корнелиус Кулидж да ұқсас конструкцияларды патенттеген. Сэмюэл Колт 1835 жылы револьвері үшін британдық патент алды, ал 1836 жылдың 25 ақпанында АҚШ патентін (№138) «Айналатын мылтық» үшін тапсырды және сол жылдың 5 наурызында алғашқы өндіріс үлгісін жасады. 1839 жылдың 29 тамызында Сэмюэл Колтқа тағы бір револьвер патенті берілді. 1836 жылдың 25 ақпанындағы патент 1848 жылдың 24 қазанында қайта жаңартылды. Одан кейін 1850 жылдың 3 қыркүйегінде «Револьвер» үшін, ал 1850 жылдың 10 қыркүйегінде «Револьвер» үшін патенттер берілді. 1855 жылы Ролин Уайт цилиндрі тесілген айналатын қаруды жетілдіруге арналған патент алды. 1856 жылы Хорас Смит пен Дэниел Вессон серіктестік құрды (S&W), содан кейін өздігінен жанатын металл патрондары бар револьверді жасап, өндірді. 1993 жылы Роджер С. Филдке револьвердің ұңғысы мен цилиндрі арасындағы жарықты азайтуға арналған экономикалық құрылғы үшін патент берілді.

Дизайн

Револьверде цилиндрлік блок шеңберінде орналасқан бірнеше оқ атар камералары бар; бір мезгілде бұл камералар оқ атар механизмімен және ұңғымен сәйкестендіріледі. Ал, басқа қайталанатын атыс қарулары, мысалы, инелі, рычагты, поршенді және жартылай автоматты түрдегі қарулар, бір ғана оқ атар камерасы және ондағы оқтарды жүктеу және шығару механизміне ие. Бір рет қолданылатын револьверде әр оқ атар алдында доңғалақты қолмен кері тартып алу қажет, бұл цилиндрді де айналдырады. Бұл доңғалақтың бір ғана "бір әрекет" атқаруына мүмкіндік береді – оқты ату үшін доңғалақты босату. Ал, өзіндік қозғалтатын, немесе қос әрекетті револьверде, бір ұзақ қысыммен доңғалақ кері тартылып, цилиндр айналады, содан кейін оқ атылады, сондықтан бір әрекетті револьверге қарағанда доңғалақты тарту үшін көбірек күш пен қашықтық қажет. Олар, әдетте, бір әрекетті револьверге қарағанда жылдам атылуы мүмкін, бірақ көптеген атушылардың қолындағы дәлдік төмендейді. Smith & Wesson Model 325 Thunder Ranch (.45 ACP) және Chiappa Rhino (.357 Magnum, 9×19mm, .40 S&W немесе 9×21mm) барлық нұсқалары, тиісінше 2" және 3" модельдерінен басқа. Алайда, кейбір револьверлер, мысалы Taurus Judge және Charter Arms револьверлері қосымша рельстермен жабдықталуы мүмкін. Револьверлердің көбінесе 6 камерасы болады, сондықтан "алты оқты" немесе "алты атушы" деген жалпы атаулар қолданылады. Автоматты түрде оқталатын тапаншалармен салыстырғанда, револьверді пайдалану әлдеқайда қарапайым және сенімділігі жоғары болуы мүмкін. Олардың кейбіреулері стандарттау кезеңінде берік екенін көрсетті, ал кейбіреулері жалпы жұртшылықтың назарына түсті. Олардың арасында .22 Long Rifle, нысанаға ату және жаңадан бастаған атушыларды оқыту үшін танымал калибр; .38 Special және .357 Magnum, полиция үшін танымал; .44 Magnum, Клинт Иствудтың "Жыртқыш Гарри" фильмінен танымал; және .45 Colt, Жабайы Батыстағы Colt револьверінде пайдаланылған. 2003 жылы шығарылған Smith & Wesson Model 500 - .500 S&W Magnum оғын пайдаланатын ең қуатты револьверлердің бірі. Револьвердегі оқтардың негізі жиектің үстінде болғандықтан, кейбір револьверлер бірнеше оқ-дәрі түрін қабылдай алады. .44 Magnum калибрлі револьверлер .44 Special және .44 Russian оқтарын, ал .357 Magnum калибрлі револьверлер .38 Special, .38 Long Colt және .38 Short Colt оқтарын қауіпсіз түрде қабылдайды. .22 WMR калибрлі револьверлер .22 Long Rifle, .22 Long және .22 Short оқтарын қабылдай алады, бірақ оқ қысымының айырмашылығы және .22 WMR оқтың "ұнтақталған" түйреуі болмауы, сондай-ақ жиектің диаметрінің айырмашылығы оқтан газдың шығуына және пайдаланушыға ауыр жарақаттарға әкелуі мүмкін болғандықтан, мұны істеу қауіпсіз емес. Алайда, кейбір .22 револьверлері алмастырылатын цилиндрлермен келеді, сондықтан .22 WMR револьверінен .22 Long Rifle оқтарын атуға болады. 1996 жылы Medusa Model 47 жасалды, ол диаметрі .355" және .357" арасындағы 25 түрлі оқ-дәріні қабылдай алатын. Револьвер технологиясы АҚШ әскері қолданатын басқа да қаруларда да қолданылады. Кейбір автокөліктік зеңбіректер мен гранататар револьверге ұқсас механизмдерді пайдаланады, ал кейбір көтерілісшілердің сауыттары 12 оққа дейін сыйымдылықтағы серіпті цилиндрлерді пайдаланады. Револьверлер қосымша қару ретінде қызмет етумен қатар, қалқан қару ретінде де мамандық рөлін атқарады; "оқ өткізбейтін" қару қалқанын қолданатын құқық қорғау органдарының қызметкерлері кейде пистолеттің сырғанауы қалқанның алдыңғы жағына соқтығысуы мүмкін болғандықтан, пистолет орнына револьверді таңдайды. Револьверлерде мұндай кемшілік жоқ. Қалқанның артына екінші револьверді орнатуға болады, бұл оқтың үздіксіз атылуын қамтамасыз етеді. Көптеген полиция қызметкерлері олардың салыстырмалы механикалық қарапайымдығы мен пайдалану оңайлығына байланысты револьверді қызметтік қару ретінде пайдалануды жалғастыруда. 2010 жылы ірі револьвер өндірушілер Ruger LCR, Smith & Wesson Bodyguard 38 және Taurus Protector Polymer сияқты полимерлік рамалы револьверлерді шығара бастады. Жаңа дизайн салмақты едәуір төмендететін, кері соққыны сіңіруге көмектесетін және .38 Special +P және .357 Magnum оқтарын қабылдауға жеткілікті күшті полимер технологиясын қамтиды. Полимер тек төменгі рамада қолданылады және металл қорытпасынан жасалған жоғарғы рама, ұңғы және цилиндрмен біріктіріледі. Полимер технологиясы револьвер тарихындағы маңызды жетістіктердің бірі болып саналады, өйткені рама бұрын әрқашан металл қорытпасынан және көбінесе бір бөліктен жасалған. Револьвер технологиясының тағы бір 21-ғасырлық дамуы - итальяндық өндіруші Чиаппаның 2009 жылы ұсынған және 2010 жылы АҚШ-та сатылымға шығарған Chiappa Rhino. АҚШ-та жасырын тасымалдау нарығын ескере отырып жасалған Rhino револьверінде оқ әдеттегідей цилиндрдің жоғарғы камерасынан емес, төменгі камерасынан атылады. Бұл тұмсықтың бұрылуын азайтуға және жылдам және дәл қайталау атуға мүмкіндік беруге арналған. Сонымен қатар, цилиндрдің қимасы дөңгелек емес, алтыбұрышты, бұл қарудың пішінін одан әрі кішірейтеді. Цилиндрді осылай жүктеу баяу және қиын процесс болатын және әдетте шайқас ортасында жасалмайтын. Кейбір әскерлер осыдан сақтану үшін өрісте бірнеше револьвер тасыды. Басқа шешім - алынып тасталатын цилиндрлі револьверді пайдалану. Бұл револьверлер атушыға цилиндрді жылдам алып тастап, толық цилиндрмен ауыстыруға мүмкіндік берді. Түпнұсқа Colt дизайнындағы (және содан бері жасалған барлық бір әрекетті револьверлерде, мысалы, танымал Colt Single Action Army) жүктеу қақпасы оң жақта орналасқан, бұл жылқыға мініп бара жатып жүктеуді жеңілдету үшін жасалған; револьвер сол қолда бағылған, ал жылқының тоңғыларымен ұсталған, оқтарды оң қолмен шығарып, жүктеуге болады. Осы типтегі револьверлердегі цилиндрлер раманың алдыңғы және артқы жағында берік бекітілгендіктен және рама әдетте айналасымен толық қалыңдықпен жасалғандықтан, бекітілген цилиндрлі револьверлер өте берік конструкция болып табылады. Сәйкесінше, көптеген қазіргі үлкен калибрлі аң аулау револьверлері бекітілген цилиндрлі конструкцияға негізделген. Бекітілген цилиндрлі револьверлер ең күшті және қуатты оқтарды атуға қабілетті, бірақ бір уақытта бір камера ғана жүктеу қақпасына көрінетіндіктен, бірнеше оқты бірден жүктеуге арналған жылдам жүктегіштерді немесе айлық клиптерді пайдалана алмайтындықтан, жүктеу немесе босату үшін ең баяу болып табылады.

Жоғарғы үзіліс цилиндрі

Жоғарғы бөлігі ашылатын револьверде, рама цилиндрдің төменгі алдыңғы жағынан шарнирленген. Құлыпты босату және оқпанды төмен итеру цилиндрдің артқы жағын ашады. Көптеген жоғарғы бөлігі ашылатын револьверлерде, бұл әрекет сонымен қатар патрондарды камерадан кері итеріп, оларды түсіріп алуға немесе оңай шығаруға мүмкіндік беретін экстракторды іске қосады. Содан кейін цилиндрге жаңа патрондар салынады. Оқпан мен цилиндр кері бұрылып, орнына бекітіледі, сосын револьвер оқ атуға дайын болады. Ең көп таралған жоғарғы бөлігі ашылатын револьверлерді Smith & Wesson, Webley & Scott, Iver Johnson, Harrington & Richardson, Manhattan Fire Arms, Meriden Arms және Forehand & Wadsworth компаниялары шығарған.

Үстелге тұйықталатын цилиндр

Астына қарай бұрылатын револьвер – металл оқ-дәрілермен қолданылған алғашқы конструкция, Smith & Wesson Model 1 револьверінде оқпан жоғары қарай айналады және жоғарғы тіреуіштің алдыңғы жағында бекітілген. S&W астына қарай бұрылатын револьверлерде оқпанды босату тетігі, қақпақтың алдында, қаңқаның екі жағында орналасқан. Smith & Wesson компаниясы оны Smith & Wesson Model 1 1/2 үшінші сериясында шығаруды тоқтатты, бірақ 1870 жылы Spirlet алған патент негізінде ол 19 ғасырда Еуропада кеңінен қолданылды, бұл патентке оқ шығару жұлдызы да кірген.

3D-баспалы револьвер

Зигзаг револьвері – 2014 жылдың мамыр айында көпшілікке ұсынылған 3D-басылған .38 револьвері. Оны 3D принтер мен пластик филаментін пайдаланып, Жапонияның Кавасаки қаласының азаматы Йошитомо Имура жасаған. Үндірілетін дизайнға ие револьвер – Нагант М1895, Бельгияда жасалған, Ресей империясы және кейіннен КСРО 1895 жылдан Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін қолданған. Бұл револьвердегі патронның қаптамасы оқтың ұшынан ұзаққа созылады, ал цилиндр оқ атуға дайын болғанда патронның ұшын стволге (оқ түйреуіш) орналастырады. Бұл цилиндр мен ствол арасындағы кеңістікті жабады, ал оқ атылғанда қаптама кеңейіп, кеңістікті тығыздайды. Көптеген револьверлердегі цилиндр мен ствол арасындағы шағын кеңістік ішкі баллистика үшін маңызды емес, бірақ Наганттың тығыздағышы, әсіресе үндірілгішпен қолданғанда өте тиімді. Ресейде жасалған ОTs 38 заманауи револьвері патрон корпусына үндірілетін механизмді енгізген оқ-дәрілерді қолданады, бұл үндіру мәселесінде цилиндр мен ствол арасындағы кеңістікті ескермейді. ОTs 38-ге цилиндр мен ствол арасындағы тығыз және дәл орналасу қажет, себебі арнайы оқ-дәрінің (советтік SP 4) пішіні бастапқыда жартылай автоматты қару үшін жасалған. Сонымен қатар, АҚШ әскері Smith & Wesson Model 29 револьверінің туннельдегі жәндіктерге арналған арнайы нұсқасын жасауға тырысты, ол Quiet Special Purpose Revolver (QSPR) деп аталды және арнайы .40 калибрлі оқ-дәрілерді қолданды. Бірақ ол ресми қызметке енбеді.

Автоматты револьверлер

"Автоматты револьвер" термині екі түрлі мағынада қолданылады. Біріншісі – он тоғызыншы ғасырдың соңы мен жиырмасыншы ғасырдың басында қолданылған, онда "автоматты" сөзі ату механизміне емес, пайдаланылған оқтандырғыштарды (каптарды) шығаруға қатысты. Осы контексте "автоматты револьвер" дегеніміз – Colt Single Action Army сияқты, әрбір оқтандырғышты жеке-жеке, жылжымалы таяқша немесе штырьмен қолмен шығарудың орнына, бос оқтандырғыштарды "автоматты түрде" шығаратын револьвер, мысалы, механизмді ашқанда. Бұл термин сол кездегі жарнамаларда осындай револьверлерді, оқтандырғыштарды таяқшамен шығаратын, көптеген револьверлерден ажырату үшін кеңінен қолданылды. Екінші мағынасында "автоматты револьвер" ату механизміне сілтеме жасайды, емес, оқтандырғыштарды шығаруға. Двойной әрекетті (double action) револьверлерде ұзын иінтіктің көмегімен молоток керіліп, әрбір оқтан кейін оны қолмен керіту қажеттігі жойылады. Бірақ, мұның кемшілігі – молотокты керітетін ұзын және ауыр иінтік, двойной әрекетті револьверді, сингл әрекеттіге қарағанда дәл атуды қиындатады (дегенмен, двойной әрекеттің молотоғын керіту иінтіктің ұзындығы мен салмағын азайтады). Ату дизайны үшін "автоматты" деп аталатын сирек кездесетін револьвер класы, осы шектеуді жеңуге тырысады, беріп, двойной әрекеттің жылдамдығын, бірақ сингл әрекеттің иінтік күшін қамтамасыз етеді. Webley Fosbery Automatic Revolver осыған ең танымал коммерциялық мысал. Ол кері импульстік механизммен жұмыс істейді, цилиндр мен ұңғы (баррель) кері қарай жылжып, молотокты керітеді және цилиндрді айналдырады. Цилиндрдің сыртындағы ойықтар цилиндрдің келесі патрондық ұяға жақындауына мүмкіндік береді – цилиндр артқа жылғанда жарты айналым, ал алға жылғанда тағы жарты айналым. .38 калибрлі үлгілері сегіз оққа, ал .455 калибрлі үлгілері алты оққа арналған. Сол кезде қолжетімді автоматты тапаншалар үлкен, сенімсіз және қымбат болатын. Автоматты револьвер алғашқыда танымал болды, бірақ сенімді және арзан жартылай автоматты тапаншалардың пайда болуымен тез арада қолданыстан шықты. 1997 жылы Mateba компаниясы кері импульстік механизмді қолданатын автоматты револьверді, Mateba Autorevolver деп аталатын, коммерциялық үлгіні жасады, ол модельге байланысты алты немесе жеті патронды ұстайтын цилиндрді автоматты түрде айналдырады. Компания Autorevolver-дің бірнеше нұсқасын жасады, соның ішінде ұзын ұңғылы және карабинге ұқсас нұсқаларын, .357 Magnum, .44 Magnum және .454 Casull патрондарына арналған. Pancor Jackhammer – автоматты револьверге ұқсас механизмге негізделген ұрыс мылтығы. Ол соққыны алға жылжыту арқылы (цилиндрден босатады), цилиндрді айналдырады және молотокты керітеді.

Айналатын ұзын қарулар

Револьверлер тек қол мылтықтарымен ғана шектелмеді; ұзын ұңғылы қару әскери қолданыста қосалқы қарудан тиімді болғандықтан, бұл идея револьвер механизмінің тарихында мылтықтар мен оқпандарға да қолданылды, бірақ нәтижелері әртүрлі болды.

Қарулар

Айналмалы мылтықтар, бұрылмалы пистолеттер үшін бұрын жасалған айналмалы механизмді мылтықтармен біріктіру арқылы олардың ату жылдамдығын арттыру мақсатында жасалды. Кольт 19 ғасырдың басында айналмалы мылтықтармен тәжірибе жүргізе бастады, оларды әртүрлі калибрлерде және оқпан ұзындығында шығарды. Colt айналмалы мылтықтары – АҚШ әскері қабылдаған алғашқы қайталайтын мылтықтар, олар сарбаздардың ату жылдамдығын арттыру үшін берілді. Бірақ алты оқ атқаннан кейін, оқтандыруға тым көп уақыт кетті. Сонымен қатар, кейде Colt мылтықтары барлық оқтарын бірден атып, атушыны қауіпке тікелей ұшыратып жіберді. Дегенмен, 1838 жылғы Семинол соғыстарында оның алғашқы үлгісі қолданылды. Азамат соғысы кезінде Лемат револьверінің негізінде Лемат карабині жасалды. Taurus және оның австралиялық серіктесі Rossi компаниясы Taurus Judge револьверінің карабин нұсқасын Taurus/Rossi Circuit Judge деп атайды. Ол .45 Long Colt және .410 bore, сондай-ақ .44 Magnum патронымен және .22LR/.22WMR екі цилиндрлі модельдерінің бастапқы комбинациясында шығады. Мылтықта цилиндр мен ұңғыдан ыстық газдардың шығуынан қорғау үшін цилиндрге шағын қорғаныш экрандары бекітілген.

Қарулар

Colt қысқа мерзімде бірнеше айналмалы саптық мылтықтарды жасады, олардың сәттілігі әртүрлі болды. Colt Model 1839 Shotgun 1839 және 1841 жылдар аралығында өндірілді. Кейін, 1855 модельді айналмалы мылтыққа негізделген Colt Model 1855 Shotgun 1860 және 1863 жылдар аралығында өндірілді. Төмен өндіріс саны мен ескілігіне байланысты, олар Colt өру қаруларының ең сирек кездесетін түрлерінің қатарына жатады. Armsel Striker – цилиндрінде 12 калибрлі 10 оққа дейін сыйымды айналмалы саптық мылтық. Cobray оны Streetsweeper деп көшірді. Белгіленгендей, түпнұсқа Taurus/Rossi Circuit Judge .45LC патрондары мен .410 калибрлі оқтарды қолдануға арналған. Дегенмен, оның стволы тегіс емес, иінді. MTs255 (МЦ255) – 5 оқтық ішкі айналмалы цилиндрмен зарядталатын саптық мылтық. Оны ЦКИБ СОО, Спорттық және аңшылық қару-жарақтарды жобалау және зерттеу орталық бюросы шығарады. Олар 12, 20, 28 және 32 калибрлі, сондай-ақ .410 калибрлі болып келеді.

Басқа қарулар

Hawk MM 1, Milkor MGL, RG 6 және RGP 40 – револьверлік принциппен жұмыс істейтін гранатометтер. Олардың цилиндрлері ауыр болғандықтан, цилиндрді айналдыру үшін серіппелі механизм қолданылады. Револьверлік зеңбіректер орта калибрлі оқ-дәрілерді атқылау үшін электрмотормен басқарылатын, револьверге ұқсас механизмді пайдаланады.

Алты пуля

Алты патрон немесе алты ату – алты патронды ұстайтын револьвер. Алты патронның цилиндрі жиі "дөңгелек" деп аталады, ал алты патронның өзі көбінесе "дөңгелек мылтық" деп аталады. "Алты пуля" кез келген алты камералы револьверді білдірсе де, әдетте Colt Single Action Army немесе оның Ruger Vaquero және Beretta Stampede сияқты заманауи көрінісін білдіреді. 1970 жылдарға дейін, Colt Single Action Army және Ruger Blackhawk сияқты ескі үлгідегі револьверлер, оқ ату тетігіне тимейтін (мысалы, оқ ату тетігін тоқтатушы, балғаны тоқтатушы немесе ауыстыру таяқшасы) қауіпсіздік құрылғыларымен қайта жабдықталғанша, қауіпсіз тасымалдау үшін балғаны бос патронға орналастыру қажет болды, осылайша қолданылатын патрондардың санын алтыдан бесеуге дейін азайтуға немесе кейбір үлгілерде, арнайы жасалған штырьға немесе ойыққа балғаны патрон арасында орналастыруға болады, осылайша толық алты патронды қолдануға мүмкіндік берді. Бұл, балғаның бос патронның оқын тікелей басуына жол бермеді. Егер осылай қолданбаса, балға тікелей оққа тиіп, қару түсіп кетсе немесе балғаға соққы берілсе, кездейсоқ оқ атылуы мүмкін. Кейбір қаптама жасаушылар балғаның астына қою үшін қалың былғары шнурды дайындады, бұл алты патронмен толық зарядталған қаруды алып жүруге және қарудың қаптамадан кездейсоқ түсіп кетпеуіне мүмкіндік берді. Алты патрон көбінесе каубойлық атқышумен айналысатын адамдар бәсекелестік атқышуда қолданады және Ескі Батыстың атыстарын еліктеуге, сондай-ақ жалпы нысанаға атқылау, аң аулау және жеке қорғаныс сияқты басқа мақсаттарға арналған.