Кіріспе
Жапониядағы актерлік қызмет – бұл актерлердің аниме, бейне ойындар, аудио драмалар, жарнамалар және жапондық емес фильмдер мен телебағдарламаларды дубляждау сияқты медиадағы кейіпкерлерге немесе баяндаушыларға дауыс беруді қамтамасыз ететін сала. Жапонияда дауыс актері (声優) мен актрисаларының жанкүйерлер клубы өте көп, себебі олар айдол индустриясымен байланысты. Кейбір жанкүйерлер тек белгілі бір дауыс актерінің даусын есту үшін ғана шоуды көреді. Көптеген дауыс актері әншілік мансабымен қатар, сонымен қатар тікелей эфирдегі медиаға да көшеді. Жапонияда шамамен 130 дауыс беру мектебі бар. Телерадиокомпаниялар мен талант агенттіктерінің өздерінің дауыс актерінің труппалары бар. Жапонияда дауыс беру өнеріне арналған журналдар шығарылады, олардың ең ұзақ басылған журналы – Voice Animage. "Кайіпкердің дауысы" (қысқартылған CV) термині 1980-жылдардан бері Animec және Newtype сияқты жапондық аниме журналдарында белгілі бір аниме немесе ойын кейіпкерімен байланысты дауыс актерін сипаттау үшін қолданылып келеді.
Voice acting in Japan is an industry where actors provide voice overs as characters or narrators in media including anime, video games, audio dramas, commercials, and dubbing for non Japanese films and television programs. In Japan, voice actors (声優) and actresses have devoted fan clubs due to a crossover with the idol industry, and some fans may watch a show merely to hear a particular voice actor. Many voice actors have concurrent singing careers and have also crossed over to live action media. There are around 130 voice acting schools in Japan. Broadcast companies and talent agencies often have their own troupes of vocal actors. Magazines focusing specifically on voice acting are published in Japan, with Voice Animage being the longest running. The term character voice (abbreviated CV) has been commonly used since the 1980s by such Japanese anime magazines as Animec and Newtype to describe a voice actor associated with a particular anime or game character.
Анықтама және рөлі
Дауыс актері (声優) кейіпкерлерге дауыс қояды және түрлі медиа түрлері үшін, соның ішінде аниме, бейне ойындар, аудиодрамалар, тікелей эфирдегі трюктер мен қуыршақтардың қойылымдары, сондай-ақ жарнамалар үшін баяндама жасайды. Дауыс актері жапондық емес телебағдарламалар мен фильмдерді дубляждаумен де айналысады. Жапонияда дауыс актеріне арналған алғашқы термин – "koe no haiyū" (声の俳優) болған, бірақ кейіннен "seiyū" (声優) сөзін жасау үшін ол қысқартылды. Көптеген дауыс актері бұл терминге қарсы болды, оның актерлік мамандықтарын төмендететініне сенді, бірақ дауыс беру актерлігі кеңінен танымал болғаннан кейін ғана бұл сөз тарады. Актерлер мен дауыс актерілерін ерекшелейтін үш негізгі фактор бар. Біріншісі – NHK және басқа жеке телеарналар радионың алтын ғасырында құрған Токио хабар тарату драмалық труппасы (東京放送劇団) арқылы олардың кәсіби дамуы. Жапонияда фильмдер мен драмалардың жетіспеуі телеарналарды шетелдік бағдарламаларды көрсетуге мәжбүр етті, бұл дауыс актеріне деген сұранысты арттырды. Сонымен қатар, аниме нарығындағы өсім дауыс актері болғысы келетін көптеген жас таланттардың пайда болуына себеп болды, актер емес.
Тарих
Жапонияда радио пайда болғаннан бері дауыстық актерлік өнер қалыптасқан. «Сейю» термині 1970 жылдары «Space Battleship Yamato» анимесінің арқасында кеңінен қолданысқа енді. Газеттегі дауыстық актерлерді басқарушымен жасалған сұхбатқа сәйкес, «Ямато қырылысынан» бастап «сейю» сөзі дереу танылды; оған дейін өзін сейю деп таныстырған актерлер мен актрисалардан көбінесе: «Сейю супермаркетінде жұмыс істейсіз бе?» деп сұрайтын. 1950 жылғы Хабар тарату заңынан кейін Nippon Hōsō Kyōkai (NHK) мемлекеттік хабар таратуды бастады. Бұл жаңа хабарлардың ішінде 1952 жылғы «Кими но Нава» («Сенің атың») радиодрамасы [ja] болды, ол танымалдылығының арқасында фильмде, телевидениеде және сахнада бірнеше рет бейімделді. Осы кезеңде аниме дауыстық актерлері театр өнерінен бірте-бірте ажыратыла бастады. Дауыстық актерлерге арналған оқу орталықтары мен аудио форматтағы қойылымдардың пайда болуымен, дауыстық актерлер толық уақыт жұмыс істей бастады, бұл олардың театр компанияларымен байланысын қажет етпеді. «Сейю» термині аниме туындыларына ғана дауыс беруге бағытталған актерлерді сипаттау үшін пайда болды. «BS Zelda no Densetsu» Nintendo компаниясы тарапынан әлемдегі алғашқы интеграцияланған радио ойыны деп танылды.
2000 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Идол және шынайы өмірдегі кроссоверлер
2000 жылдардың ортасынан соңына қарай дауыстық актерлік талантар жапондық идол индустриясымен байланыс құра бастады. Айя Хирано, Кохару Кусуми және Нана Мизуки секілді көрнекті мысалдар бар, олардың барлығы дауыстық актерлік өнеріне келуден бұрын негізгі эстрадада белгілі актерлер немесе әншілер болған. 2010 жылдардың ортасынан соңына қарай дауыстық актерлер өз кейіпкерлерінің рөлінде нақты өмірде пайда болатын мультимедиалық жобалар танымал болды, мысалы The Idolmaster және Love Live! Seiyū Grand Prix журналы 2021 жылы 1500-ден астам дауыс беруші белсенді екенін көрсетті, бұл 2001 жылы болған 370 дауыс берушіге (145 ер адам және 225 әйел адам) қарағанда көп.