Канададағы білім жүйесі

Кіріспе

Канада, Солтүстік Америка еліндегі формалды білім беру

Канададағы білім берудің басым бөлігі мемлекеттік, федералды, провинциялық және жергілікті үкіметтермен қаржыландырылады және бақыланады. Білім беру провинцияның құзырында, ал оқу бағдарламасын провинция бақылайды. Канададағы білім беру әдетте бастауыш білім беруге, содан кейін орта білім беруге және орта білімнен кейінгі білім беруге бөлінеді. Канаданың көп бөлігінде ағылшын және француз тілдерінде білім беру қол жетімді. Канадада көптеген университеттер бар, олардың барлығы дерлік мемлекеттік қаржымен қаржыландырылады. 1663 жылы құрылған Лаваль университеті Канададағы ең көне жоғары білім беру мекемесі болып табылады. Ең ірі университет – Торонто университеті, онда 85 000-нан астам студент оқиды. Төрт университет үнемі әлемдегі ең үздік 100 университеттің қатарына кіреді, атап айтқанда Торонто университеті, Британдық Колумбия университеті, Макгилл университеті және Макмастер университеті, ал барлығы 18 университет әлемдегі ең үздік 500 университеттің қатарына кіреді. ЭЫДҰ-ның 2022 жылғы есебіне сәйкес, Канада әлемдегі ең білімді ел; елде ересектердің 57 пайызынан астамы жоғары білім алған, яғни колледж немесе университет дипломын алған. Канада білім беруге ЖІӨ-нің орташа есеппен 5,3 пайызын жұмсайды. Ел жоғары білім беруге көп инвестиция жасайды (бір студентке шаққанда). 2022 жылға қарай 25 пен 64 жас аралығындағы ересектердің 89 пайызы орта мектептің бітіру куәлігіне тең білім алған, ЭЫДҰ-ның орташа көрсеткіші 75 пайызды құрайды. Бұл ересектер арасындағы сауаттылық деңгейінің 99 пайызға желуіне ықпал етеді. 2016 жылғы мәліметтерге сәйкес, елде 60 мыңнан астам бала үйде оқытылады. Халықаралық студенттерді бағалау бағдарламасының нәтижелері бойынша, канадалық студенттер ЭЫДҰ орташа көрсеткішінен жоғары нәтижелер көрсетеді, әсіресе математика, ғылым және оқу салаларында. Канаданың 15 жастағы оқушыларының жалпы білімі мен дағдылары әлемдегі алтыншы орында тұр, бірақ соңғы жылдары бұл көрсеткіш төмендеп келеді. Канада оқу, математика және ғылым салаларындағы ЭЫДҰ елдерінің ішінде жақсы көрсеткіштерді көрсетеді, орташа студент 523,7 ұпай алған, бұл 2015 жылы ЭЫДҰ орташа көрсеткішінен (493) жоғары.

Education in Canada is for the most part provided publicly, funded and overseen by federal, provincial, and local governments. Education is within provincial jurisdiction and the curriculum is overseen by the province. Education in Canada is generally divided into primary education, followed by secondary education and post secondary. Education in both English and French is available in most places across Canada. Canada has a large number of universities, almost all of which are publicly funded. Established in 1663, Université Laval is the oldest post secondary institution in Canada. The largest university is the University of Toronto with over 85,000 students. Four universities are regularly ranked among the top 100 world wide, namely University of Toronto, University of British Columbia, McGill University, and McMaster University, with a total of 18 universities ranked in the top 500 worldwide. According to a 2022 report by the OECD, Canada is the most educated country in the world; the country ranks first worldwide in the percentage of adults having tertiary education, with over 57 percent of Canadian adults having attained at least an undergraduate college or university degree. Canada spends an average of about 5.3 percent of its GDP on education. The country invests heavily in tertiary education (more than per student). as of 2022, 89 percent of adults aged 25 to 64 have earned the equivalent of a high school degree, compared to an OECD average of 75 percent. contributing to an adult literacy rate of 99 percent. Just over 60,000 children are homeschooled in the country as of 2016. The Programme for International Student Assessment indicates Canadian students perform well above the OECD average, particularly in mathematics, science, and reading, ranking the overall knowledge and skills of Canadian 15 year olds as the sixth best in the world, although these scores have been declining in recent years. Canada is a well performing OECD country in reading literacy, mathematics, and science, with the average student scoring 523.7, compared with the OECD average of 493 in 2015.

Бағалау агенттіктері

Канаданың білім беру статистикасы кеңесі (CESC) білім беру және оқыту саласындағы жауаптылықты жүзеге асыратын провинциялық және аумақтық департаменттермен бірлесіп, Пан-Канадалық білім беру көрсеткіштері бағдарламасы (PCEIP) аясында жұмыс істейді. CESC құрамына Канаданың Білім министрлері кеңесі (CMEC) және Statistics Canada кіреді. CESC жыл сайынғы есебін, "Канададағы білім беру көрсеткіштері: халықаралық перспектива", жариялайды, ол Канаданың провинциялары мен аумақтарындағы білім беру жүйелерін [ЭЫДҰ] мүше елдерімен салыстыруға мүмкіндік береді.

Канада бойынша

Федералды үкіметтің білім берудегі жауапкершілігі Канаданың әскери колледждері, Канаданың жағалау күзет колледжі және жергілікті халықтардың білімін қаржыландырумен шектеледі; Канададағы білім берудің барлық басқа мәселелері провинциялық жауапкершілікке жатады. Сондықтан білім беруді басқарудың әр провинциядағы ерекшеліктері бар. 2016 жылы 25-34 жас аралығындағы ерлердің 8,5% және әйелдердің 5,4% орта мектеп бітіруші дипломынан төмен (340 000 жас канадалық). Көптеген жерлерде мемлекеттік қаржымен қаржыландырылатын орта мектеп курстары ересектерге ұсынылады. Орта мектеп бітірушілердің дипломсыздарға қатынасы тез өзгеріп жатыр, бұл еңбек нарығындағы өзгерістерге байланысты, олар орта мектеп бітірушілерге және көп жағдайда жоғары оқу орнын бітірушілерге талап етеді. Дегенмен, 2010 жылы канадалықтардың 51% жоғары білімді аяқтады, бұл әлемдегі ең жоғары көрсеткіш. Мектептердің басым бөлігі, 67%, орта білім беру жүйесіне жатады. Канада 2020 жылы білім беруге ЖІӨ-нің шамамен 5,2% жұмсайды. Еліміз жоғары білім беру саласына көп қаржы жұмсайды (бір студентке 20 000 АҚШ долларынан астам). Соңғы есептерде барлық провинцияларда оқу ақысының өсімі байқалады, Онтариода 0,3% -дан Альбертада 5,7% -ға дейін, бұл шығынды төлеудің кең ауқымды қайта құрылымдалуына байланысты. 1982 жылғы Конституция туралы заңның 23-бөлімін қабылдағаннан бері Канаданың көпшілік жерлерінде ағылшын және француз тілдерінде білім беру қолжетімді (егер азшылық тілін сөйлейтін балалардың саны оны ақтаса). Француз тілі екінші тіл білім беру / француз тілі бойынша сабақ Канададағы ағылшын тілді студенттерге қол жетімді. Квебектегі француз тіліндегі мектептерде ағылшын тілі екінші тіл ретінде / ағылшын тілі бойынша білім беру де қол жетімді. Канаданың азаматтық және иммиграция министрі мәлімдегендей, Канада шетелдік студенттер мен Канадада жұмыс тәжірибесі бар түлектерге Канадада тұрақты тұрғылықты болуға мүмкіндік беретін жаңа жылдам жүйе енгізеді. Мектептердің көпшілігі бір немесе бірнеше бастамаларды енгізді, мысалы, жергілікті зерттеулер, расизмге қарсы іс-қимыл, аборигендік мәдениеттер мен қолөнерлер; ақсақалдар мен басқа да қауым мүшелерінің сапарлары; және жергілікті тілдер, аборигендік руханилық, жергілікті табиғат туралы білім және жергілікті мұралық жерлерге турлар сияқты мазмұн. Бұл сыныптар ұсынылса да, олардың көпшілігі студенттердің тұратын аймағымен немесе аймағымен шектеледі. "Оқу бағдарламасы адамдардың табиғи ортасына және олардың өзгеріп жатқан әлеуметтік тәртібіне бейімделуін басқару арқылы адамдардың танымдық қабілеттерінің дамуы мен сапасын арттыруға арналған".

The federal government's responsibilities in education are limited to the Canadian Military Colleges, the Canadian Coast Guard College, and funding the education of indigenous peoples; all other matters of education in Canada fall under provincial responsibility. As such, there is much variation in the management of education from province to province. In 2016, 8.5% of men and 5.4% of women aged 25 to 34 had less than a secondary school diploma (340,000 young Canadians). In many places, publicly funded secondary school courses are offered to the adult population. The ratio of secondary school graduates versus non diploma holders is changing rapidly, partly due to changes in the labour market that require people to have a secondary school diploma and, in many cases, a university degree. Nonetheless, in 2010, 51% of Canadians had completed a tertiary education, the highest rate in the world. The majority of schools, 67%, are co educational. Canada spends about 5.2% of its GDP on education in 2020. The country invests heavily in tertiary education (more than US$20,000 per student). Recent reports suggest tuition fee increases across all provinces ranging from a low of .3% in Ontario to a high of 5.7% in Alberta due to a provide wide restructuring of fees. Since the adoption of section 23 of the Constitution Act, 1982, education in both English and French has been available in most places across Canada (if the population of children speaking the minority language justifies it). French Second Language education/French Immersion is available to anglophone students across Canada. English Second Language education/English Immersion is also available in Quebec's french language schools. According to an announcement of Canadian Minister of Citizenship and Immigration, Canada is introducing a new, fast track system to let foreign students and graduates with Canadian work experience become permanent eligible residents in Canada. Most schools have introduced one or more initiatives such as programs in Native studies, antiracism, Aboriginal cultures and crafts; visits by elders and other community members; and content in areas like indigenous languages, Aboriginal spirituality, indigenous knowledge of nature, and tours to indigenous heritage sites. Although these classes are offered, most appear to be limited by the area or region in which students reside. "The curriculum is designed to elicit development and quality of people's cognition through the guiding of accommodations of individuals to their natural environment and their changing social order"

Әдетте бағаланатын пәндер (мысалы, тіл өнері, математика және ғылым) бағаланбаған пәндерге (мысалы, музыка, бейнелеу өнері және дене тәрбиесі) немесе оқу бағдарламасының аспектілеріне (мысалы, сөйлеу мен тыңдаудан гөрі оқу мен жазу) қарағанда үлкен маңызға ие. Кейбір ғалымдар академиктерді білім беруге және оң көзқарастарды қалыптастыруға көмектесетін "жуық күш" түрі ретінде қарастырады, дегенмен педагогтар өздері қалай ойлаудың орнына, студенттерге тек не ойлау керектігін айтып, сабақ уақытының көп бөлігін осы процесте пайдаланады деген сын бар. Әлеуметтік көтермелеу саясаты, сынып инфляциясы, оқушыларға түзету кері байланыссыз болуы, өткен онжылдықтарға қарағанда жұмсақ дағдылардың дамуын баяулататын оқыту әдістері, математиканы реформалау және оқушылардың жетістіктерін объективті түрде қадағалай алмау орта мектептер мен колледждерді академиялық стандарттарын төмендетуге мәжбүр етті. 2011 жылдың қарашасында Маклиннің пікірінше, Альбертаның білім беру жүйесі басқа провинцияларға қарағанда жақсы нәтиже береді, ішінара Альбертаның қатаң "провинциялық стандартталған емтихандары" себепті. Саскачеван университетінің 2011 жылғы зерттеуіне сәйкес, Альбертаның студенттері университеттерде жоғары баға алады. Сондай-ақ, Альберта студенттерін Британдық Колумбия университеті сияқты сол университеттерге баруға тарту үшін Канаданың көптегей университеттеріне өтініш берген кезде бағалар айтарлықтай көтеріледі. Бұл ереже бастапқыда Онтарио, Квебек, Саскачеван, Альберта және Ньюфаундленд және Лабрадор провинцияларына қатысты болды, өйткені бұл провинцияларда бұрыннан бар жеке мектептер бар еді. Бұл конституциялық ереже Квебек үшін 1997 жылы конституциялық түзетумен, ал Ньюфаундленд және Лабрадор үшін 1998 жылы жойылған. Конституциялық ереже Онтарио, Саскачеван және Альбертаға қатысты күшінде қалады. Солтүстік-Батыс территорияларына қатысты ұқсас федералды заңдық ереже бар. Жеке мектептер мәселесі Канаданың құқықтары мен бостандықтарының Хартиясының 29-бабында да қарастырылады, ол 1867 жылғы Конституциялық актіде табылган жеке мектептердің құқықтарын қайта бекітеді. Канаданың құқықтары мен бостандықтарының Хартиясының 23(1)(b) бабы белгілі бір провинцияда азшылық тілінде білім алған азаматтардың балаларын мемлекеттік қаржыландырылатын мектептерде азшылық тілінде білім алу құқығын кепілдейді. Іс жүзінде, бұл кепілдік Квебекте мемлекеттік қаржыландырылатын ағылшын тіліндегі мектептердің және басқа провинциялар мен территорияларда мемлекеттік қаржыландырылатын француз тіліндегі мектептердің бар екенін білдіреді. Квебек студенттері бірінен кем емес ата-анасы Хартияның 23(1)(b) бабы бойынша құқық иесі болса, орта мектептің соңына дейін француз тіліндегі мектепке баруға міндетті. Онтариода француз тіліндегі мектептер Канаданың құқықтары мен бостандықтарының Хартиясының 23-бабы бойынша танылған студенттерді автоматты түрде қабылдайды және мектеп директоры, мектеп басшысы және мұғалімнен тұратын қабылдау комиссиясы арқылы франкофон емес студенттерді қабылдауға құқылы. Мектептердің тіл және дін бойынша бөлінуінің мысалы Торонтода көрінеді, онда қалада жұмыс істейтін төрт мемлекеттік мектеп тақтасы бар. Оларға екі ағылшын тіліндегі бірінші тіл мектеп тақтасы, Торонто католик округі мектеп тақтасы және секулярлық Торонто округі мектеп тақтасы; және екі француз тіліндегі тақта, Торонто католик округі мектеп тақтасы және секулярлық Торонто округі мектеп тақтасы кіреді.

Subjects that typically get assessed (i. e., language arts, mathematics, and science) assume greater importance than non assessed subjects (i. e., music, visual arts, and physical education) or facets of the curriculum (i. e., reading and writing versus speaking and listening). Some scholars view academics as a form of "soft power" helping to educate and to create positive attitudes, although there is criticism that educators are merely telling students what to think, instead of how to think for themselves, and using up a large proportion of classroom time in the process. Social promotion policies, grade inflation, lack of corrective feedback for students, teaching methods that slow the development of soft skills compared to past decades, reform mathematics, and the failure to objectively track student progress have also forced secondary schools and colleges to lower their academic standards. According to a November 2011 Maclean's opinion piece, Alberta's education system provides better results compared to other provinces, partially because of Alberta's rigorous "provincial standardized exams". According to a 2011 study by the University of Saskatchewan, Albertans have higher grades in university due to the comprehensive education compared to other provinces. Grades are also notably boosted when applying for many universities in Canada to entice Albertan students to go to those universities, such as the University of British Columbia. The provision did originally apply to Ontario, Quebec, Saskatchewan, Alberta, and Newfoundland and Labrador, since these provinces did have pre existing separate schools. This constitutional provision was repealed for Quebec by a constitutional amendment in 1997, and for Newfoundland and Labrador in 1998. The constitutional provision continues to apply to Ontario, Saskatchewan, and Alberta. There is a similar federal statutory provision that applies to the Northwest Territories. The issue of separate schools is also addressed in Section 29 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms, which reaffirms the rights of separate schools found in the Constitution Act, 1867. Section 23(1)(b) of the Canadian Charter of Rights and Freedoms guarantees the right of citizens who were educated in the minority language in a particular province to have their children educated in the minority language in publicly funded schools. In practice, this guarantee means that there are publicly funded English schools in Quebec, and publicly funded French schools in the other provinces and the territories. Quebec students must attend a French school up until the end of secondary school unless one of their parents qualifies as a rights holder under s. 23(1)(b) of the Charter. In Ontario, French language schools automatically admit students recognized under section 23 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms and may admit non francophone students through the board's admissions committee consisting of the school principal, a school superintendent, and a teacher. An example of how schools can be divided by language and religion is visible in Toronto, which has four public school boards operating in the city. They include two English first language school boards, the separate Toronto Catholic District School Board and secular Toronto District School Board; and two French boards, the separate Conseil scolaire catholique MonAvenir and secular Conseil scolaire Viamonde.

Зерттеудің ұзақтығы

Білім беру провинциялық мәселе болғандықтан, оқу ұзақтығы провинцияға байланысты өзгереді, бірақ Канададағы көптеген балаларға арналған, бастауыш және орта білім беру бағдарламалары балабақшадан басталады (әдетте, бес жаста, сол оқу жылының 31 желтоқсанына дейін) және 12-сыныптан кейін аяқталады (31 желтоқсанда 17 жаста). Орта білімді бітіргеннен кейін студенттер жоғары білім алуға мүмкіндік алады. Аталған оқу ұзақтығына ерекшелік ретінде Новая Шотландия, Онтарио және Квебек провинциялары, сондай-ақ Солтүстік-Батыс аумақтары жатады. Басқа провинциялардан айырмашылығы, Солтүстік-Батыс аумақтарындағы, Новая Шотландиядағы, Онтариодағы және Квебектегі балабақша бағдарламалары екі жылдан тұрады, ал бірінші жыл 31 желтоқсанға дейін төрт жасқа толған балаларға арналған. Онтарио өзінің кіші балабақша бағдарламасын 1940 жылдардың басында құрды. 2016 жылы Новая Шотландия үкіметі 2020 жылға дейін бүкіл провинцияда қолжетімді болатын Алдын ала бастауыш бағдарламасын кеңейту туралы хабарлады. 2017–2018 оқу жылында Солтүстік-Батыс аумақтарында кіші балабақша бағдарламасы іске асырыла бастады, бұл аймақтағы бірнеше шағын қауымдастықтарда бұрын жүргізілген пилоттық жобаның кеңейтілген нұсқасы болды. 2019 жылы Квебек үкіметі провинцияның бастауыш мектептерінде төрт жасар балаларға арналған балабақша сыныптарын ашу туралы хабарлады. Орта білім деңгейіндегі оқу ұзақтығы Квебекте де ерекшеленеді, провинциядағы орта мектептердің соңғы сыныбы 11-сынып/V-сынып болып табылады. Керісінше, Онтариода студент орта мектепте оқу мерзімін қосымша бірнеше жылға ұзартуға құқылы, бұл көбінесе «жеңіс айналымы» деп аталады. 1989 жылдан 2003 жылға дейін Онтариодағы орта білім беру формальды түрде бесінші жылды қамтыды (жоғары білім алуға дайындалатын студенттерге арналған), ол Онтарио академиялық кредиті деп аталды (31 желтоқсанға дейін 18 жасқа дейін). 1989 жылға дейін Онтарионың орта мектептерінде 13-сынып болды (орта мектептің дипломдық бітіруіне әкелетін). ОАК 2003 жылы біртіндеп тоқтатылғанымен, 2010 жылы Лейкхед университетінің ғалымдары жариялаған зерттеуде провинцияның бұл салада толыққанды табысқа қол жеткізбегені, студенттердің айтарлықтай бөлігі бесінші жылды таңдағаны көрсетілді. 2012 жылы Онтариодағы студенттердің шамамен 14 пайызы бесінші курсқа түсті. 2013 жылдың қыркүйегінде Онтарио үкіметі 34 кредиттен тұратын шекті енгізді (Онтарио орта мектебінің дипломы үшін 30 кредит қажет), орта мектеп оқушыларының оқу мерзімін шектеу және бесінші курсқа қайта оралған студенттердің қаржылық жағдайына түсетін ауыртпалықты азайту мақсатында. Онтарионың «тұрғын оқушысы» 34 кредит алғанға дейін, мектепке жеті жыл бойы қатысқанға дейін немесе 20 жасқа толғанға дейін және соңғы төрт жылда мектепке бармаған жағдайда мемлекеттік орта мектепке баруға құқылы. Оқу мерзімі Канадада төрт жастан басталатын болса да, баланың мектепке баруы міндетті болатын жас провинциялар мен аумақтар бойынша бес пен жеті жас аралығында өзгереді. 31 желтоқсанға дейін бес жасқа толған балалар Британ Колумбиясы, Нью-Брансуик, Новая Шотландия және Юкон провинцияларында мектепке баруға міндетті; немесе орта мектеп дипломын алғаннан кейін.

As education is a provincial matter, the length of study varies depending on the province, although the majority of public early childhood, elementary, and secondary education programs in Canada begin in kindergarten (age five typically by 31 December of that school year) and end after Grade 12 (age 17 by 31 December). After completion of a secondary school diploma, students may go on to post secondary studies. Exceptions to the aforementioned length of study include the provinces of Nova Scotia, Ontario, and Quebec, as well as the Northwest Territories. As opposed to the other provinces, the Kindergarten programs in the Northwest Territories, Nova Scotia, Ontario, and Quebec consist of two years, with the first year open to students age four by 31 December. Ontario established its Junior Kindergarten program in the early 1940s. In 2016, the Government of Nova Scotia announced an expansion of its Pre Primary program to be made available throughout the province by 2020. Implementation of Junior Kindergarten began in the Northwest Territories during the 2017–18 school year, an expansion of an earlier pilot project in several smaller communities in the territory. In 2019, the Government of Quebec announced the creation of kindergarten classes for four year olds in the province's elementary schools. The length of study at the secondary level also differs in Quebec, with the final grade of secondary schools in the province being Grade 11/Secondaire V.

Conversely, in Ontario, a student may choose to lengthen their period of study in a secondary school for an additional number of years, colloquially referred to as a victory lap. From 1989 to 2003, secondary education in Ontario formally included a fifth year (intended for students preparing for post secondary education), known as the Ontario Academic Credit (age 18 by 31 December). Prior to 1989 Ontario secondary schools included Grade 13 (leading to the Secondary School Honours Graduation Diploma). Although OAC was phased out in 2003, a study in 2010 published by academics with Lakehead University noted that the province was only partially successful in its efforts, with a significant minority of students opting to take a fifth year. Approximately 14 per cent of students in Ontario opted to take a fifth year as late as 2012. In September 2013, the Government of Ontario introduced a 34 credit threshold (30 credits is required for the Ontario Secondary School Diploma)Exemptions to the credit threshold exists, which includes students with special education needs. in an effort to limit the length of study for its secondary school students and reduce the financial burden from students returning for a fifth year. A "resident pupil" of Ontario has the right to attend a public secondary school until they've received their 34th course credit, attended the school for seven years, or are age 20 and have not been in a school in the last four years, after which the secondary school reserves the right to refuse further admission to the student. While the period of study in Canada begins as early as four years old, the age where a child's attendance becomes mandatory varies among the provinces and territories, ranging from ages five to seven. Children who turn five by 31 December are required to begin schooling in British Columbia, New Brunswick, Nova Scotia, and Yukon; or as soon as a secondary school diploma has been achieved.

Билік органдары

Көбінесе, мемлекеттік қаржыландырылатын мектептердің әр түрі үшін (мысалы, ағылшын немесе француз тіліндегі мектептер) провинция округтерге (немесе бөлімдерге) бөлінеді. Әрбір округ бойынша кеңес мүшелері (сенімділер) тек сол округтегі қолдаушыларымен (дауыс берушілер өз аймағындағы бір кеңес үшін ғана дауыс береді) сайланады. Көбінесе, барлық мемлекеттік қаржыландырылатын мектептер жергілікті округтік мектеп кеңесінің бағынысында болады. Бұл мектеп кеңестері провинция белгілеген ортақ оқу бағдарламасын орындайды. Тек Альберта провинциясы ғана кез келген округтік кеңестен тәуелсіз мемлекеттік чартерлік мектептерге рұқсат береді. Олардың орнына, әрқайсысының жеке кеңесі болады, ол тікелей провинцияға есеп береді.

Бастауыш және орта білім беру

Бастауыш, орта және жоғары білім беруді біріктіріп кейде K 12 (балабақшадан 12-сыныпқа дейін) деп атайды. Жоғары мектеп, колледждік институт, орта мектеп немесе лицей, тұрғылықты жеріне байланысты әр түрлі сыныптардан тұрады. Сонымен қатар, сыныптар құрылымы провинция ішінде немесе тіпті мектеп бөлімшесінде орта немесе жоғары мектептер жұмыс істейтініне байланысты әр түрлі болуы мүмкін. Балабақша бағдарламалары Канаданың барлық провинцияларында балаларға арналған және әдетте бес жасқа толған оқушыларға бір жылдық бағдарлама ретінде ұсынылады. Алайда, Новая Шотландия, Солтүстік-Батыс аумақтары, Онтарио және Квебек провинциялары екі жылдық балабақша бағдарламаларын жүргізеді, бірінші жылы төрт жастан басталады. Бұл бағдарламалардың атаулары, провинциялық қаржыландыру және берілген сағаттар саны әр түрлі. Мысалы, Новая Шотландияның Білім департаменті балабақшаны бастауыш сынып деп атайды. Барлық провинцияларда толық күндік балабақша бағдарламалары ұсынылады, Альберта, Манитоба, Нунавут, Саскачеван және Юконнан басқа. Прерия провинцияларындағы оқушылар балабақшаға баруды заңмен талап етпейді. Нәтижесінде кішігірім қалаларда балабақшалар жиі жоқ. 1940 жылдан бастап Онтарионың балабақша бағдарламасы екі жылдан тұрады: төрт-бес жасар балалар үшін кіші балабақша және бес-алты жасар балалар үшін аға балабақша. Онтариодағы франкофондық мектептерде бұл бағдарламалар Maternelle және Jardin деп аталады. 2017 жылы Новая Шотландия балабақша бағдарламасын (алғашқы сыныпқа дейінгі, төрт жастан бастап) іске асыруды бастады, 2020 жылдан бастап провинция бойынша қызмет көрсетіледі. 2017 жылы Солтүстік-Батыс аумақтар бүкіл аумақта кіші балабақша бағдарламасын енгізді. Канадада орта білімнен кейінгі білім беруді университеттер (зерттеу университеттері, бакалавриат университеттері және университет колледждері) және кәсіптік оқу орындары (кәсіптік колледждер, мансаптық колледждер, қоғамдық колледждер, технология немесе ғылым институттары, қолданбалы өнер немесе қолданбалы технология колледждері, Квебекте collèges d’enseignement général et professionnel) ұсынады. Университеттер бакалавр, магистр, кәсіби және докторлық дәрежелерді, сондай-ақ аспирантуралық сертификаттар мен дипломдарды ұсынады, ал кәсіптік мекемелер дипломдар, ассоцияттық дәрежелер, сертификаттар және тағылымдамалар береді. Кәсіптік оқу орындары көбінесе тәжірибелік бағыттағы кәсіби мамандықтарға бағытталған оқытуды ұсынады, бұл оқу орындары түлектерін кәсіби кәсіптер мен техникалық мамандықтар сияқты әртүрлі салаларда жартылай кәсіби маман ретінде жұмыс істеуге дайындайды және инженерлік, ақпараттық технологиялар, бухгалтерлік, бизнес-әкімшілік, денсаулық сақтау, сәулет және заң сияқты мамандықтардағы көмекші рөлдерде жұмыс істеуге дайындайды. Әр провинцияның өз корреляциялық агенттіктері бар. АҚШ-тан айырмашылығы, Канададағы университеттерді бақылайтын "аккредиттеу органы" жоқ. Канададағы университеттер белгілі бір провинцияның Білім министрлігінің актісі немесе Министрлік келісім арқылы диплом беру өкілеттігіне ие. Канададағы жоғары және орта білімнен кейінгі білім беру жеке провинциялар мен аумақтардың жауапкершілігіне жатады. Бұл үкіметтер орта білімнен кейінгі мемлекеттік мекемелерге қаржыландырудың басым бөлігін береді, қалған қаржы оқу ақысынан, федералды үкіметтен және ғылыми-зерттеу гранттарынан келеді. Бұрынғы елдерге қарағанда Канадада жоғары білім беретін мектептерге оқуға түсу саны ең жоғары.

Primary, intermediate, and secondary education combined are sometimes referred to as K 12 (Kindergarten through Grade 12). Secondary schooling, known as high school, collegiate institute, école secondaire or secondary school, consists of different grades depending on the province in which one resides. Furthermore, grade structure may vary within a province or even within a school division; as to whether or not they operate middle or junior high schools. Kindergarten programs are available for children in all provinces in Canada and are typically offered as one year programs for students who turn five in that year. However, the provinces of Nova Scotia, the Northwest Territories, Ontario, and Quebec operate two year kindergarten programs, with the first year beginning at the age of four. The names of these programs, provincial funding, and the number of hours provided varies. For example, the Department of Education in Nova Scotia refers to Kindergarten as Grade Primary. Full day kindergarten programs are offered in all provinces except Alberta, Manitoba, Nunavut, Saskatchewan, and Yukon. Students in the Prairie provinces are not required by statute to attend kindergarten. As a result, kindergarten often is not available in smaller towns. Since the 1940s, Ontario's kindergarten program has consisted of two years: junior kindergarten for four–five year olds and senior kindergarten for five–six year olds. At Francophone schools in Ontario, these programs are called Maternelle and Jardin. In 2017, Nova Scotia began to implement a kindergarten program (pre primary, starting at age four), with provincial wide service available since 2020. In 2017, the Northwest Territories introduced its junior kindergarten program throughout the territory.]] Post secondary education in Canada is provided by universities (research universities, undergraduate universities, and university colleges) and vocational institutions (vocational colleges, career colleges, community colleges, institutes of technology or science, colleges of applied arts or applied technology, and in Quebec, collèges d’enseignement général et professionnel). Universities offer bachelor's, master's, professional, and doctoral degrees as well as post graduate certificates and diplomas while vocational institutions issue diplomas, associate degrees, certificates, and apprenticeships. Vocational institutions offer career focused training that is often practical where these institutions train their graduates to work as semi professionals in various fields such as the skilled trades and technical careers and for workers in support roles in professions such as engineering, information technology, accountancy, business administration, health care, architecture, and law. Each province with their own correlating agency. Unlike the United States, there is no "accreditation body" that oversees the universities in Canada. Universities in Canada have degree granting authority via an Act or Ministerial Consent from the Ministry of Education of the particular province. Tertiary and post secondary education in Canada is also the responsibility of the individual provinces and territories. Those governments provide the majority of funding to their public post secondary institutions, with the remainder of funding coming from tuition fees, the federal government, and research grants. Compared to other countries in the past, Canada has had the highest tertiary school enrolment as a percentage of their graduating population.

Университет

Канаданың жоғары білім алуының дәстүрлі жолы әдетте университет арқылы өтеді, өйткені ол елдегі жоғары білімнің ең беделді түрі болып табылады. Канадада "университет" деген ұғымға жалпыға бірдей қабылданған нақты анықтама жоқ, себебі олар түрлі канадалықтардың әртүрлі білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыратын әртүрлі формаларда ұсынылады. Әр провинцияның осы терминге қатысты заңдық мағынасы бар, бірақ университеттер ұсынатын білім деңгейлері, зерттеулер, бәсекеге қабілеттілік, орналасқан жері және жаһандық беделі тұрғысынан ортақ белгілері бар. Канадалық университеттерге қабылдау үшін студенттердің жоғары сыныптардың академиялық тізімін және қабылдауға өтінішті ұсыну қажет. Канададағы университеттерге қабылдау шарттары негізгі жоғары сыныптардағы пәндер бойынша алынған бағалар мен орташа баллды (GPA) қамтиды, ол жоғары сыныптардағы пәндердің нәтижелері бойынша проценттік түрде есептеледі. Қабылдауға берілетін өтініште студенттің орта мектептегі академиялық тізімінде көрсетілмейтін қосымша академиялық және оқудан тыс жетістіктері де жазылады. Ең беделді және іріктеу жүйесі бар университеттердің бағдарламаларына қабылдану үшін эссе, мақсат хаты немесе жеке тәжірибе туралы мәлімдеме тікелей университетке тапсырылуы керек. Сонымен қатар, ұсыным хаттары, оқудан тыс іс-шаралардың мысалдары, еріктілік және қоғамдық жұмыстарға қатысу, спортпен айналысу, студенттік сыйлықтар мен стипендиялар да Канаданың ең беделді университеттеріне қабылдану үшін қажет. Жалпы, Канада университеттері қабылдау кезінде студенттің 11- және 12-сыныптарда алған негізгі пәндері бойынша академиялық үлгеріміне ерекше мән береді, бұл академиялық қатаңдықтың көрсеткіші болып табылады, сонымен қатар болашақ студенттің университет деңгейіндегі академиялық үлгерімін болжау үшін оның өзіне сын қою қабілетін бағалайды. Сонымен қатар, Канаданың көптеген университеттері стандартталған GPA немесе қабылдаудың ең төменгі шегін белгілейді. Бұл қабылдау шегі белгілі бір университеттерде ұсынылатын жеке бағдарламаларға түсушілердің бәсекеге қабілеттілігіне байланысты белгіленеді. Канаданың беделді университетіндегі бәсекеге қабілетті бағдарламаның қабылдау шегі 90% немесе одан жоғары болуы мүмкін, ал орта деңгейдегі университеттердегі бағдарламалардың қабылдау шегі шамамен 80% құрайды. Канаданың төмен деңгейлі және аз танымал университеттеріндегі қабылдау шегі 65-70% дейін төмендеуі мүмкін. Елдегі ең танымал оқу орындарының қатарында Торонто университеті, Макгилл университеті және Британдық Колумбия университеті сияқты отандық және халықаралық деңгейде танылған зерттеу университеттері бар. Канададағы басқа университеттердің түрлеріне діни университеттер (мысалы, Redeemer University College, Yorkville University), бакалавриаттық университеттер (мысалы, Acadia University, MacEwan University, Mount Saint Vincent University, St. Francis Xavier University, University of Winnipeg, Wilfrid Laurier University), гуманитарлық колледждер (мысалы, Летбридж университеті, Бишоп университеті, Маунт Эллисон университеті, Ниписсинг университеті, Сент-Томас университеті, Троица Батыс университеті), өнер мектептері (Альберта өнер университеті, Эмили Карр өнер және дизайн университеті, ЛаСалле Ванкувер колледжі, Новая Шотландия өнер және дизайн колледжі, Онтарио өнер және дизайн колледжі, Ванкувер өнер және дизайн колледжі), қашықтықтан оқытуды ұсынатын онлайн университеттер (Атабаска университеті, Фредериктондағы университет) және әскери мектептер (Канаданың Корольдік әскери колледжі, ол Канада әскерлерінің академиясы, толық дәреже беретін федералды мекеме және Канададағы жалғыз университет) және елдің шалқары аудандарындағы адамдарға қызмет ететін оқу орындары (мысалы, Brandon University, Royal Roads University, Thompson Rivers University, Солтүстік Британдық Колумбия университеті, Принц Эдуард аралы университеті, Фрейзер аймағы университеті және Ванкувер аралы университеті) жатады. Канададағы университеттердің сапасы халықаралық деңгейде мойындалған және әлемдегі ең үздік университеттердің бірі болып табылады, бұл оны ғылыми және технологиялық зерттеулердегі әлемдік көшбасшыға айналдырып, перспективті канадалық студенттерге және әлемнің түкпір-түкпірінен келген болашақ студенттерге жоғары білім беруге мүмкіндік береді. Елдегі үш жетекші университет – Торонто университеті, Макгилл және Британдық Колумбия университеті. Канадалық университеттер бірнеше халықаралық жоғары білім рейтингтеріне енген, Academic Ranking of World Universities 2023 жылы рейтингісіне 25 канадалық университетті, QS World University Rankings және Times Higher Education World University Rankings 2023 жылы рейтингісіне 31 канадалық университетті, ал U.S. News & World Report Best Global University Ranking 2023 жылы рейтингісіне 39 канадалық университетті қосты.

The traditional path to Canadian higher education is typically through university, as it is by far the most prestigious form of higher education in the country. There is no universally prescribed set definition to what constitutes a "university" in Canada as they come in various forms that serve the different educational needs of various Canadians. Each province has its own legislative meaning of the term but universities do intersect in terms of the types of degrees that they offer, research, competitiveness, location, and global institutional reputation. Canadian universities require students' senior secondary school transcript along with an application for admission. Admissions criteria to a university in Canada involve the grades earned in core senior secondary school courses taken, and an admission GPA based on their senior secondary school courses calculated in the form of a percentage. Applications for admission outline additional academic and extra curricular achievements that cannot be expressed through a student's secondary school transcript. In the case of more prestigious and selective university programs, an essay, statement of intent, or personal statement of experience must be submitted directly to the university. In addition, letters of reference, examples of extracurricular activities, volunteering and community service endeavors, athletic participation, student awards, and scholarships are also required for acceptance to some of Canada's most prestigious university programs. Generally, Canadian universities base admission with great weight emphasized around a student's academic performance in core senior secondary school courses taken during their grade 11 and 12 years as a measure of academic rigor in addition to assessing a prospective students capability to challenge themselves as predictors of future academic performance at the university level. In addition, most universities in Canada also denote a standardized GPA or an admission average cutoff. This admissions cut off is established based on the competitiveness of applicants applying to individual programs offered at specific universities. A typical competitive program at an esteemed Canadian university could have an admissions cutoff of 90 per cent or higher, while mid tier universities have programs that maintain cut offs around 80 per cent. Lower tier and lesser known Canadian universities with more liberal application processes could have admission cut offs as low as 65 to 70 per cent. Among the country's most prominent institutions are research universities that are domestically and internationally ranked such as the University of Toronto, McGill University, and the University of British Columbia. Other types of universities across Canada include denomination universities (e. g., Redeemer University College, Yorkville University), undergraduate universities (e. g., Acadia University, MacEwan University, Mount Saint Vincent University, St. Francis Xavier University, University of Winnipeg, Wilfrid Laurier University), liberal arts colleges (e. g., University of Lethbridge, Bishop's University, Mount Allison University, Nipissing University, St. Thomas University, Trinity Western University), art schools (Alberta University of the Arts, Emily Carr University of Art and Design, LaSalle College Vancouver, Nova Scotia College of Art and Design, Ontario College of Art and Design, Vancouver College of Art and Design), online universities with distance education (Athabasca University, University of Fredericton), and military schools (Royal Military College of Canada, which is the military academy of the Canadian Forces, a full degree granting university, and the only federal institution in Canada with degree granting powers) as well as institutions that serve people in more rural and remote parts of the country such as Brandon University, Royal Roads University, Thompson Rivers University, the University of Northern British Columbia, University of Prince Edward Island, University of the Fraser Valley, and Vancouver Island University. The quality of universities in Canada is internationally recognized and is home to some of the top universities in the world making it a global leader in scientific and technological research and adducing the delivery of higher education to promising Canadian students and prospective students around the world. The nation's three top ranking universities are the University of Toronto, McGill, and the University of British Columbia. Canadian universities have placed in several international post secondary rankings, with the Academic Ranking of World Universities including 25 Canadian universities in its 2023 rankings, QS World University Rankings and the Times Higher Education World University Rankings including 31 Canadian universities in their 2023 rankings, and the U. S. News & World Report Best Global University Ranking including 39 Canadian universities in its 2023 rankings.

Кәсіби білім

Канадада кәсіптік білім кәсіптік колледждер, мансаптық колледждер, қоғамдық колледждер, технология және ғылым институттары, техникалық мектептер, қолданбалы өнер немесе қолданбалы технология колледждері арқылы, ал Квебекте collèges d’enseignement général et professionnel арқылы ұсынылады. Кәсіптік мектептер оқу ақысы тұрғысынан арзан, түсуге бәсекелестік аз және төрт жылдық университетке қарағанда беделі төмен болғанымен, Канаданың жоғары білім саласына қадамын басқан студенттер үшін тағы бір мүмкіндік болып табылады. Канададағы кәсіптік мектептерге қабылдау талаптары университеттерге қарағанда кем тізімделген және айтарлықтай өзгеше, бірақ университеттерден айырмашылығы, кәсіптік білім беру мекемелеріне түсу стандарттары мен біліктіліктері көбінесе жеңілдетілген, себебі олар түсудің шекті деңгейін белгілемейді. Студенттер ең төменгі орташа балл талаптарына сай келсе және қажетті курстарды орындаса, елдегі көптеген кәсіптік білім беру мекемелеріне қабылдануға мүмкіндік алады. Джордж Браун колледжі және Мохок колледжі сияқты көптеген кәсіптік институттар 70 проценттен жоғары орташа баллмен студенттерді қабылдайды, бірақ қабылдау үшін ешқандай шектеулі талап қоймайды, сондықтан 60 проценттен төмен орташа баллмен студенттерді де қабылдайды. Типикалық канадалық кәсіптік институт американдық джуниор колледжіне немесе қоғамдық колледжге ұқсас, онда олар білім берудің белгілі бір саласында мамандыққа бағытталған сертификаттарды ұсынады. Дегенмен, Канадада кәсіптік білім берумен қатар, төрт жылдық бакалавриат деңгейін де ұсынатын мекемелер бар, мысалы, Сенека колледжі, Шеридан колледжі, Қолданбалы өнер және технологияның Centennial колледжі, Kwantlen Polytechnic University, Vancouver Island University және Thompson Rivers University. Канадада 200-ден астам қоғамдық колледж бар. Олар университеттерге қарағанда академиялық бәсекелестік төмен және кіру талаптары да аз, көбінесе елдің шалғай және ауылдық аймақтарында орналасқан. Канададағы орта білімнен кейінгі кәсіптік білім беру мекемелері тағылымдама, сертификаттар, дипломдар және ассоцияттық дәрежелер ұсынады. Бұл бағдарламалар шеберлікті талап ететін мамандықтар мен техникалық карьераға қатысты нақты жұмыс салаларында мамандыққа бағытталған білім береді және әдетте екі жылға созылады. Кәсіптік мектепте оқығанда студент жұмысқа орналасуға мүмкіндік беретін сертификат алу үшін қажетті курстарды орындай алады (мысалы, косметолог, лицензияланған практикалық медбике, суретші, веб-дамытушы, компьютерлік желіні қолдау маманы, заңгер, медициналық зертхана техникі, жүрек-қан тамырлары технологы, оптик немесе диагностикалық медициналық сонограф, денсаулық сақтау көмекшісі және т.б.), бұл білімнің белгілі бір деңгейін талап етеді, бірақ толық төрт жылдық университет білімі қажет емес. Кәсіптік білім беру мекемін бітіргеннен кейін кейбір студенттер бакалавриатты аяқтау үшін университетке ауысады, ал басқалары жұмыс күшіне қатысады. Тағылымдама – Канададағы орта білімнен кейінгі кәсіптік білім берудің тағы бір түрі, онда студенттер сыныпта теориялық принциптерді оқытуды білікті мамандықтарға қатысты жұмыс күшін практикалық даярлаумен үйлестіреді. Сонымен қатар, студент жолсерік ретінде сертификат алу үшін бірқатар емтиханды сәтті тапсыруы керек. Канададағы білікті мамандықтар бағдарламаларын аяқтау әдетте төрт жылға созылады және соңғы деңгейді сәтті аяқтағаннан кейін адам кәсіптік сертификатты алады және елдің кез келген жерінде жұмыс істеуге құқылы болады, егер олар Қызыл мөр емтихандары деп аталатын сынақтарды тапсырса.

Vocational education in Canada is delivered through vocational colleges, career colleges, community colleges, institutes of technology or science, technical schools, colleges of applied arts or applied technology, and in Quebec through collèges d’enseignement général et professionnel. Though it is cheaper in terms of tuition, less competitive to get into, and not as prestigious as going to a four year university, vocational schools adduce another post secondary option for students seeking to enter the realm of Canadian higher education. Admissions to vocational schools in Canada have requirements that are less stringent than a university and vary more significantly, but unlike universities, qualifications and entrance standards into vocational institutions are more lax as they do not delineate admission cut offs so as long as students meet the minimum average requirements and possess the prerequisite courses, they can gain admission to most vocational institutions across the country. Many vocational institutes such as George Brown College and Mohawk College accept a very high proportion of students with averages above 70 per cent, although they may place no limiting minimum for acceptance, and consequently take students with averages below 60 per cent. The typical Canadian vocational institute is analogous to that of an American junior college or community college where they offer specialized vocational oriented certifications in an area of training. However, there are some institutions in Canada that offer both vocational training as well as a limited number of 4 year undergraduate university degrees such as Seneca College, Sheridan College, Centennial College of Applied Arts and Technology, Kwantlen Polytechnic University, Vancouver Island University, and Thompson Rivers University. There are over 200 community colleges in Canada. They are less academically competitive with lower and less stringent entrance requirements to get into compared with universities and are often found in remote and rural parts of the country. Post secondary vocational institutions in Canada offer apprenticeships, certificates, diplomas, and associate degrees. These are programs that offer specialized vocational education in specific employment fields related to the skilled trades and technical careers which generally last two years. In studying at a vocational school, a student can take the necessary courses needed to earn a certification that will allow for entry into jobs (such as becoming a beautician, licensed practical nurse, drafter, web developer, computer network support specialist, paralegal, medical laboratory technician, cardiovascular technologist, optician, or diagnostic medical sonographer, healthcare assistant etc.) requiring some level of tertiary education but not a full four year university degree. After graduating from a vocational institution, some students continue their education by transferring to a university to complete a bachelor's degree, while others choose to enter the workforce. Apprenticeships are another form of post secondary vocational education training in Canada, as students combine in class instruction of theoretical principles with practical workforce training for careers related to the skilled trades. In addition, a series of exams have to be passed before the student is certified as a journeyperson. Skilled trades programs in Canada typically take four years to complete and once the final level is successfully finished, the person is conferred a trades certificate and can become eligible to work anywhere in the country, provided they pass a series of tests known as the Red Seal exams.

Жеке мектептер

Канаданың оныншы сынып оқушыларының шамамен 6 пайызы жеке мектептерде оқиды, олардың көп бөлігі Квебек провинциясында. Statistics Canada 2015 жылғы зерттеуі көрсеткендей, бұл оқушылардың тест нәтижелері мен болашақ білім деңгейі мемлекеттік мектепте оқитын құрдастарына қарағанда жоғары болады. Алайда, бұл айырмашылықтың себебі жақсырақ ресурстар мен оқыту әдістері емес, оқушылардың ата-аналары, ұстаздары және сыныптастары тарапынан күтілетін үлкен үміттерге байланысты болуы мүмкін.

Жеке университеттер

Бұрын Канададағы жеке университеттер діни тарихы немесе негізін сақтап келді. Алайда, 1999 жылдан бастап Нью-Брансуик провинциясы жеке университеттерге провинцияда жұмыс істеуге рұқсат беретін диплом беру туралы заң қабылдады. Фредериктон университеті – Нью-Брансуикте аккредиттеу алған ең жаңа университет. Тринити Вестерн университеті 1962 жылы кіші колледж ретінде құрылып, 1985 жылы толық аккредиттеуге ие болды. 2002 жылы Британдық Колумбияның Quest университеті діни ұйымға жатпайтын, жеке қаржыландырылатын гуманитарлық ғылымдар университеті болды (бірақ ол алғашқы жеке гуманитарлық ғылымдар университеті емес). Онтарио және Альберта сияқты көптеген провинциялар жеке диплом тағайындайтын мекемелерге (міндетті түрде университеттер емес) жұмыс істеуге рұқсат беретін заңдар қабылдады. Көптеген канадалықтар жеке университеттерді Канада нарығына кіруге рұқсат ету мәселесінде қарама-қарсы пікірде. Бір жағынан, Канаданың жетекші университеттері қаржыландыру мәселесіне байланысты американдық жекеменшік алыптарымен бәсекелесуде қиындыққа тап болады, бірақ екінші жағынан, жеке университеттердің бағасы білім алуға жеткілікті қаражаты жоқ адамдарды алып тастауы мүмкін, бұл Канада халқының маңызды бөлігінің осы оқу орындарына қабылдануына кедергі келтіруі мүмкін. Қолжетімділік мәселесінен өзге, кейбір канадалықтар 2001 жылы Канада Жоғарғы Сотының шешімімен және федералды және провинциялық заңдарға сәйкес, Канададағы (жеке) діни университеттер, егер олардың қызметкерлері, оқытушылары және студенттері қол қойған «қауымдық келісім» кодексінде мектеп дініне сәйкес әрекет етуге міндеттенсе, жаңа адам құқықтары заңнамасынан босатылуына қарсы тұрады. Бұл келісімге сәйкес, олар гомосексуалдық қатынастар, некеден тыс жыныстық қатынастар сияқты өз діни сенімдеріне қайшы келетін әрекеттерден, сондай-ақ университет аумағында алкоголь ішуден немесе порнография көруден аулақ болуды талап етуі мүмкін. Алайда, жеке христиандық мектептер гомосексуалды немесе лесбиянка студенттерді қабылдаудан бас тартпайды. Кейбір діни университеттерде діни қағидаларға қарсы әрекеттер жасаған немесе оларға бағынудан бас тартқан қызметкерлер мен оқытушыларды жұмыстан шығару белгілі, бірақ кейбір провинцияларда олардың жұмыстан босатылуы сотта жағдайға байланысты сәтті шағымдану арқылы қорғалды.

In the past, private universities in Canada maintained a religious history or foundation. However, since 1999, the Province of New Brunswick passed the Degree Granting Act allowing private universities to operate in the Province. The University of Fredericton is the newest university to receive designation in New Brunswick. Trinity Western University, in Langley British Columbia, was founded in 1962 as a junior college and received full accreditation in 1985. In 2002, British Columbia's Quest University became the first privately funded liberal arts university without a denominational affiliation (although it is not the first private liberal arts university). Many provinces, including Ontario and Alberta, have passed legislation allowing private degree granting institutions (not necessarily universities) to operate there. Many Canadians remain polarized on the issue of permitting private universities into the Canadian market. On the one hand, Canada's top universities find it difficult to compete with the private American powerhouses because of funding, but, on the other hand, the fact that the price of private universities tends to exclude those who cannot pay that much for their education could prevent a significant portion of Canada's population from being able to attend these schools. In addition to the issue of access, some Canadians take issue with protections instituted within the Charter of Rights and Freedoms as ruled by the Supreme Court of Canada in 2001 and consistent with federal and provincial law that (private) faith based universities in Canada based on the long established principles of freedom of conscience and religion can exempt themselves from more recent human rights legislation when they insist in their "community covenant" code signed by staff, faculty and students that they act in accordance with the faith of the school. The covenant may require restraint from those acts considered in contradiction with the tenets of their faith such as homosexual relationships, sex outside marriage or more broadly abstain from consuming alcohol on campus or viewing pornography. However, private Christian based schools do not preclude homosexual or lesbian students from attending. Some faith based universities have been known to fire staff and faculty which refused to adhere or whose actions were in opposition with the tenets of the faith, although in some provinces, their dismissals have been successfully challenged in court based on the circumstances.

Діни мектептер

Әр провинция жеке діни мектептермен әртүрлі тәсілде айналысады. Онтариода католик жүйесі толыққанды мемлекеттік қаржыландыруды жалғастырып келеді, ал басқа діндерге мұндай мүмкіндік берілмейді. Онтариода бірнеше жеке ислам, христиан және еврей мектептері бар, олардың барлығы оқу ақысы арқылы қаржыландырылады. Католик мектептері жүйесі конституцияда орнықты болғандықтан, Жоғарғы Сот бұл жүйенің конституциялық екендігін мәлімдеді. Дегенмен, Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам құқықтары жөніндегі комитеті Онтарио жүйесінің кемсітушілік тудыратынын айтты, соның салдарынан Онтариоға діни негіздегі мектептердің ешқайсысын немесе барлығын қаржыландыру ұсынылды. 2002 жылы Майк Харрис үкіметі барлық жеке мектептерді ішінара қаржыландыруға бағытталған даулы бағдарламаны енгізді, бірақ бұл мемлекеттік білім беру жүйесін әлсірететіні үшін сынға ұшырады және 2003 жылғы провинциялық сайлауда либералдар жеңіске жеткеннен кейін бағдарлама тоқтатылды. Басқа провинцияларда жекеменшік діни мектептер қаржыландырылады. Британ Колумбиясында үкімет қатаң провинциялық стандарттарға сай келетін тәуелсіз мектептерге мемлекеттік мектептердегі бір оқушыға келетін шығынның 50% дейін төлейді. Аймақта сикх, индуист, христиан және ислам мектептері бар. Альбертада да мемлекеттік мектеп жүйесінде білім беруге ерекше көзқарас ұсынатын, толыққанды қаржыландырылатын чартерлік мектептер желісі бар. Альбертаның чартерлік мектептері жекеменшік емес және провинция діни мектептерге чартерлік рұхсат бермейді. Бұл мектептер провинциялық оқу бағдарламасын орындауға және барлық стандарттарға сәйкес болуға міндетті, бірақ басқа салаларда айтарлықтай тәуелсіздікке ие. Қалған барлық провинцияларда жеке діни мектептер белгілі бір қаржы алады, бірақ мемлекеттік жүйеге қарағанда оның көлемі аз.

Тарихнама

Бруно Жофре, Роза. "Канададағы білім беру тарихы: тарихи бұрылыстар және көкжиегінің кеңеюі". Paedagogica Historica (2014), 50-том, 6-шы дақыл, 774–785 бб.