Кіріспе
Ақкинени Нагешвара Рао (20 қыркүйек 1924 – 22 қаңтар 2014) – үнді актері және продюсері, негізінен телугу киносындағы еңбектерімен танымал. Ол жетпіс бес жылдық мансабында көптеген маңызды фильмдерде ойнап, телугу киносының ең көрнекті тұлғаларының біріне айналды. Ақкинени жеті мемлекеттік «Нанди» сыйлығы мен бес «Filmfare Awards South» сыйлығын алды. Ол өнер мен кино саласына қосқан үлесі үшін «Дада Сахеб Пхалке» сыйлығымен және Үндістанның екінші жоғары азаматтық сыйлығы – «Падма Вибушанмен» марапатталды. Ақкинени тарихи фильмдердегі жұмысымен әйгілі. Ол 1954 жылғы «Випра Нараяна» фильмінде тамилдік қасиетті Випра Нараянаның, 1956 жылғы «Тенали Рамакришна» фильмінде телугу ақыны Тенали Рамакришнаның (бұл фильм «Үздік көркем фильм» номинациясында Бүкіл Үндістан сертификатын алды), 1960 жылғы «Махакави Калидасу» фильмінде санскрит ақыны Калидасаның, 1961 жылғы «Бхакта Джаядева» фильмінде 12 ғасырдың санскрит ақыны Жаядеваның, 1964 жылғы «Амара Сильпи Джакананна» фильмінде аңызға айналған мүсінші Джаканахаридің, 1971 жылғы «Бхакта Тукарам» фильмінде маратхи қасиетті Тукарамның, 2006 жылғы «Шри Рамадасу» фильмінде 15 ғасырдың мистикалық ақыны Кабирдің және 2009 жылғы «Шри Рама Раджьям» фильмінде санскрит ақыны Вальмикинің рөлін сомдады. Сонымен қатар, ол 1958 жылғы «Ченчу Лакшми» фильмінде Вишну Иесі, 1958 жылғы «Бхукайлас» фильмінде Нарад және 1963 жылғы «Шри Кришнарджуна Юддхаму» фильмінде Арджуна сияқты көптеген мифологиялық кейіпкерлерді ойнады. Ол сондай-ақ «Лайла Мәжнұ» (1949), «Девадасу» (1953), «Анаркали» (1955), «Батасари» (1961), «Моога Манасулу» (1964), «Према Нагар» (1971), «Премабхишек» (1981) және «Мегхасандесам» (1982) фильмдеріндегі рөлдерімен есте қалады. Ол «Баларажу» (1948), «Келу Гуррам» (1949), «Ардханги» (1955), «Донга Рамуду» (1955), «Мангалия Балам» (1958), «Гундамма Катха» (1962), «Доктор Чакраварти» (1964), «Дхарма Даата» (1970) және «Дасара Буллоду» (1971) сияқты кассалық табысқа ие болған фильмдерде де ойнады. Ол 1970 жылдары телугу киноиндустриясын Мадрастан Хайдарабадқа көшіруде маңызды рөл атқарды. 1976 жылы Хайдарабадта телугу киносын инфрақұрылымдық тұрғыдан қолдау көрсету мақсатында «Аннапурна» студиясын құрды. «Манам» (2014) – Ақкиненидің соңғы фильмі болды, ол 22 қаңтар 2014 жылы фильмнің түсірілім кезеңінде қайтыс болды. «Манам» 2014 жылғы 29 қарашада 45-ші Халықаралық кинофестивальде (IFFI) Ақкинени Нагешвара Раоға арналған бөлімде көрсетілді. Оның ата-анасының төмен экономикалық жағдайына байланысты білімі бастауыш мектеппен шектелді. 10 жасынан бастап ол театр сахнасында жұмыс істеді. Ол әйелдердің рөлін ойнауға маманданған сахналық актер болды, себебі сол кезде әйелдерге актерлік өнерге қатысуға тыйым салынған. Оның ең танымал рөлдері «Харишчандра», «Канакатара», «Випранараяна», «Телугу Талли», «Аасажйоти» және «Сатьяневешан» драмаларында болды. Оның мансабындағы шешуші сәт – сол кездегі белгілі кинопродюсер Гантасала Баларамаяның оны Виджаявада теміржол станциясында байқауы болды. Ол «Шри Сита Рама Джананам» (1944) фильмінде Рама рөлінде ойнады. Бұл оның «Дхармапатни» (1941) фильміндегі екінші рөлмен дебютінен кейін болды.
Akkineni Nageswara Rao (20 September 1924 – 22 January 2014), widely known as ANR, was an Indian actor and producer, known for his work majorly in Telugu cinema. He starred in many landmark films in his seventy five year career, and became one of the most prominent figures of Telugu cinema. Akkineni received seven state Nandi Awards, and five Filmfare Awards South. He is a recipient of the Dada Saheb Phalke Award and Padma Vibhushan, India's second highest civilian award, for his contributions to the fields of Art and Cinema. Akkineni is known for his work in biographical films. He portrayed the Tamil saint Vipra Narayana in the 1954 film Vipra Narayana; Telugu poet Tenali Ramakrishna in the 1956 film Tenali Ramakrishna, which received the All India Certificate of Merit for Best Feature Film; the Sanskrit poet Kalidasa in the 1960 film Mahakavi Kalidasu; the 12th century Sanskrit poet Jayadeva in the 1961 film Bhakta Jayadeva; the legendary sculptor Jakanachari in the 1964 film Amara Silpi Jakkanna; the Marathi saint Tukaram in the 1971 film Bhakta Tukaram; 15th century mystic poet Kabir in the 2006 film Sri Ramadasu; and Sanskrit poet Valmiki in the 2009 film Sri Rama Rajyam. Similarly, he played many mythological figures such as Lord Vishnu in Chenchu Lakshmi (1958); Narada in Bhookailas (1958), and Arjuna in Sri Krishnarjuna Yuddhamu (1963). He is also remembered for his performances in romantic dramas Laila Majnu (1949), Devadasu (1953), Anarkali (1955), Batasari (1961), Mooga Manasulu (1964), Prema Nagar (1971), [[Premabhishekam (1981 film) (1981), and Meghasandesam (1982). He also starred in the blockbusters Balaraju (1948), Keelu Gurram (1949), Ardhangi (1955), Donga Ramudu (1955), Mangalya Balam (1958), Gundamma Katha (1962), Doctor Chakravarty (1964), Dharma Daata (1970), and Dasara Bullodu (1971). He was one of the instrumental figures in the shifting of the Telugu film industry from Madras to Hyderabad in the 1970s. He established Annapurna Studios in 1976 to provide infrastructural support to Telugu cinema in Hyderabad. Manam (2014) was the last film of Akkineni, who died on 22 January 2014 during the film's production phase. Manam was featured at the 45th IFFI in the Homage to ANR section on 29 November 2014. were from the farming community. His formal education was limited to primary schooling due to his parents' poor economic condition. He began working in theatre at the age of 10. He became a stage actor, specialising in playing female characters, since women at that time were mostly prohibited from acting. His most famous roles were in notable dramas Harishchandra, Kanakatara, Vipranarayana, Telugu Talli, Aasajyoti and Satyanveshanam. The turning point of his career was when Ghantasala Balaramayya, a prominent film producer at that time, discovered him at the Vijayawada railway station. He was cast in the lead role of Rama in Sri Seeta Rama Jananam (1944). This was after his debut in a supporting role in the film Dharmapatni (1941).
Мансап
Телугу, тамил және хинди тілдерінде 255-тен астам фильмде ойнады. Оның көптеген фильмдері коммерциялық және сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. Рама мен Кришна сияқты мифологиялық кейіпкерлерді сомдағанымен, ол атеист еді. Жанкүйерлері оны Натасамат деп лақаптайды. 1953 жылы Рао «Девадасу» (1953) фильмінде басты рөлді ойнады, ол осы аттас роман негізінде түсірілген. Deccan Herald басылымы бірнеше сыншылар Раоның орындалуын барлық тілдердегі нұсқалардың арасында ең жақсысы деп санағанын хабарлады. «Наваратри» (1966) фильмінде Ақкинени Сиваджи Ганешандан кейін фильмде тоғыз түрлі рөлді ойнаған екінші актер атанды. Рао «Лайла Махну» (1949), «Анаркали» (1955) және «Према Нагар» (1971) фильмдеріндегі романтикалық рөлдерімен танымал. Сондай-ақ, ол «Майябазар» (1957), «Махакави Калидасу» (1965), «Бхакта Тукарам» (1973) және «Шри Рамадасу» (2006) фильмдерінде бірнеше мифологиялық кейіпкерлерді ойнады. Оның көптеген табысты фильмдерінің ішінде «Майя базары», «Самсарам», «Братку Теруву», «Арадхана», «Донга Рамуду», «Доктор Чакраварти», «Ардхаанги», «Мангалия Балам», «Илларикам», «Шантінівасам», «Велугу Нидалу», «Дасара Булоду», «Бхрия Бхарталу», «Дхармадата», «Батасари» және «Колледж Булоду» бар. «Ситарамайягари Манаваралу» фильмі 1991 жылы, дебюттен соң 50 жыл өткеннен кейін шықты және прокатта сәтті болды. Ақкинени Телугу киносының негізін Мадрастан Хайдарабадқа көшіруде маңызды рөл атқарды. 1970 жылдардың соңында ол Андхра-Прадеш штатында түсірілген фильмдерде ғана жұмыс істеуге ұмтылды (тек «Виджая Ваухини Студиясы» мен «Венера Студиясы» фильмдерін қоспағанда). 1976 жылы ол Хайдарабадта «Аннапурна Студиясын» құрды, бұл фильмдерді шығару үшін қажетті инфрақұрылымды ұсыну мақсатында жасалды.
Қайырымдылық
Ақкинени әлеуметтік қызмет саласында өте белсенді болды. Құдайдың бар екендігі туралы ол бірде былай деді: "Егер онда Құдай бар болса, онда ол біздің оған соқырлықпен табынудан гөрі, жердегі міндеттерін жақсы орындап, жақсы адам болуымызды қалап, соған ұмтылар еді деп ойлаймын". Ақкинени өзінің туған қаласы Рамапурамның дамуын ынталандыру үшін "Ақкинени туған жері" қорына негіз салды. Ол өзінің есімімен аталған Ақкинени Варадхи (көпір) құрылысына зор үлес қосты, ол оның ауылының экономикасын байланыс жеңілдету арқылы жақсартты. Рамапурамда Ақкинени су тазарту қондырғысының құрылысына көмектесті. 2005 жылы ол кино индустриясына үлес қосқандарды марапаттау үшін "Ақкинени" халықаралық қорын құрды. Оның отбасы 2011 жылы құрған Аннапурна халықаралық кино және медиа мектебі коммерциялық емес ұйым ретінде жұмыс істейді. Рао мансабының басынан-ақ білім беру мекемелеріне қайырымдылық жасап, ГИТАМ университетінде (Визаг) шәкіртақылар белгіледі. Ол өзінің атымен аталған Ақкинени Нагешвара Рао колледжінің бас демеушісі және президенті болды. Рао Андхра университетінің драма және театр өнері кафедрасының мүшесі және кеңесшісі болды. Ол актерлік және режиссура саласында үздік нәтижелер көрсеткен студенттерге алтын медальдар тағайындады. 2012 жылы ол әйелі Аннапурнаның құрметіне "Ақкинени Аннапурна" білім беру қорын құрды.
Жеке өмір
1949 жылдың 18 ақпанында Аққинени Аннапурнаға үйленді. Аннапурна студиясы (1975 жылы құрылған) оның құрметіне аталған, және ол студияның бірнеше туындысын ұсынушы ретінде де белгілі болды. Аннапурна 2011 жылы ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болды. Олардың 5 баласы болды: Нагарджуна, Венкат Ратнам, Сарожа, Сатьявати және Нага Сушела.
Өлім
2013 жылдың 19 қазанында Раоға асқазан қатерлі ісігі диагнозы қойылды. Кейбір дәрігерлер оның сақтап қалуы қиын деп қорқыныш білдірген үлкен лапароскопиялық операциядан екі апта өткен соң ол соңғы фильмі "Манам" түсірілімін жалғастырды. Оның соңғы рет көпшілік алдына шығуы 2014 жылдың 14 қаңтарында Аннапурна студиясының құрылған күніне арналған салтанатты шарада болды. Рао бір аптадан кейін, 2014 жылдың 22 қаңтарында дүниеден өтті. 2014 жылдың 23 қаңтарында Аннапурна студиясында толық мемлекеттік құрметпен, 21 зеңбірек оғымен кремацияланды. Оған соңғы құрмет көрсету үшін мыңдаған адам келді.