Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Early Unix based operating system from Apple Computer
Early Unix based operating system from Apple Computer
A/UX – System 7 графикалық интерфейсімен және қолданбалармен үйлесімділігі бар Macintosh компьютерлері үшін Apple Computer компаниясының Unix негізіндегі операциялық жүйесі. Бұл Apple компаниясының Unix негізіндегі алғашқы ресми операциялық жүйесі, ол 1988 жылы шығарылып, 1995 жылы 3.1.1 нұсқасымен тоқтатылды. A/UX үшін FPU және беттік жадты басқару бірлігі (PMMU) бар, Macintosh II, SE/30, Quadra және Centris сериялары сияқты таңдалған 68k негізіндегі Macintosh модельдері қажет. InfoWorld бұл жүйені "Macintosh жүрегіндегі ашық жүйелік шешім" деп сипаттаған.
A/UX is a Unix based operating system from Apple Computer for Macintosh computers, integrated with System 7's graphical interface and application compatibility. It is Apple's first official Unix based operating system, launched in 1988 and discontinued in 1995 with version 3.1.1. A/UX requires select 68k based Macintosh models with an FPU and a paged memory management unit (PMMU), including the Macintosh II, SE/30, Quadra, and Centris series. Described by InfoWorld as "an open systems solution with the Macintosh at its heart",
Ерекшеліктері
A/UX таныс Finder терезелері, мәзірлері және басқару элементтерін қоса алғанда, графикалық пайдаланушы интерфейсін ұсынады. A/UX Finder – бұл System 7 Finder-дің өңделген нұсқасы, Unix процесі ретінде жұмыс істеуге бейімделген және Unix файлдық жүйелерімен өзара әрекеттесуге арналған. A/UX құрамына CommandShell терминалды бағдарламасы кіреді, ол негізгі Unix жүйесіне командалық қатар интерфейсін ұсынады. X Window System серверлік қосымшасы (MacX деп аталады) терминалды бағдарламамен бірге жүйемен байланысуға және Finder-мен қатар X қосымшаларын іске қосуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, пайдаланушы Finder-сыз толық экранды X11R4 сессиясын іске қосуды таңдай алады. A/UX құрамына Commando деп аталатын (Macintosh Programmer's Workshop жиынтығындағы ұқсас құралға ұқсас) UNIX командаларын енгізуге көмектесетін құрал кіреді. Unix атқарылатын файлын Finder-ден ашу, пайдаланушыға стандартты басқару элементтері арқылы, мысалы, радио батырмалар мен тіктөртбұрыштар арқылы бағдарламаның командалық қатар опцияларын таңдауға мүмкіндік беретін әңгіме терезесін ашады, содан кейін команданы немесе бағдарламаны орындау алдында пайдаланушыға нәтижелі командалық қатар аргументін көрсетеді. Бұл мүмкіндік Unix-ке жаңа келген пайдаланушылар үшін оқу қиындығын жеңілдетуге және пайдаланушының Unix нұсқаулығына тәуелділігін азайтуға бағытталған. A/UX-де пайдаланушыға үшінші тараптың SCSI дискілерін сол дәуірдегі басқа Mac компьютерлерінде қолдануға болатындай форматтауға мүмкіндік беретін қосымша құрал бар. Мысалы, ең жылдам 68k Macintosh болып табылатын Quadra 840AV, A/UX-ті іске қоса алмайды.
A/UX provides a graphical user interface including the familiar Finder windows, menus, and controls. The A/UX Finder is a customized version of the System 7 Finder, adapted to run as a Unix process and designed to interact with the underlying Unix file systems. A/UX includes the CommandShell terminal program, which offers a command line interface to the underlying Unix system. An X Window System server application (called MacX) with a terminal program can also be used to interface with the system and run X applications alongside the Finder. Alternatively, the user can choose to run a fullscreen X11R4 session without the Finder. A/UX includes a utility called Commando (similar to a tool of the same name included with Macintosh Programmer's Workshop) to assist users with entering Unix commands. Opening a Unix executable file from the Finder opens a dialog box that allows the user to choose command line options for the program using standard controls such as radio buttons and check boxes, and display the resulting command line argument for the user before executing the command or program. This feature is intended to ease the learning curve for users new to Unix, and decrease the user's reliance on the Unix manual. A/UX has a utility that allows the user to reformat third party SCSI drives in such a way that they can be used in other Macs of that era. and select models. For example, the Quadra 840AV, the fastest 68k Macintosh, cannot run A/UX.
Тарих
A/UX 1.0 Uniforum конференциясында 1988 жылдың ақпан айында жарияланды, ол жоспарланған мерзімнен жеті ай кешіктірілді. Негізгі жүйеде графикалық интерфейс (GUI) жоқ, тек командалық қатар бар. System 6 GUI интерфейсін пайдалана отырып, бір уақытта бір Macintosh қолданбасын іске қосуға болады, бірақ ол қолданыстағы Macintosh бағдарламалық қамтамасының шамамен 10% ғана үйлесімді. Бастапқыда бұл жүйе Unix-тің бұрынғы клиенттеріне, университеттерге және VAR-лерге арналған еді. Бастапқыда жүйе Macintosh II-ге алдын ала орнатылған күйінде сатылды, қажет болса үлкен монитор қосылуы мүмкін немесе жиынтық арқылы қолданыстағы Mac II-ді жаңартуға болады, бұл төмен бағамен мүмкін болатын. 1989 жылы шыққан A/UX 1.1 System 6 графикалық интерфейсінің негізгі элементтерін, Finder, Chooser, Desk Accessories және басқару панельдерін қамтамасыз етеді. Бұл Unix жүйесіне X Window System (X11R3) GUI, Draft 12 POSIX стандарты және жалпы жылдамдықты Sun 3 үстел және жұмыс станцияларымен салыстыруға мүмкіндік береді, олар Motorola 68020 сериялы процессорларын (CPU), математикалық сопроцессорларын (FPU) және жад басқару бірліктерін (MMU) қолданды, олардың ешқайсысы сол кездегі 128 МБ RAM-ның үлкен көлемін қолдамады. Алғашқы POSIX стандартына сәйкес келетін платформа болғандықтан, Apple өнеркәсіптік көшбасшылардың өсіп келе жатқан тізіміне қосылды, бұл АҚШ федералдық үкіметінің 6 миллиард долларлық тендерлік нарығына қатысуға мүмкіндік берді. 1991 жылдың қараша айында Apple A/UX 3.0-ті ұсынды, ол A/UX және System 7 екі параллель шығарылым кестесін синхрондауды жоспарлады. Сол кезде компания A/UX 4.0 нұсқасын да алдын ала жариялады, ол 1993 немесе 1994 жылдары шығарылуы күтілді. Бұл жариялау Apple және IBM арасындағы тарихи технологиялық серіктестікті көрсетті, Apple-дің қолданушыға ыңғайлы графикалық интерфейсі мен үстел қолданбалары нарығын IBM-нің кеңейтілген Unix серверлік нарығымен біріктіруді күтілді, бұл екі компанияға Apple-дің «жалпы үстел ашық жүйелер нарығы» деп санайтын жаңа нарыққа енуге мүмкіндік береді. Жаңа A/UX 4.0 PowerOpen Environment ABI-ге бағытталатын, IBM-нің Unix-тің AIX нұсқасының мүмкіндіктерін A/UX-ке енгізу және Open Software Foundation-ның OSF/1 ядросын пайдалану жоспарланған. A/UX 3.0 осы жаңа жүйеге «маңызды көшіру жолы» ретінде қызмет етуі және Unix және System 7 қолданбаларын PowerOpen спецификациясына сәйкес етуі тиіс еді. 1992 жылдың сәуір айында A/UX-тің C2 деңгейіндегі қауіпсіздік нұсқасы шығарылды. Сонымен қатар, AIM альянсы Apple/IBM серіктестік корпорациясы Taligent Inc. компаниясын бір ай бұрын құрды, оның мақсаты Apple-дің келесі буын операциялық жүйесі Pink-ті әмбебап операциялық жүйе және қолданбалар платформасы ретінде нарыққа шығару еді. Барлық жариялауларға қарамастан, Apple A/UX 4.0 жоспарларынан ақыры бас тартты. 1995 жылы PowerOpen тоқтатылды және Apple желтоқсан айында Taligent Inc. серіктестігінен шықты. 1996 жылы Apple екі жыл бойы көпшілік назарында болған Copland жобасын тоқтатты, ол Mac OS 8 болып, Taligent бағдарламалық қамтамасын орналастыруды көздеген еді. 1996 жылдан 1997 жылға дейін компания PowerPC аппараттық және жеке IBM AIX операциялық жүйесіне негізделген Apple Network Server жүйелерінің қысқа мерзімді платформасын енгізді. Apple-дің жалпы сәтсіз операциялық жүйе стратегиясы оны ескірген System 7 және оның мұрагері болмаған күйде қалдырды. 1996 жылы NeXT компаниясын сатып алғаннан кейін Apple 1999 жылы Mac OS X Server 1.0 операциялық жүйесін ұсынды, ол Unix-негізгі NeXTSTEP операциялық жүйесінің мұрагері еді. A/UX-тің соңғы нұсқасы 1995 жылғы 3.1.1 нұсқасы болды. Apple 1996 жылға қарай A/UX-тен толық бас тартты.
A/UX 1.0 was announced at the February 1988 Uniforum conference, seven months behind schedule. The base system has no GUI, with only the command line. It can run one Macintosh application at a time, using the System 6 GUI interface, although it is compatible with only about 10% of the existing Macintosh software library. It was initially aimed at existing Unix customers, universities and VARs. The system was initially sold pre installed on the Macintosh II for , a larger monitor could be added, or a kit could upgrade an existing Mac II for a lower price. Released in 1989, A/UX 1.1 supplies the basic GUI of System 6, with Finder, Chooser, Desk Accessories, and Control Panels. It provisions Unix with the X Window System (X11R3) GUI, the Draft 12 POSIX standard, and overall improved speed to competitive levels with Sun 3 desktop and deskside workstations, which used the same Motorola 68020 series CPU, FPU and MMU, none of which supported the exceptionally large RAM complement of 128MB at the time. Having its first POSIX compliant platform allowed Apple to join "a growing list of industry heavyweights" to be allowed into the US federal government's burgeoning $6 billion bid market. In November 1991, Apple launched A/UX 3.0, planning to synchronize the two concurrent release schedules of A/UX and System 7. At that time, the company also preannounced A/UX 4.0, expected for release in 1993 or 1994. The announcement expounded upon the historic technology partnership between Apple and IBM, expecting to merge Apple's user friendly graphical interface and desktop applications market with IBM's highly scalable Unix server market, and allowing the two companies to enter what Apple believed to be an emerging "general desktop open systems market". The upcoming A/UX 4.0 was proposed to target the PowerOpen Environment ABI, merge features of IBM's AIX variant of Unix into A/UX, and use the OSF/1 kernel from the Open Software Foundation. A/UX 3.0 was proposed to serve as an "important migration path" to this new system, making Unix and System 7 applications compliant with the PowerOpen specification. In April 1992, a C2 level secure version of A/UX was released. Coincidentally, the AIM alliance had launched the Apple/IBM partnership corporation Taligent Inc. one month earlier, with the mission of bringing Apple's other next generation operating system Pink to market as a grandly universal operating system and application framework. Contrary to all announcements, Apple eventually abandoned all plans for the unreleased A/UX 4.0. In 1995, PowerOpen was discontinued and Apple withdrew from the Taligent Inc. partnership in December. In 1996, Apple discontinued its Copland project which had spent two years in the public view, intended to become Mac OS 8 and to host Taligent software. From 1996 to 1997, the company deployed a short lived platform of Apple Network Server systems based upon PowerPC hardware and a customized IBM AIX operating system. Apple's overall failed operating system strategy left it with the badly aged System 7 and no successor. Following its 1996 acquisition of NeXT, Apple introduced 1999's Mac OS X Server 1.0, a descendant of the Unix based NeXTSTEP operating system. The final release of A/UX is version 3.1.1 of 1995. Apple had abandoned A/UX completely by 1996.
Қабылдау
A/UX 1.0 1988 жылғы сәуір айтындағы InfoWorld шолуында басқа Unix нұсқаларындағыдай графикалық емес, көбінесе командалық қатар интерфейсі болғандығы үшін сынға ұшырады; оның желілік қолдауы, алайда, жоғары бағаланды. BYTE журналы 1989 жылы A/UX 1.1-ді BYTE сыйлығының «Үздік» жеңімпаздарының бірі деп атады, бұл жүйе «келесі онжылдықта Unix операциялық жүйесін көп тапсырмалы жұмыс істеуге арналған таңдауға айналдыруы» және OS/2-ге бәсекелес болуы мүмкін екенін айтты. Дегенмен, басқа Unix өндірушілерінің сол кездегі жұмыс станцияларымен салыстырғанда, Macintosh аппараттық құралында қажет болғанда жадтан беттерді ауыстыру сияқты мүмкіндіктер болмады. Осы себепті, A/UX-тың алғашқы екі нұсқасы нашар өнімділік көрсетті.
A/UX 1.0 was criticized in the April 1988 InfoWorld review for having a largely command line interface as in other Unix variants, rather than graphical as in System 6; its networking support was praised, though. BYTE in 1989 listed A/UX 1.1 among the "Excellence" winners of the BYTE Awards, stating that it "could make Unix the multitasking operating system of choice during the next decade" and challenge OS/2. Compared to contemporary workstations from other Unix vendors, however, the Macintosh hardware lacks features such as demand paging. The first two versions A/UX consequently suffer from poor performance,
Bove & Rhodes Report авторы Тони Боув былай деп шағымданады: «Unix-ті жақсы білетін пайдаланушылар үшін Apple-дың Unix-ін сатып алуға ешқандай себеп жоқ. Apple үшін A/UX әрқашан Mac-ті сату құралы болды, Unix емес; ол пайдаланушылар үшін қарапайым тексеру тармағы ғана».
Tony Bove of the Bove & Rhodes Report generally complained that "[f]or Unix super users there is no compelling reason to buy Apple's Unix. For Apple A/UX has always been a way to sell Macs, not Unix; it's a check off item for users."
Мұра
Көне A/UX пайдаланушылары A/UX қолданбаларының көп бөлігі үшін бір орталық репозиторийге ие болды: NASA-дағы Jagubox деп аталатын Интернет-сервер. Оны Джим Ягиелски басқарды, ол сонымен қатар A/UX жиі қойылатын сұрақтар жинағының редакторы болды.
Vintage A/UX users had one central repository for most A/UX applications: an Internet server at NASA called Jagubox. It was administered by Jim Jagielski, who was also the editor of the A/UX FAQ.