Кіріспе

Квебектегі мемлекеттік қаржыландырылатын колледждер

CEGEP (/s//eɪ/'/ʒ//ɛ//p/ sayZHEP немесе '/s//iː//dʒ//ɛ//p/ SEEjep; , seʒɛp; CÉGEP және cegep деп те жазылады) – техникалық, академиялық, кәсіптік немесе осы бағдарламалардың комбинациясын ұсынатын мемлекеттік қаржыландырылатын колледж; олар Квебек провинциясының білім беру жүйесіне ғана тән. Француз тілінен алынған сөз, ол француз тіліндегі collège d'enseignement général et professionnel деген сөздің аббревиатурасы, кейде ағылшын тілінде «Жалпы және кәсіптік колледж» деп аталады, бірақ қазір ол жеке сөз ретінде қарастырылады. Квебектегі барлық колледждер жиі CEGEP деп аталғанымен, тек мемлекеттік колледждер ғана ресми түрде осылай аталады. Квебекте мемлекеттік (CEGEP) және жеке колледждердің функциялары бірдей. Оларды кейде кіші колледждермен немесе қоғамдық колледждермен салыстырса да, CEGEP-тер колледжге дейінгі білім беру дипломының әдетте екі жылдық мерзімімен ерекшеленеді, бұл орта мектеп пен бакалавриат арасындағы алшақтықты толтырады, олар Квебекте Канаданың басқа өңірлерімен салыстырғанда бір жылға қысқа. Техникалық бағдарламалар әдетте үш жылға созылады, бітіруден кейін тікелей мансапқа жол ашатын мамандықтарға бағытталған курстарды қамтиды. Университетке түсуге байланысты, техникалық бағдарламадан DEC дипломын алған студенттер жоғары білім алу үшін университетте оқуларын жалғастыра алады. Жеке колледждік білім беру деңгейінің мақсаты – Квебекте орта білімнен кейінгі білім беруге қолжетімділікті арттыру. Сондай-ақ, студенттердің университетте сәтті оқуға қажетті академиялық дайындыққа ие болуын қамтамасыз етеді. Мемлекеттік субсидияланатын және жеке колледждер бар, мемлекеттік CEGEP-терде оқу ақысы төмен немесе мүлдем жоқ. CEGEP білім беру жүйесінің ерекшелігі – барлық студенттер, кәсіби немесе университетке дейінгі бағытына қарамастан, міндетті жалпы білім беру курстарын бірге оқуы керек. Бұл негізгі курстарға француз, ағылшын тілдері, гуманитарлық ғылымдар (француз тіліндегі CEGEP-терде философия), дене тәрбиесі кіреді. Бұл ортақ курстар әлеуметтік теңсіздікті азайту және әдебиет пен философияны демократияландыру мақсатымен жасалды. CEGEP жүйесінің маңызды артықшылығы – студенттердің көптеген кредиттерін жоғалтпай бағдарламаны өзгерту мүмкіндігі. Бұл студенттерге білімнің бірнеше семестрін жоғалту қаупінсіз бағдарламаларды сынап көруге, университетке дейінгі мансап жолынан медбикелік, механикалық технология сияқты техникалық мамандықтарға немесе керісінше ауысуға мүмкіндік береді. «Тыныш революцияның» нәтижесінде Квебек провинциялық үкіметі 1967 жылы CEGEP жүйесін құрды, ол бастапқыда 12 CEGEP-тен тұрды. Бүгінде Квебекте 48 CEGEP жұмыс істейді, олардың бесеуі оқыту құралы ретінде ағылшын тілін пайдаланады. Сондай-ақ, колледж орталықтары (Centre d'études collégiales) бар, олар CEGEP-ке өте ұқсас, шағын мемлекеттік орта білімнен кейінгі колледждер, көбінесе CEGEP-тің жеке кампустары, мысалы, Cégep de Saint Félicien-нің бөлігі болып табылатын Chibougamau қаласындағы Centre d'études collégiales.

Робильяр реформасы

1993 жылы Робильяр реформасы Білім министрлігі анықтаған оқу жоспарларын жаңартуды бастады. Бұл жоспарлар индустрияның талаптарына сәйкес қайта қарастырылды. Колледж оқытушыларын бағалау жөніндегі комиссия құрылды.

Білім алу жолы

Квебекте жоғары білім алуды көздейтін студенттер Квебек университеттеріне түсу алдында колледжге (яғни CEGEP) түсуі керек. Квебекте жалпы білім беретін оқушылар алты жыл бастауыш мектепте (1-ден 6-сыныпқа дейін), содан кейін бес жыл орта мектепте (7-ден 11-сыныпқа дейін немесе ағылшын тілінде 1-5 орта, ал француз тілінде 1re secondaire au 5e secondaire деп аталады) оқиды. Квебек студенттері жоғары білім алуды бастамас бұрын Солтүстік Америкадағы басқа студенттерге қарағанда бір сыныпқа кем оқиды, орта мектепті 12-сыныптың орнына 11-сыныпта аяқтайды. CEGEP бағдарламалары әдетте екі жылдық, бірақ кейбір техникалық бағдарламалар үш жылдық болады; соңғы бағдарламалар көбінесе техникалық мамандыққа түсуге ниеттенгендерге арналған. CEGEP-ті сәтті аяқтағаннан кейін, провинция ішіндегі бакалавриат бағдарламалары Квебек студенттері үшін үш жылға созылады, сондықтан бастауыш мектептен бакалавриатқа дейінгі оқу жылдарының жалпы саны Солтүстік Америкадағы басқа студенттермен бірдей. Мысалы, CEGEP дипломын алған Квебек студенті 3 жылдық Квебек университетінің бағдарламасын 1-курсқа бастаса, провинциядан тыс студент 12-сыныпты аяқтағаннан кейін сол Квебек университетінің бағдарламасын 0-курсқа бастайды. Керісінше, CEGEP дипломы бар студенттер провинциядан тыс университеттерге де түсуге болады, онда дипломдар университеттерде 2 жылдық колледж дипломдарымен (ассоциированная степень) теңестіріледі немесе бір жылға жоғары курсқа қабылданады. CEGEP деңгейіндегі кейбір озық курстар университеттегі кіріспе курстармен маңызды деп танылуы мүмкін. Квебектен тыс жоғары білім алуды жоспарлаған студенттер үшін үш мүмкіндік бар. Біріншіден, Квебектегі бірнеше орта мектептер провинциядан тыс жоғары білім бағдарламаларына тікелей түсуге ниеттенген студенттер үшін арнайы оқу жоспарына ие. Мұндай жағдайда студенттер түсуге ниеттенген оқу орнының 12-сыныпқа қойылатын талаптарын орындау үшін осы мүмкіндікті ұсынатын мектептерде бір жыл оқи алады. Екіншіден, студенттер провинциядан тыс университеттерге ауысу алдында CEGEP курстарын бітіріп, провинциядан тыс жоғары білімнің бірінші курсынан бастауға болады. Мысалы, Онтарио университетіне түсуді жоспарлаған студенттер CEGEP-тің бір жылын бітіріп, Онтариода 12-сыныпты бітірген стандартты үміткер ретінде өтініш бере алады. Үшіншіден, CEGEP-тің екі жылын бітірген студенттер Квебектен тыс жоғары білім беру мекемелеріне бір жылға жоғары курсқа қабылдану үшін өтініш бере алады.

Бағдарламалар

Көптеген, бірақ барлық колледждер екі түрлі бағдарлама ұсынады: университет алдындағы және техникалық. Университет алдындағы бағдарламаны аяқтауға екі жыл, ал техникалық бағдарламаны аяқтауға үш жыл қажет. Бұл бағдарламалардың ортақ оқу жоспары бар, ол 14 курстан тұрады: төрт бірінші тіл және екі екінші тіл курстары (ағылшын немесе француз тілі), үш гуманитарлық пән (француз тіліндегі CEGEP-тердегі философия), үш дене шынықтыру курсы және екі қосымша курс (оқу бағдарламасына тікелей қатысы жоқ таңдау курстары).

Университетке дейінгі бағдарлама

Университетке дейінгі бағдарлама екі жылға созылады. Ол Канаданың басқа аймақтарындағы қосымша орта мектеп жылына баламасы келетін пәндерді және университеттегі таңдалған мамандыққа (ғылым, гуманитарлық ғылымдар, экономика немесе өнер) дайындық үшін бірінші курсқа баламасы келетін курстарды қамтиды. Оқуды аяқтағаннан кейін провинциялық үкімет колледждік білім туралы диплом (DCS) немесе DEC (Diplôme d'études collégiales) тағайындайды. Бұл дипломмен студенттер Квебек университетінде белгілі бір бакалавриат бағдарламаларын 3 жылда, ал Квебектен тыс – 4 жылда аяқтауға дайын болады. DEC дипломдары бар студенттер, егер Канаданың басқа провинциясында немесе шетелдегі университеттерге түсуді шешсе, бірінші курсқа қатыспай, екінші курсқа түсуге, немесе бірінші курс бойынша үлгерімді есепке алуға немесе қосымша кредиттер алуға құқылы. Қосымша кредиттердің көлемі әрбір университеттен тәуелді. Көптеген университеттер Квебек колледждерінің кредиттерін қабылдайды, бірақ Квебек пен басқа провинциялардың білім беру жүйелерінің құрылымындағы айырмашылықтарға байланысты, көбінесе тек бір жылға дейін қабылдайды.

Техникалық бағдарлама

Квебек колледждері сондай-ақ білікті кәсіпке баулуды қалайтын студенттер үшін үш жылдық техникалық бағдарламаларды ұсынады. : Attestation d'études collégiales (AEC), ол DEC-ке ұқсас, бірақ жалпы білім беру курсын қамтымайды. Бұл сертификатты колледждің қосымша білім беру бөлімі береді, ал дипломды Квебек провинциясының Білім, Саяхат және Спорт министрлігі (кейіннен Білім және жоғары білім министрлігі, француз тілінде Ministère de l'Éducation et de l'Enseignement Supérieur) сақтайды. Сонымен қатар, провинцияның отыз бір «Технологияны дамыту орталығының» көп бөлігі CEGEP-термен бірге құрылған. Бұл орталықтарда өнеркәсіптік серіктестермен бірлесіп, нақты бір сала бойынша қолданбалы зерттеулер жүргізіледі.

Тіл

Студенттер француз немесе ағылшын тіліндегі CEGEP-ке қатыса алады. Француз CEGEP-тері ағылшын тіліндегілерге қарағанда әлдеқайда көп; барлық мемлекеттік колледждердің бесi (және бірнеше жекемен бірге) ғана ағылшын тілінде, ал қалғандары француз тілінде. Ағылшын тіліндегі CEGEP-тер иммигранттар мен ағылшын тілді квебектердің арасында ерекше танымал. Бұл Квебек үкіметінің француз тілін оқытуды дамыту мақсатына қайшы болғандықтан, олардың қабылдау саны шектелуде. Бұл қадам ағылшын тіліндегі білім беру саласында квебектердің провинциядан тыс жоғары білім алуға көшуі мүмкін деген алаңдаушылықты тудырды, ал Квебек жұмыс берушілері бұл олардың қолжетімді жұмыс күшінің азаюына әкеледі деп опасыздануда. Доусон студенттік одағы Квебектегі ағылшын тіліндегі университеттер элиталық оқу орындарына айналуы мүмкін екенін және бұл жағымсыз өзгеріс болады деп мәлімдеді.