Джон Майкл Стайп: R.E.M. вокалисі және өнер иесі

Кіріспе

Американдық әнші (1960 жылы туған)

Джон Майкл Стайп (/'s//t//aɪ//p/; 1960 жылдың 4 қаңтарында туған) – американдық әнші, ән жазушы және суретші, ең көп танымал R.E.M. альтернативті рок тобының жетекші әншісі және лирик ретінде.

Ерекше дауысы бар Стайп мансабының басындағы "бірде-бірде сөйлейтін" стилімен атаққа ие болды. 1980 жылдардың ортасынан бері Стайп "шырылдайтын, зарлайтын, иілген вокал үлгілерінде" ән айтады, R.E.M. өмірбаяны Дэвид Бакли оны келт халық әртістерімен және мұсылман мүезіндерімен салыстырды. U2 тобының Боно оның дауысын "ерекше" деп сипаттады, ал Йорк The Guardian газетіне Стайптің өзінің сүйікті лиригі екенін айтып, "Мен оның бір эмоцияны алып, одан кейін бір қадам артқа шегіп, осылайша оны одан да күшті ете білуін ұнаттым" деді.

Ерте өмір және білім

Стайп 1960 жылдың 4 қаңтарында Джорджия штатының Декатур қаласында Марианна мен Джон Стайптың отбасында дүниеге келді. Ол әскери отбасының баласы еді; оның әкесі АҚШ Армиясында қызмет еткен, оның мансабы отбасын жиі көшіруге мәжбүр етті. Оның кіші қарындасы Линда Стайп 1962 жылы дүниеге келді және Hetch Hetchy тобының вокалисі атанды. Стайп отбасымен бірге бала кезінде Батыс Германия, Техас, Иллинойс және Алабама сияқты жерлерге көшіп өтті. 1978 жылы ол Иллинойс штатының Коллинсвилл қаласындағы орта мектепті бітірді. Оның мектепте түскен суреті Eponymous альбомының мұқабасында пайда болған. Стайп сонымен қатар жергілікті Waffle House мекемесінде жұмыс істеді. Оның отбасының бұрынғы буындары методист пасторлары болған. 14 жасында Стиптің панк-рокқа деген қызығушылығын Lisa Robinson жазған CBGB сахнасы туралы "Creem" журналындағы мақаласы оятты. Мақалада Стайп құрмет тұтқан Патти Смиттің суреті жарияланды. Ол оның "Horses" атты тұңғыш альбомын шыққан күні сатып алғанын есіне алады. "Содан бері мен артқа қараған емеспін".

Қайық

1980 жылдардың басында Стайп Том Смитпен бірге Boat Of тобында ойнады, ол кейін Peach of Immortality және To Live and Shave in LA топтарын құрды. Boat Of тобында сонымен қатар Кэрол Леви мен Майк Грин де болды.

R.E.M. тобы

Афинадағы Джорджия университетінде оқып жүргенде, Стайп Wuxtry пластинкалар дүкеніне жиі баратын, онда 1980 жылы дүкен қызметкері Питер Бакпен танысты. "Ол көзге түсетін жігіт еді, сонымен қатар дүкендегілердің көпшілігі емес, ол ерекше пластинкаларды сатып алатын", - деп еске алды Бак. Екеуі дос болып, ақырында топ құруға шешім қабылдады және бірге музыка жазуды бастады, бірақ сол кезде Стайп "Gangster" деген жергілікті топта да ойнап жүрді. Бак пен Стайпке көп ұзамай Билл Берри мен Майк Миллс қосылды, және олар өздерін R.E.M. деп атады – бұл атауды Стайп сөздіктен кездейсоқ таңдап алған. Стайп топтың ең жас мүшесі болды. 1980 жылы R.E.M. тобының барлық төрт мүшесі де жаңа топқа толыққанды көңіл бөлгені үшін оқуын доғарды. Стайп соңғы болып оқуын тастады. Топ Hib Tone лейблы арқылы "Radio Free Europe" атты тұңғыш синглын шығарды, ол студенттік радиода сәтті қабылданып, танымал болды. Бір жыл өткен соң, топ I.R.S. Records компаниясымен Chronic Town EP альбомын шығару үшін келісім жасасты. 1983 жылы R.E.M. өзінің тұңғыш альбомын, "Murmur" шығарды, ол сыншылардың жоғары бағасына ие болды. Стайптың вокалы мен өлеңдері тыңдаушылардың назарын ерекше тартып, мақтауға бөленді. "Murmur" Rolling Stone сыншыларының сауалында Майкл Джексонның "Thriller" альбомын озып, "Жылдың альбомы" аталымын жеңіп алды. 1984 жылы олардың екінші альбомы "Reckoning" жарық көрді. 1985 жылы R.E.M. үшінші альбомын, "Fables of the Reconstruction" жазу үшін Англияға сапар шекті, бұл өте қиын процесс болды және топты тарап кетуге жақын әкелді. Альбом шыққаннан кейін топ мүшелері арасындағы қарым-қатынас керілісті күйге жетті. Салмағы артып, ерекше мінез-құлық көрсетіп (мысалы, шашын монахтың шашына ұқсатып қырқып), Стайп кейіннен осы кезеңде депрессия мен шаршаудан зардап шеккенін айтты, "Мен ақылдан безіп, адасып бара жаттым" деді. Олар сол жылы Канада мен Еуропа бойынша гастрольдік сапармен болды, ал Стайп осы уақытта шашын сары түске бояды. Билл Берри 1997 жылы R.E.M. тобынан кетті, ал қалған мүшелері үштік ретінде жұмысын жалғастырды. R.E.M. 2011 жылы достықпен тарады. 2021 жылы Стайп олардың қайта қосылу жоспары жоқ екенін растады.

Жобалар

1983 жылдың қыркүйегінде, R.E.M. тобының дебюттік альбомы жарықтанғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Стайп төмен бюджетті, қырық бес минуттық Super 8 фильміне қатысты. Фильмде түскендердің арасында Левин, Стайп, оның қарындасы Линда, Мэтью Свит (Майкл Стайппен бірге Community Trolls атты шақырымды дуэт құрған) және R.E.M. тобының Билл Берри болды. Фильм әлі де жарық көрген жоқ. 1990–1992 жылдары Стайп Chickasaw Mudd Puppies тобымен жұмыс істеді. Ол олардың екі альбомында: White Dirt (1990) және 8 Track Stomp (1991) бірге өнер көрсетті және продюсерлік жасады. 1994 жылы Стайп досы, Nirvana тобының вокалисі Курт Кобейнмен бірлесіп жұмыс істеуді жоспарлаған, мақсаты Кобейнді үйінен және есірткіге тәуелділіктен аулақ ету еді. Алайда, Кобейн қайтыс болғанға дейін олар бірде-бір ән жаза алмады немесе жазбаға түсіре алмады. Стайп Кобейн мен Кортни Лавтың қызы Фрэнсис Бин Кобейннің куәгері болып таңдалды. R.E.M. тобы 1994 жылғы "Monster" альбомынан "Let Me In" әнін Кобейннің құрметіне жазды. 2023 жылы Стайп жас Кобейннің Райли Хокке үйлену тойын өткізуге қатысты. Стайп бұрынғы уақытта альтернативті рок әншісі Натали Мерчантпен жақын болған және онымен бірнеше ән жазған, соның ішінде "Photograph" атты ән, ол про-таңдау науқанына арналған Born to Choose альбомында жарық көрді. Олар 1996 жылғы VH1 Honors кешінде Питер Габриэльмен бірге Габриэльдің "Red Rain" әнін орындады. Стайп пен Тори Амос 1990 жылдардың ортасында дос болып, 1994 жылы Дон Хуан ДеМарко фильмінің саундтрегі үшін "It Might Hurt a Bit" атты дуэт жазды. Алайда, екеуі де оны жарияламауға шешім қабылдады. 1998 жылы Стайп "Two Times Intro: On the Road with Patti Smith" атты жинағын шығарды. 2006 жылы Стайп Катрина даулынан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін Джозеф Артурдың "In The Sun" әнінің алты түрлі кавер нұсқасын қамтитын EP шығарды. Coldplay тобының Крис Мартинмен бірге жазылған нұсқасы Канаданың сингл чартында бірінші орынға ие болды. Сондай-ақ 2006 жылы Стайп Placebo тобының Meds альбомындағы "Broken Promise" әнінде қатысты. 2006 жылы R.E.M. емес жұмыстарын жалғастыра отырып, Стайп Серж Гинсбургке арналған Monsieur Gainsbourg Revisited альбомында "L'Hôtel" әнін орындады және New York Dolls тобының One Day It Will Please Us to Remember Even This альбомындағы "Dancing on the Lip of a Volcano" әніне қатысты. Ол Мигель Босемен бірге "Lo que ves es lo que hay" әнін жазды. 2008 жылы Стайп Lacoste компаниясымен бірлесіп, өзінің "мерекелік коллекциялық басылымы" поло футболкасын шығарды. Дизайн сахнадағы орындаушының көзқарасынан концерттік көрермендерді бейнелейді. Ол Coldplay тобының Крис Мартинмен бірге Madison Square Garden және онлайн концертте "Losing My Religion" әнін орындады, бұл Санди даулынан зардап шеккендерге көмек көрсету үшін ақша жинауға бағытталған 12 12 12 концертінде болды. 2013 жылы Стайп пен Кортни Лавтың жаңа жазбасы жарық көрді. "Rio Grande" әні Джонни Депптің пираттар тақырыбындағы Son of Rogue's Gallery альбомынан алынған. Стайп сонымен қатар Стайптың досы, режиссер Том Гилройдың "The Cold Lands" (2013) фильміне саундтрек жазды. Стайп 2014 жылдың 10 сәуірінде американдық гранж тобы Nirvana-ны Рок-н-ролл Даңқ залына енгізді. 2017 жылы Moogfest фестивалінде өзінің алғашқы жеке композициясын орындады. Кейін сол жылы ол Fischerspooner тобымен бірге 2018 жылғы Sir альбомынан "Have Fun Tonight" әнін орындады. Стайп 2018 жылдың 24 наурызында "Future, If Future" әнін, ал 2019 жылдың 5 қазанында "Your Capricious Soul" әнін шығарды. Оның 60 жылдығына орай 2020 жылдың 4 қаңтарында "Drive to the Ocean" әні жарық көрді. Стайп фотосуретке ұзақ жылдардан бері құмар, ол жасөспірім кезінен бастап Ramones, The Runaways және Queen концерттерін суретке түсіріп, өзімен бірге камера алып жүрді. 2018 жылы Стайп өзінің фотосуреттерінен "1-том" атты кітабын шығарды, онда Ривер Феникс және Курт Кобейн сияқты атақты тұлғалардың 35 суреті бар. 2019 жылы Стайп Аарон Десснер мен Джастин Вернонның Big Red Machine тобымен "No Time For Love Like Now" синглінде жұмыс істеді. Ән 2020 жылы COVID-19 пандемиясы кезінде аяқталып, жарық көрді. 2023 жылы Стайп Нью-Йорктегі Electric Lady студиясында өзінің алғашқы жеке альбомын жазды, ұзақ жылдардан бері серіктес болған Энди ЛеМастермен бірге "синтезделген, поп" әндерін жазды және өндірді.

In September 1983, a few months after the release of R. E. M.'s debut album, Stipe participated in a low budget, forty five minute Super 8 film called Just Like a Movie, shot in Athens by New York Rocker magazine photographer Laura Levine, who was a friend of the band. Those with acting roles in the film included Levine, Stipe, his sister Lynda, Matthew Sweet (who formed a short lived duo, Community Trolls, with Michael Stipe), and R. E. M.'s Bill Berry. The film remains unreleased. In the period 1990–92 Stipe was involved with the band Chickasaw Mudd Puppies. He co produced and featured on their two albums: White Dirt (1990) and 8 Track Stomp (1991). Stipe had planned a collaboration with friend Kurt Cobain, lead singer of Nirvana, in 1994, partly in an attempt to lure Cobain away from his home and his drug addiction. However, they did not manage to compose or record anything before Cobain's death. Stipe was chosen as the godfather of Cobain and Courtney Love's daughter, Frances Bean Cobain. R. E. M. recorded the song "Let Me In" from the 1994 album Monster in tribute to Cobain. In 2023, Stipe would officiate the younger Cobain's wedding to Riley Hawk. Stipe was once very close to fellow alternative rock singer Natalie Merchant and has recorded a few songs with her, including one titled "Photograph," which appeared on a pro choice benefit album titled Born to Choose, and they appeared live with Peter Gabriel singing Gabriel's single "Red Rain" at the 1996 VH1 Honors and a few other times. Stipe and Tori Amos became friends in the mid 1990s and recorded a duet in 1994 called "It Might Hurt a Bit" for the Don Juan DeMarco motion picture soundtrack. Both Stipe and Amos decided not to release it. In 1998, Stipe published a collection called Two Times Intro: On the Road with Patti Smith. In 2006, Stipe released an EP that comprised six different cover versions of Joseph Arthur's "In The Sun" for the Hurricane Katrina disaster relief fund. One version, recorded in a collaboration with Coldplay's Chris Martin, reached number one on the Canadian Singles Chart. Also in 2006, Stipe appeared on the song "Broken Promise" on the Placebo release Meds. Continuing his non R. E. M. work in 2006, Stipe sang the song "L'Hôtel" on the tribute album to Serge Gainsbourg titled Monsieur Gainsbourg Revisited and appeared on the song "Dancing on the Lip of a Volcano" on the New York Dolls album One Day It Will Please Us to Remember Even This. He recorded a song with Miguel Bosé on the album Papito, "Lo que ves es lo que hay." Stipe collaborated with Lacoste in 2008 to release his own "holiday collector edition" brand of polo shirt. The design depicts a concert audience from the view of the performer on stage. He appeared with Chris Martin of Coldplay live at Madison Square Garden and online to perform "Losing My Religion" in the 12 12 12 concert raising money for relief from Hurricane Sandy. A new recording from Stipe and featuring Courtney Love was revealed in 2013. The song, "Rio Grande," is taken from Johnny Depp's pirate themed album, Son of Rogue's Gallery. Stipe also created the soundtrack for The Cold Lands (2013), a film by Stipe's friend director Tom Gilroy. Stipe inducted the American grunge band Nirvana into the Rock and Roll Hall of Fame on April 10, 2014. He debuted his first solo composition at Moogfest in 2017. Later that year, he performed with Fischerspooner on the new song "Have Fun Tonight" from their 2018 album, Sir. Stipe released the solo song "Future, If Future" on March 24, 2018, followed by "Your Capricious Soul" on October 5, 2019. "Drive to the Ocean" was released for his 60th birthday on January 4, 2020. Photography has long been a passion for Stipe and he has been carrying a camera with him since his teenage years when he photographed shows featuring Ramones, The Runaways and Queen. In 2018, Stipe released a book of his photography entitled Volume 1, which featured 35 photographs of such celebrities as River Phoenix and Kurt Cobain. In 2019, Stipe collaborated with Aaron Dessner and Justin Vernon's band Big Red Machine on the single "No Time For Love Like Now." The song was finished and released in 2020 during the COVID 19 pandemic. Stipe began recording his first solo album at Electric Lady Studios in New York City in 2023, writing and producing "synth infused, poppy" songs with longtime collaborator Andy LeMaster.

Кино және теледидардағы жұмыс

1987 жылдың басында Стайп пен Джим МакКей C 00 Films компаниясын құрды. Стайп пен оның продюсерлік серіктесі Сэнди Стерн «Джон Малкович», «Velvet Goldmine» және «Айдағы адам» сияқты фильмдердің атқарушы продюсерлері болды. Ол сондай-ақ 2004 жылғы «Saved!» фильмінің продюсері ретінде көрсетілді. 1998 жылы ол бірнеше артхаус/инди фильмдерін шығарған Single Cell Pictures кино өндіріс компаниясында жұмыс істеді. Стайп кинода және теледидарда бірнеше рет актерлік рольдерде ойнады. Стайп «Пит пен Питтің оқиғалары» телесериалының бір эпизодында капитан Скрамми есімді мұздақ сатушы ретінде пайда болды. Стайп R.E.M. тобымен бірге «Сезам көшесінде» «Shiny Happy People» әнінің «Furry Happy Monsters» деген жаңадан өңделген нұсқасын орындап, өзінің рөлінде ойнады, сондай-ақ «Симпсон» мультсериалының «Хомер Мо» атты эпизодында пайда болды, онда R.E.M. тобы Гомер Симпсонның гаражында концерт өткізуге алданды. Ол сондай-ақ Cartoon Network ток-шоуының пародиасы «Space Ghost Coast to Coast» телебағдарламасының «Аштық» эпизодында қонақ ретінде пайда болды. Стайп «The Colbert Report» телеарнасында бірнеше рет қысқаша көрінді. Стайп 1999 жылғы «Олив, басқа бұғы» фильмінде Шницл бұғысының дауысын берді және 1996 жылғы «Жылы және секіріп бара жатқан күннің түсі» фильмінде ойнады.

Саяси белсенділік

2018 жылдың наурыз айында Стайп Марджори Стоунмен Дуглас орта мектебіндегі оқ ату оқиғасынан кейін қаруды бақылауды жақтау үшін "Өміріміз үшін наурыз" митингілеріне қатысты. Ол митингіде жаңа әнінен үзіндіні де жариялады. 2021 жылы Jacobin журналына берген сұхбатында Стайп өзін демократиялық социалист деп атады және Демократиялық партия мүшесі екенін, осылайша Демократиялық партияның ішкі сайлауларында дауыс бере алатынын айтты. Ол Берни Сандерстің 2016 және 2020 жылғы президенттік үміткерлігін қолдады. Стайп 2023 жылғы Израиль-Хамас соғысы кезінде Газа секторының халқына қолдау білдірді. Ол 2023 жылдың қазан айында президент Джо Байденге Газадағы атысты тоқтатуға шақыратын суретшілердің ашық хатына қол қойды.

Жеке өмір

Стайп – вегетариан және Афина (Грузия) қаласындағы «Грит» вегетариандық мейрамханасының иесі. 1983 жылы Стип «10,000 Maniacs» тобының музыканты Натали Мерчантпен танысты; екеуі дос болып, кейін бір кезеңде романтикалық қарым-қатынаста болды. «Out of Time» (1991) және «Automatic for the People» (1992) альбомдарының сәттілігімен R.E.M. тобы кең танымал музыка жұлдыздарына айналды. 1992 жыл шамасында Стиптің ВИЧ жұқтырғаны туралы қауесет тарады. Ол былай деп жауап берді:

«Менің білуімше, жоқ. Мен «Ақ үй СПИД-ті тоқтату керек» деген жазуы бар бас киім киіп жүрдім. Мен арықпын. Мен әрқашан арық болдым, тек 1985 жылы Марлон Брандоға ұқсағанда басқа, соңғы рет шашымды қырқып алғанда. Мен сол кезде қатты ауырып қалдым. Картоп жедім. Менің ойымша, СПИД гистериясы бұқаралық ақпарат құралдарында танымал адамдарға және сексуалдық бағыты анықталмаған немесе жасырын адамдарға табиғи түрде таралады. Кез келген себеппен бойы құлғақ көрінетін адамдарға. Кез келген адамға, қандай да бір себеппен – бас киімі арқылы болсын, немесе менің мінекірім арқылы болсын – гомосексуалдыққа жақын деп есептелетін адамдарға.»

1994 жылы сұрақтар қалған күйінде, Стип өзін «тең мүмкіндіктерге ие адам» деп сипаттап, өзін гей, гетеросексуал немесе бисексуал деп анықтамайтынын, бірақ ол ерлер мен әйелдермен қарым-қатынаста болғанын айтты. 1995 жылы ол «Out» журналының мұқабасында пайда болды. 2001 жылы «Time» журналында Стип өзін «квир суретші» деп сипаттап, үш жылдан бері «тамаша адаммен» қарым-қатынаста екенін айтты. Стип бұл туралы 2004 жылы «Butt» журналына берген сұхбатында қайталады. Өзін гей деп жариялайсыз ба деген сұраққа Стип: «Мен жарияламаймын. Менің ойымша, гей мен квир арасында шегініс бар, ал мен үшін квир сөзі сұр аймақтарды қамтитын нәрсені көрсетеді». 1999 жылы автор Дуглас А. Мартин «Менің сүйіктімімнің сызбасы» атты роман жариялады, онда баяндаушы Афина (Грузия) қаласындағы табысты рок-тобының аты-жөні аталмаған әншісімен алты жылдық романтикалық қарым-қатынаста болады; кітап кеңінен талқыланды, кейін автордың өзі Мартин мен Стиптің арасындағы нақты қарым-қатынасқа негізделген роман-а-клеф екенін растады. Бұрын екеуі 1998 жылы екі кітапта бірлесіп жұмыс істеген: «Хайку жылы» (екісі де хайкуға үлес қосқан) және Мартиннің «Саламандрге қызмет ету» поэзия кітабы (мұқаба суретін Стип түсірген).

Жалпы сілтемелер

Платт, Джон (редактор). "The R. E. M. Companion: Two Decades of Commentary". Ширмер, 1998 жыл. Бакли, Дэвид. "R. E. M.: Fiction: An Alternative Biography". Виргин, 2002 жыл.