Кіріспе

Ашық спектр (сонымен қатар тегін спектр деп те аталады) – барлық адамдар пайдалана алатын лицензияланбаған радиожиілік спектрін ұсыну үшін Федералды коммуникация комиссиясына (Federal Communications Commission) қысым жасау қозғалысы. Ашық спектрдің "ортақ модель" жақтастары болашақта барлық спектр бөлісілетінін, ал адамдар бір-бірімен және интеллектуалды құрылғылармен байланысу үшін интернет-протоколдарды қолданатынын, олар ең тиімді энергия деңгейін, жиілігін және механизмін табатынын жақтайды. Бұрынғы үкіметтік шектеулер, яғни кімге станция ашуға, кімге ашуға болмайтыны жойылды, және әркімге радио, телеарна немесе тіпті өз веб-сайтын тарату үшін радио толқындарын пайдалануға тең мүмкіндік берілді. Ашық спектрдің белгілі жақтасы – Лоуренс Лессиг. Қазіргі уақытта ұлттық үкіметтер спектр жолақтарын бөледі, оларды кез келген адам қолдана алады, бірақ белгілі бір техникалық шектеулерді сақтау керек, ең бастысы – жалпы тарату қуатының лимиті (кейде БҰҰ-ның (ITU) нұсқауларына сүйене отырып). Лицензияланбаған спектр орталықтандырылмаған: пайдаланушылар үшін лицензиялық төлемдер мен орталық бақылау жоқ. Дегенмен, лицензияланбаған құрылғылар арасында спектрді бөлісу үшін, осы құрылғылардың кедергісіз жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін (мысалы, қуатты шектеу, жұмыс циклі, динамикалық жиілік таңдау сияқты) жеңілдету шараларын қолдану қажет. Лицензияланбаған спектрдің дәстүрлі пайдаланушыларына сымсыз телефондар мен балаларға арналған бейнебақылау құрылғылары жатады. Wi-Fi, Ultra Wideband, кең спектрлі, бағдарламалық қамтамасыздығымен анықталатын радио, когнитивтік радио және тор желілері сияқты жаңа технологиялар лицензияланбаған спектрдің мүмкіндіктерін пайдаланады.

Радиоастрономияның қажеттіліктері

Астрономдар біздің Галактикадағы пульсарлар сияқты және байқалатын ғалам шардың жартысына дейінгі қашықтықтағы алыс радиогалактикалар сияқты объектілерді зерттеу үшін көптеген радиотелескоптарды пайдаланады. Радиожиіліктерді байланысқа пайдалану астрономдар үшін кемінде шу тудыратын, ал ең жаман жағдайда өте әлсіз объектілерді байқау мүмкіндігін толығымен жоятын ластану құрайды. Байланыс үшін қолданылатын жиіліктердің саны артаған сайын астрономиялық бақылаулар қиындап барады. Ғаламды бақылау үшін спектрдің ең пайдалы бөліктерін қорғау жөніндегі келіссөздерді халықаралық астрономиялық қауымдастық, радиоастрономия және ғарыш ғылымы үшін жиіліктерді бөлу жөніндегі ғылыми комитет үйлестіретін, халықтық бастама ретінде жүргізеді.