Суреттегі жүзу, би және гимнастиканың үйлесімі

Кіріспе

Жүзу, би және гимнастиканың біріккен түрі

Көркем жүзу (британдық ағылшын тілінде синхронды жүзу) – жүзушілердің музыка сүйемелдеуімен синхронды хореографиялық композиция орындайтын спорт түрі. Бұл спортты халықаралық деңгейде World Aquatics (бұрын FINA деп аталатын) басқарады. Дәстүрлі түрде бұл әйелдер спорты болған, алайда FINA 2015 жылғы Су спорты әлем чемпионатында әр дуэтте бір ер адамнан тұратын жаңа аралас дуэт жарысын енгізді, ал LEN 2022 жылғы Су спорты Еуропа чемпионатында ерлер арасындағы жекелей жарыстарды қосты. 2024 жылдан бастап ерлер Олимпиада ойындарында командалық жарыста қатыса алады. Көркем жүзу 1984 жылдан бері жазғы Олимпиада бағдарламасына кіреді және қазір әйелдер дуэті мен командалық жарыстардан тұрады. Халықаралық Олимпиада комитетінің (ХОК) тапсырмасымен FINA 2017 жылы спорттың атауын «синхронды жүзуден» «көркем жүзуге» өзгертті – бұл шешімге қарсылық білдірілді. Жаңа ресми атау спорттың өзегінен тыс жерлерде әлі кеңінен қабылданып үлкермеді.

Тарих

20-шы ғасырдың басында синхронды жүзу су балеті деп аталатын. Алғашқы жарыс 1891 жылы Германияның Берлин қаласында өткізілді. Осы кезеңде көптеген жүзу клубтары құрылды және бұл спорт Канадада да бірдей уақытта дамыды. Спорт түрі ретінде қатар жүргенімен, ол көбінесе Лондон мен Глазгодағы ірі театрлардағы музыкалық кештерде танымал болды, онда сахнада су резервуарлары орнатылған болатын. 1907 жылы австралиялық Аннет Келлерман Нью-Йорк ипподромында шыны резервуарда су асты балеринасы (шыны резервуардағы алғашқы су балеті) ретінде өнер көрсеткенде, бұл спортты кеңінен танымал етті. Суда әртүрлі суға түсу амалдары мен трюктарды сынағаннан кейін, Кэтрин Кертис Чикаго университетінде алғашқы су балет клубтарының бірін құрды, онда команда әрекеттерді, "трюктарды" және жүзбелі композицияларды орындауды бастады. Бьюсби Беркли 1933 жылы "Футлайт-парад" фильмі үшін 15 минуттық "аквакаде" жасады. TCM.com мәліметінше, "80х40 фут көлемдегі бассейнмен толық жиынтық бүкіл дыбыс сахнасын алып жатты. Беркли бассейн қабырғаларын және еденін шынымен қаптады, соның арқасында ол жүзушілерді барлық бұрыштан түсіре алды. Содан кейін ол әйелдердің киімдерін және шапшақтарын әйелдердің жалаңаш екендігін сезіндіретіндей етіп жасады." Ол екі апталық репетициядан кейін алты күн ішінде түсірілді. Нәтижесі соншалықты таңғажайып болды, премьерадағы көрермендер номерді тұрып қол соғып қарсы алды және бағдарламаларын ауаға лақтырып жіберді. Бродвей импресариосы Билли Роуз тіпті Берклиді Варнерстен ұрлап, аквакаданы қоюға тырысты. 1939 жылдың 27 мамырында Райт және Чикаго мұғалімдер колледжі арасындағы Райт кіші колледжінде АҚШ-тағы синхронды жүзудің алғашқы жарысы өтті. Шарлотта Дэвис 1984 жылы Лос-Анджелестегі Олимпиада ойындарында синхронды жүзуден алтын медальді жеңген Трейси Руиз бен Кенди Костиді жаттықтырды. 1933 және 1934 жылдары Кэтрин Уитни Кертис Чикагодағы Дүниежүзілік көрмеге "Кей Кертис заманауи сиреналары" атты көрсетім ұйымдастырды. Алыпбарысшы Норман Росс спортты алғаш рет "синхронды жүзу" деп таныстырды. Бұл термин ақырында AAU арқылы бекітілді, бірақ Кертис өзінің "Ритмикалық жүзу: Синхронды жүзу және су әдемілігінің анықтамалығы" (Минеаполис: Burgess Publishing Co., 1936) кітабында "ритмикалық жүзу" терминін де қолданды. Кертис 1941 жылдың желтоқсанында AAU-ды синхронды жүзуді ресми түрде танылған спорт түріне айналдыруға көндірді, бірақ ол 1943 жылы шетелге кетті. Ол генералдар Паттон мен Эйзенхауэрдің басшылығымен Қызыл Кресттің демалыс директоры болып қызмет етті, сол кезде ол Италияның Казерта қаласында алғашқы халықаралық аквакаданы ұйымдастырды. Ол 1962 жылға дейін соғыстан кейінгі Еуропадағы саяхат директоры болды. 1959 жылы Хелмс Даңқы залы Кертисті (Аннет Келлерманмен бірге) ресми түрде таныды – синхронды жүзуді дамытудағы оның басты рөлін мойындады. 1979 жылы Халықаралық жүзу Даңқы залы Кертисті ұқсас марапаттармен марапаттады. Бірінші ресми ұлттық командалық чемпионат 1946 жылдың 11 тамызында Чикагодағы Риис бассейнінде өтті. "C" клубының командасы алғашқы ұлттық чемпион атанды. Команда құрамында: Полли Веснер, Нэнси Ханна, Дорис Дискоу, Марион Миттлачер, Ширли Браун, Одри Хьюттенраух, Филис Баррелл және Присцилла Хирш болды. Эстер Уильямс, ұлттық AAU чемпионы жүзуші, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін "Баттинг Бьюти" (1944), "Миллион долларлық сирена" (1952) және "Юпитердің сүйіктісі" (1955) сияқты Голливуд фильмдеріндегі (көбінесе әсем безендірілген) сахналар арқылы синхронды жүзуді танымал етті. 1970 және 1980 жылдары Форт-Лодердейлдің жүзу чемпионы Чарки Филлипс "The Krofftettes" тобымен "The Brady Bunch Hour" (1976–1977), NBC-нің "The Big Show" (1980) телешоуларында су балетін қайта жаңғыртты, содан кейін экранда Мисс Пиггимен "The Great Muppet Caper" (1981) фильмінде өнер көрсетті. Маргарет Свон Форбс 1984 жылы "Coaching Synchronized Swimming Effectively" еңбегін жариялады; бұл синхронды жүзуді оқыту бойынша алғашқы ресми оқулық болды. 2017 жылдың шілдесінде ХОК-тің өтініші бойынша FINA өз конституциясына өзгерістер енгізуді мақұлдады, ол синхронды жүзуді "көркем жүзу" деп атады. FINA бұл өзгерісті спорттың мәнін түсіндіруге көмектесетінін (жаңа атау көркем гимнастикаға ұқсас) және "оның танымалдылығын арттыруға" көмектесетінін айтып негіздеді. Өзгерістер сынға ұшырады, жүзушілер мен жаттықтырушылар олармен ешқашан кеңеспегенін және "көркем жүзу" атауы спорттың спорттық қабілетін төмендетеді деп, тарихи түрде "қиындыққа толы күреске" тап болды. Содан бері көптеген ұлттық басқару органдары жаңа атауды қабылдады, кейбіреулері, мысалы, АҚШ оны кейінірек (2020 жылы) қабылдады, АҚШ-тың көркем жүзу бас директоры "әлемдегі ең үздік 25 елдің 19-ы жартылай немесе толықтай көркем жүзу атауын қолданады" деп мәлімдеді. Жаңа атау алғаш рет қолданылған жарыстарға 2019 жылғы Су спорттары әлем чемпионаты және 2018 жылғы Азия ойындары кірді. Ол сондай-ақ 2020 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында және 2020 жылғы Еуропа су спорттары чемпионатында қолданылды. 2022 жылы бірнеше жарыстарда, соның ішінде 2022 жылғы Еуропа су спорттары чемпионаты мен 2022 жылғы Әлемдік жасөспірімдер көркем жүзу чемпионатында алғаш рет тек еркектерге арналған жеке (соло) жарыстар ұйымдастырылды. Бұл 2015 жылғы Су спорттары әлем чемпионатында бір еркек және бір әйел жүзуші қатысатын аралас командалық жарыстар қосылғаннан кейін болды. 2023 жылы Су спорттары әлем чемпионатында көркем жүзу бағдарламасына алғаш рет еркектерге арналған жеке жарыстар қосылды, дебют 2023 жылғы Су спорттары әлем чемпионатында өтеді.

At the turn of the 20th century, synchronised swimming was known as water ballet. The first recorded competition was in 1891 in Berlin, Germany. Many swim clubs were formed around that time, and the sport simultaneously developed in Canada. As well as existing as a sport, it often constituted a popular addition to Music Hall evenings, in the larger variety theatres of London or Glasgow which were equipped with on stage water tanks for the purpose. In 1907, Australian Annette Kellerman popularised the sport when she performed in a glass tank as an underwater ballerina (the first water ballet in a glass tank) in the New York Hippodrome. After experimenting with various diving actions and stunts in the water, Katherine Curtis started one of the first water ballet clubs at the University of Chicago, where the team began executing strokes, "tricks", and floating formations. Busby Berkeley created a 15 minute “aquacade” for the 1933 film Footlight Parade, “By a Waterfall”. According to TCM. com, “The set, complete with an 80 by 40 foot swimming pool, took up an entire soundstage. Berkeley had the pool lined with glass walls and a glass floor so he could shoot the swimmers from every possible angle. Then he designed the swimming suits and bathing caps to create the illusion that the women were almost naked.” It was shot in six days after two weeks rehearsal “The results were so spectacular that the audience at the premiere gave the number a standing ovation and threw their programs in the air. Broadway impresario Billy Rose even tried to steal Berkeley from Warners to stage his aquacade.”

On May 27, 1939, the first U. S. synchronised swimming competition took place at Wright Junior College between Wright and the Chicago Teachers' College. Charlotte Davis coached Tracie Ruiz and Candy Costie, who won the gold medal in duet synchronised swimming at the 1984 Olympics in Los Angeles. In 1933 and 1934, Katherine Whitney Curtis organised a show, "The Kay Curtis Modern Mermaids", for the World Exhibition in Chicago. The announcer, Norman Ross, introduced the sport as "synchronised swimming" for the first time. The term eventually became standardised through the AAU, but Curtis still used the term "rhythmic swimming" in her book, Rhythmic Swimming: A Source Book of Synchronised Swimming and Water Pageantry (Minneapolis: Burgess Publishing Co., 1936). Curtis persuaded the AAU to make synchronised swimming an officially recognised sport in December 1941, but she herself transferred overseas in 1943. She served as the Recreation Director of the Red Cross under Generals Patton and Eisenhower, during which time she produced the first international aquacade in Caserta, Italy. She was the Director of Travel in post war Europe until 1962. In 1959 the Helms Hall of Fame officially recognised Curtis (along with Annette Kellerman) – ascribing to her the primary development of synchronised swimming. In 1979, the International Swimming Hall of Fame inducted Curtis with similar accolades. The first Official National Team Championships were held in Chicago at Riis Pool on August 11, 1946. The Town Club 'C' team were the first national champions. The team was composed of: Polly Wesner, Nancy Hanna, Doris Dieskow, Marion Mittlacher, Shirley Brown, Audrey Huettenrauch, Phyllis Burrell and Priscilla Hirsch. Esther Williams, a national AAU champion swimmer, popularized synchronised swimming during WWII and after, through (often elaborately staged) scenes in Hollywood films such as Bathing Beauty (1944), Million Dollar Mermaid (1952), and Jupiter's Darling (1955). In the 1970s and 1980s, Ft. Lauderdale swimming champion Charkie Phillips revived water ballet on television with The Krofftettes in The Brady Bunch Hour (1976–1977), NBC's The Big Show (1980), and then on screen with Miss Piggy in The Great Muppet Caper (1981). Margaret Swan Forbes published Coaching Synchronized Swimming Effectively in 1984; it was the first official teaching manual for synchronized swimming. In July 2017, following a request by the IOC, FINA approved changes to its constitution that renamed synchronised swimming to "artistic swimming". FINA justified the change by stating that it would help to clarify the nature of the sport (with the new name being similar to artistic gymnastics), and claimed it would help "enhance its popularity". The changes received criticism, with swimmers and coaches arguing that they were never consulted, and that the name "artistic swimming" diminishes the athleticism of the sport which already had historically faced an "uphill battle to be taken seriously". Since then, most national governing bodies have adopted the new name, some such as the U. S. adopted it after a delay (in 2020), with the CEO of USA Artistic Swimming stating that "19 of the top 25 countries in the world are either partially or fully using the name artistic swimming". Competitions where the new name was first used include the 2019 World Aquatics Championships and the 2018 Asian Games. It was also used at the 2020 Summer Olympics and the 2020 European Aquatics Championships. In 2022, a spattering of competitions introduced men only individual (solo) events for the first time, including the 2022 European Aquatics Championships and the 2022 World Junior Artistic Swimming Championships. This followed the addition of mixed gender events featuring one male and one female swimmer at the 2015 World Aquatics Championships. In 2023, World Aquatics added men's solo events to the artistic swimming program for the first time at a World Aquatics Championships, scheduling the debut for the 2023 World Aquatics Championships.

Су спорттары бойынша Еуропа чемпионаты

Көркем су спорты 1974 жылдан бері Еуропа су спорты чемпионаты бағдарламасына кіріктірілген. 2023 жылғы Еуропа ойындарында жеке Еуропа су спорты чемпионаты көркем су спортынан алғаш рет ірі Еуропа су спорты чемпионатынан бөлек өткізілді.

Қаптамалар

Скульстер (денені жылға беру үшін қолмен жасалатын қозғалыс) синхронды жүзудің ең маңызды бөліктерінің бірі болып табылады. Көбінесе қолданылатын скульстер: тіреу скульстері, тұрақты скульстер, бұранда скульстері, аллигатор скульстері, торпеда скульстері, бөлінген скульстер, барабан скульстері, айналма скульстер, тотем скульстері, каноэ скульстері және ескек скульстері. Тіреу скульстері жүзуші судың бетімен төңкерілгенде денеін тіреу үшін ең көп қолданылады. Тіреу скульстері немесе "Америкалық скульстері" Марион Кейн Элстонмен ойлап табылып, осы спортты жаңа деңгейге көтерді. Спорт су балетінен қазіргі синхронды жүзудің қабілеттілігіне айналды. Анықтама үшін Халықаралық жүзу даңқы залына жүгініңіз. Тіреу скульстері жоғарғы қолдарды денедің бүйірлеріне жақын ұстап, алдыңғы қолдарды денеге 90 градус бұрышпен, алақандары бассейн төмен қарай бағытталған күйде орындалады. Алдыңғы қолдар оң бұрышты сақтай отырып, алға-артқа қозғалады. Қолдарға түсетін қысым жүзушіге аяқтарын су үстінде ұстап, басын су астында ұстауға мүмкіндік береді.

Жұмыртқа соғушы

"Жұмыртқа қағып тебу" – синхронды жүзудің тағы бір маңызды дағдысы. Бұл судың үстінде дененің тұрақтылығын және биіктігін сақтай отырып, қолдарды бос қалдыруға мүмкіндік беретін суды басып жүрудің бір түрі. Жұмыртқа қағып тебудің орташа биіктігі көбінесе жағалай сүйек деңгейінде болады. Жұмыртқа қағып тебу барлық "қол" бөлімдерінде қолданылады, яғни жүзуші тік тұрып, көбінесе бір немесе екі қолы ауада болатын хореографиялық бөлімдерде. Тағы бір нұсқасы – денени көтеру, ол жұмыртқа қағып тебу арқылы жинақталып, күшті қамшы соққысымен орындалады, бұл жүзушіні тік бойымен судан жоғары итеріп шығарады. Денени көтеру жүзушіні судан жамбас деңгейіне дейін көтере алады.

Көтергіштер мен ерекшеліктер

Көтеру немесе биіктеп көтеру – команда мүшелерінің тағы бір командаласын судан салыстырмалы түрде жоғары итеруі. Бұл әрекет ересек жастағы топтардың және жоғары дағды деңгейіндегі бағдарламаларында жиі кездеседі. Көтерулердің көптеген түрлері бар, олар жұптасқан көтерулерді, су бетіндегі элементтерді немесе төрешілер мен көрермендерге ерекше әсер ету үшін жасалған бірегей, көркем хореографияның басқа да түрлерін қамтуы мүмкін.

Бөлшектері

Синхронды жүзудегі әрбір көтергіш үш бөліктен тұрады: жоғарғы (немесе "ұшқыш"), негіз және итергіштер. Кейде негіз болмайды, ал итергіштер ұшқышты тікелей итеріп жібереді. Ұшқыш әдетте команданың ең кішкентай мүшесі болады. Ұшқыштар епті және икемді болуы керек, егер олар көтергіштен секіріп жатса, гимнастикада тәжірибесі болғаны артық. Негіз көбінесе орташа дене бітімімен болады. Күшті аяқтар мен мықты дененің орталық бөлігі міндетті, сондай-ақ, тік тұрып тұру қабілеті де керек. Аяқтар / Көтергіштер / Итергіштер – бұл команда мүшелері, олар негізге күшпен тұруға, ал ұшқышқа судан жоғары көтерілуге көмектеседі.

Жалпы түрлері

Платформалық көтеру – ең ерте пайда болған түр. Платформада негіз су астында жатып, арқасымен қарап жатады. Жоғарғы атлет оның денесіне тізе бүгіп отырады және көтеру жер бетіне жеткенде тұрады. Қалған команда мүшелері платформаны және жоғарғы атлетті судан көтеру үшін «жұмыртқа қағу» әдісін қолданады. Қатарлы көтеру – синхронды жүзудегі ең көп қолданылатын түр. Негіз су астында бірнеше метр тереңдікте тізе бүгіп тұрады, ал көтерушілер оның аяқтарын немесе тізелерін ұстайды. Содан кейін жоғарғы атлет негіздің иығына тізе бүгіп отырады. Көтеру жоғары көтерілгенде, көтерушілер қолдарын созады, ал негіз бен жоғарғы атлет максималды биіктікке жету үшін аяқтарын созады. Қатарлы көтеруге жиі айналу қозғалысын қосады, көтеру жоғары немесе төмен қарай айналады. Лақтыру көтеруі қатарлы көтеру сияқты басталады. Бірақ көтеру толық биіктікке жеткенде, көтерудің үстіндегі «ұшқыш» өз командаласының иығынан секіріп, әдетте акробатикалық қимыл немесе поза жасайды. Бұл өте қиын көтеру, сондықтан оны тәжірибелі жүзушілер ғана орындауы керек. Себет немесе бункен лақтыруы – екі көтерушінің біріккен қолдарынан жасалған кішкентай платформаны пайдаланатын жаңа түр. «Ұшқыш» олардың қолдарында тұрады, ал негіз қолдарының астында аударылып тұрады. Бір адам әр көтерушінің белін көтереді, ал екінші адам себеттің астында негізге тік тұруға көмектеседі. Ұлттық командалар көбінесе осы көтерулерді «ұшқышқа» судан ең жоғары биіктікке көтерілу үшін пайдаланады.

Міндеттер

Жүздеген түрлі тұрақты позициялар бар, оларды шексіз комбинацияларды жасауға қолдануға болады. Міне, бірнеше негізгі және жиі қолданылатын позициялар:

Артқы жатқан позиция: Ең негізгі позиция. Дене толыққанды түзу және қатаң болып, беті жоғары қарап, жамбастың астында қолмен суды итеру арқылы су бетінде қалады. Артқы тікелей домалақ: Артқы жатқан позициядан бастаңыз. Аяқтарыңызды кеудеге жиып, толық айналым немесе 360 градусқа бұрылып, артқа домалаңыз. Тікелей домалақтан кейін аяқтарыңызды түзеңіз және артқы жатқан позицияда аяқтаңыз. Балет аяғы: Артқы жатқан позициядан бастап, бір аяқ денеге перпендикуляр ұсталады, ал екіншісі су бетіне параллель ұсталады. Бұрылған тізе (немесе Қарға): Денені тік ұстап тұрғанда, бір аяқ тік болып қалады, ал екінші аяқ бүгіліп, саусағы тік аяқтың тізесіне тиеді. Қарға (немесе Балыққұйрығы): Денені тік ұстап тұрғанда, бір аяқ тік болып қалады, ал екіншісі су бетіне параллель түсіріліп, 90 градус бұрыш немесе "L" пішінін жасайды. Нақтырақ айтқанда, қарға позициясы аяқтардағы 90 градус бұрышты талап етеді (төменгі аяқ су астында болса да), ал балыққұйрығы төменгі аяқтың су бетінде болуын талап етеді, бұл биіктікке байланысты аяқтарда 90 градус бұрыш жасауы мүмкін немесе болмауы мүмкін. Екі балет аяғы: Балет аяғы позициясына ұқсас, екі аяқ та денеге перпендикуляр ұсталып, созылады. Фламинго: Балет аяғы позициясына ұқсас, төменгі аяқ кеудеге тартылып, төменгі аяқтың тізесі тік аяқтың тізесіне тиеді, сонымен қатар су бетіне параллель болып қалады. Алдыңғы жатқан позиция: Артқы жатқан позицияға ұқсас, жалғыз айырмашылығы - жүзуші ішінше жатып, кеудесімен суды итеріп, дем алмайды. Алдыңғы домалақ: Алдыңғы жатқан позициядан бастаңыз. Суды төмен қарай итеріп, тізе бүгілген позицияға өтіңіз. Бір аяқты тік көтеріп, қарға позициясына жеткізіңіз. Сол аяқты тікелей созып, екіге бөліңіз. Қалған аяқты тік көтеріп, атқыш позициясына жеткізіңіз. Қалған аяқты төмен түсіріп, басыңыздың үстінен суды итеріп, артқы жатқан позицияға өтіңіз. Атқыш: Дене бетке қарай иілген күйде, аяқтары бетте жатыр, ал дене иіліп, басы жамбаспен бір қатарда болады. Бір аяқ көтеріліп, бетке перпендикуляр тік сызық жасайды. Бүйірлік балыққұйрығы: Бүйірлік балыққұйрығы - бұл бір аяғы тік болып қалатын, ал екіншісі суға параллель жағына созылған, "Y" пішінді позицияны құрайтын позиция. Екіге бөлінген позиция: Дене тік тұрғанда, бір аяқ бет бойымен алға созылады, ал екіншісі бет бойымен кері созылады, төңкерілген екіге бөлінген күйде. Мұнара: Алдыңғы жатқан позициядан бастаңыз. Суды төмен қарай итеріп, тізе бүгілген позицияға өтіңіз. Бір аяқты тік көтеріп, қарға позициясына жеткізіңіз. Екінші аяқты тік көтеріп, суға түсіңіз. Ванна: Екі аяқ та кеудеге тартылады, аяқ жақтары мен аяқтардың үстіңгі жақтары құрғақ және су бетінде қатар орналасады. Тік: Денені толыққанды түзу, басы-аяғымен және бетке перпендикуляр ұстап, әдетте екі аяғы судан толық шығарылады. Халықаралық Олимпиада комитеті техникалық позицияларды толық сипаттады.

Back Layout: The most basic position. The body floats, completely straight and rigid, face up on the surface while sculling under the hips. Back Tuck Somersault: Start in a back layout position. Bring your legs into your chest and pivot yourself backwards doing a full rotation or 360. From the tuck position, extend your legs and finish in a back layout position. Ballet Leg: Beginning in a back layout, one leg is extended and held perpendicular to the body, while the other is held parallel to the surface of the water. Bent Knee (or Heron): While holding a vertical body position, one leg remains vertical while the other leg bends so that its toe is touching the knee of the vertical leg. Crane (or Fishtail): While holding a vertical body position, one leg remains vertical while the other is dropped parallel to the surface, making a 90 degree angle or "L" shape. More specifically, a crane position requires the 90 degree angle in the legs (even if the bottom leg is submerged), while a fishtail requires the bottom foot to be at the surface which may or may not create a 90 degree angle in the legs depending on height. Double Ballet Leg: Similar to ballet leg position where both legs are extended and held perpendicular to the body. Flamingo: Similar to ballet leg position where bottom leg is pulled into the chest so that the shin of the bottom leg is touching the knee of the vertical leg, while remaining parallel to the surface of the water. Front Layout: Much like a Back Layout, the only difference is that the swimmer is on his/her stomach, sculling by his/her chest, and not breathing. Front Walkover: Begin in a front layout position. Scull downwards into a pike position. Lift one leg vertically into a crane position. Lower that same leg into a split position. Lift the remaining leg vertically into a knight position. Lower the remaining leg and scull above your head into a back layout position. Knight: The body is in a surface arch position, where the legs are flat on the surface, and the body is arched so that the head is vertically in line with the hips. One leg is lifted, creating a vertical line perpendicular to the surface. Side Fishtail: Side fishtail is a position which one leg remains vertical, while the other is extended out to the side parallel to the water, creating a side "Y" position. Split Position: With the body vertical, one leg is stretched forward along the surface and the other extended back along the surface, in an upside down split position. Tower: Start in a front layout position. Scull downwards into a pike position. Lift one leg vertically into a crane position. Lift the other leg into a vertical position and descend into the water. Tub: Both legs are pulled up to the chest with the shins and tops of the feet dry and parallel on the surface of the water. Vertical: Achieved by holding the body completely straight upside down and perpendicular to the surface usually with both legs entirely out of water. The International Olympic Committee has further described the technical positions.

Әдеттегі

Әдеттегі бағдарламалар "фигуралардан" (аяқ қозғалыстары), қол бөлімдерінен және жарқын сәттерден тұрады. Жүзушілер бір-бірімен де, музыкамен де үйлесімде болады. Бағдарлама кезінде жүзушілер ешқашан бассейн түбіне тіреліп қолдау алмайды, оның орнына қолдарымен суды итеру және "жұмыртқа қағу" қозғалысын жасау арқылы су үстінде қалады. Өнер көрсеткеннен кейін, жүзушілердің өнерлерін орындалуы, көркемдік әсері және қиындығы бойынша бағаланады. Техникалық дағдыларды орындау, қиындық деңгейі, элементтер, хореография және үйлесімділік жоғары ұпал алу үшін маңызды.

Техникалық және еркін реті

Жарыс деңгейіне қарай, жүзушілер нақты ретімен орындалуы тиіс, алдын ала белгіленген элементтерден тұратын "техникалық" бағдарлама орындайды. Техникалық бағдарлама фигуралық жарыстың орнына келеді. Техникалық бағдарламадан өзге, жүзушілер ұзақ "еркін" бағдарлама орындайды, ол кез келген талаптардан бос болады және жүзушілерге хореографияда шығармашылық пен жаңашылдық танытуға мүмкіндік береді.

Ұзындығы

Жаттығу түрі мен жарыс деңгейі жаттығулардың ұзақтығын анықтайды. Жаттығулар әдетте екі-төрт минутқа созылады, ең қысқасы – техникалық жекелеме, ал жүзушілер саны арта келе ұзақтығы ұзарады (дуэттер, командалар, комболар және хайлайт). Жасы мен дағды деңгейі де қажетті жаттығу ұзақтығын анықтаудағы маңызды факторлар болып табылады.

Нәрселеу

Бұрынғыда еркін бағдарламалар 100 балдық шкала бойынша орындалуы, көркемдік әсері және қиындығы бойынша бағаланатын. Алайда, 2021 жылдан бастап бағалау жүйесі өзгертілді, қиындық пен орындалу көркемдік әсерден жоғары бағаланады. Сондықтан, еркін бағдарламалардың соңғы балдарына ешқандай шектеу жоқ. Техникалық бағдарламалар техникалық элементтердің де бағалануын қамтиды. Топтық бағдарламаларда топ әлем чемпионаттары мен FINA жарыстарында 8 спортшыдан тұрады, әрбір жетіспейтін спортшы командаға айып ұпайларын әкеледі. Топқа кемінде 4, ал ең көп 10 (еркін комбинация және хайлайт үшін) спортшы кіре алады. Егер жүзуші су түбіне тисе, оған айып салынады; бірақ егер ол су түбін пайдаланса (одан итеріліп), дисквалификацияланады.

Дайындық

Жарыс және жаттығу кезінде ретті жаттығуларды орындағанда, су астында қалғанда мұрынға су кірмеуі үшін бәсекелестер резеңке мұрын қысқышын киеді. Кейбір жүзушілер құлақтарына су кірмеуі үшін құлаққаптар тағады. Шаш түймеленіп жиналады, ал шашты орнында ұстап тұру үшін дәмсіз желатин (Knox) қолданылады; түймеленген шашқа декоративтік бас киім бекітіледі (тұмаршаланған немесе тігілген). Жақында, Knox-ты алмастыру үшін Synkro Gelatin деп аталатын жаңа зат әзірленді. Сирек жағдайларда, жүзушілер шаштарын түймелеп жинамай, арнайы жасалған жүзу шапақтарын киеді. Жарысқа қатысушылар әдетте өздеріне арналған жүзу костюмін киеді, ол көбінесе жарқын мата мен тілбіріктермен безендіріледі, бұл олардың жүзе жатқан музыканы көрнекі бейнелеуі үшін жасалады. Костюм мен музыка бағаланбайды, бірақ көрерменге эстетикалық ләззат сыйлайды. Бұл спортта макияж да қолданылады, бірақ FINA көбірек табиғи түрге ие болуын талап етеді. "Театралды макияжға" рұқсат етілмейді, тек табиғи, таза және денсаулы жарқырау беретін макияж ғана қабылданады. Канадада көзге арналған макияж жүзушінің бас бармағы мен көрсету саусағымен жасалған шеңберден кіші болуы керек және тек "табиғи күшейте түсу" үшін қолданылуы керек. Су асты динамиктері жүзушілердің музыканы естуіне және бір-бірімен үйлесімді болуына көмектеседі. Реттер музыкадағы уақытқа сәйкес дайындалады және қойылады, бұл үйлесімділікті одан әрі қамтамасыз етеді. Жатығушылар жаттығу кезінде жүзушілермен байланысу үшін су асты динамиктерін пайдаланады. Көзді қорғайтын әйнектер жаттығу кезінде тағылса да, егер жүзушілерде медициналық шектеулер немесе жағдайлар болмаса, ресми жарыстар кезінде рұқсат етілмейді.

Сандар

Стандартты жарыс жүзушілердің "фигуралар" орындауымен басталады, бұл музыкасыз жеке орындалатын позалар арасындағы тізбектелген қимылдар. Барлық жүзушілер қара стандартты суға түсу костюмін, ақ шапқыны, сондай-ақ көзілдірік пен мұрын қыстырғышын киюге міндетті. Фигуралар 5 төрешіден тұратын алқа алдында орындалады, олар әрбір жүзушіге 1-ден 10-ға дейін баға береді (10 – ең жоғары балл). Егер жүзуші дұрыс фигураны орындамаса, оған 0 балл берілуі мүмкін. Фигуралар жарысы бағдарламалық шаралардан бұрын өтеді. Алайда, фигуралар тек 15/16 жасқа толмаған және жасөспірімдер тобына өтпеген жүзушілер үшін ғана орындалады.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та бәсекелестер жас топтарына бөлінеді. Сегіз жас тобы бар: 12 және одан кіші, 13–15, 16–17, 18–19, Жастар (элита 15–18), Ересектер (элита 15+), Студенттік және Мастерлер. Бұл топтардан өзге, жас жүзушілер қабілеттеріне қарай 3 деңгейге бөлінеді: Бастауыш, Орташа және Жастағы топ. Кейбір жарыстарда спортшылардың белгілі бір сынып деңгейін өтуі қажет. Қазіргі таңда сыныптар 1-ден 6-ға дейін, ал жақын арада 10-ға дейін жетеді. Маусымдардың ұзақтығы әртүрлі, ал кейбір жүзушілер жыл бойы жарыстарға қатысады. Жарыстардың көптеген деңгейлері бар, мысалы: Штаттық, Аймақтық, Зоналық, Ұлттық, Жастар Олимпиадасы және АҚШ Жастар мен Ересектер Ашық чемпионаты. Әр жүзуші келесі стандартты жарыстарға қатыса алады: жеке, дуэт, комбо (он жүзушіден тұрады) және команда (сегіз жүзушіден тұрады). 12 және одан кіші, сондай-ақ 13–15 жас топтарында фигуралық бағалар нәтижелермен біріктіріліп, соңғы рейтинг анықталады. 16–17 және 18–19 жас топтары техникалық және еркін бағаларды қосып, соңғы рейтингті анықтайды. АҚШ Синхроның жыл сайынғы студенттік чемпионаттарында Огайо мемлекеттік университеті, Стэнфорд университеті, Линденвуд университеті (қазір студенттік бағдарламасы жоқ) және Инкарнацияланған Сөз университеті жеміс алып келді.

Канада

Канадада 2010 жылдан бері синхронды жүзуде жасқа негіделген жүйе бар, онда 10 және одан кіші, 12 және одан кіші, сондай-ақ 13-15 жас аралығындағы жас топтары қарастырылады. Провинциялық деңгейде. 13–15 және юниорлар (16–18) деңгейі де бар, ол ұлттық бағыт ретінде танымал, сонымен қатар магистрлер және университет деңгейінде бәсекелестік жүргізіледі. 13–15 және 16–18 жас топтары – халықаралық жас топтарымен үйлесетін ұлттық бағыт спортшылары (15 жасқа дейін, 16–18 жас аралығындағы жасөсперімдер және 18 жастан жоғары деңгейдегі спортшылар). Wildrose жас тобы 13–15 ұлттық бағытқа қол жеткізбеген бәсекелестерге арналған. Wildrose 8-ден 16 жасқа дейінгі және одан жоғары провинциялық/Wildrose деңгейлерін қамтиды. Бұл да бәсекелестік деңгейлер. "Жұлдыздар" деп аталатын демалыс деңгейлері де бар. Synchro Canada талап етеді, бәсекелестер Tier 1-ге өту үшін Star 3 деңгейін міндетті түрде өтуі керек. Tier деңгейіне ілігу үшін жүзуші сол деңгейге арналған тест тапсыруы тиіс. Осы тесттерде жүзуші деңгейге сәйкес қажетті қозғалыстарды орындауға қабілетті болуы керек. (Канада енді Tier деңгейлерін деңгейлік орналастыру түрі ретінде қолданбайды). Канадалық университеттердің синхронды жүзу лигасы (CUASL) университетте оқып жүрген кезеңде спортпен айналысуды жалғастырғысы келетін канадалық жүзушілерге арналған, сондай-ақ спортқа жаңа келгендер үшін "Жаңадан бастаушы" санатын ұсынады. Дәстүрлі түрде, үздік командалар Макгилл университетінен, Оттава университетінен және Британдық Колумбия университетінен шығады.

Ерлер және аралас жарыстар

Кейбір халықаралық, ұлттық және аймақтық жарыстарда ерлердің қатысуына рұқсат беріледі, ал Халықаралық жүзу федерациясы (FINA) 2015 жылғы су спорты әлем чемпионатында жаңа аралас дуэт жарысын енгізді. 19 ғасырдың соңында синхронды жүзу тек ерлерге арналған спорт түрі болды. Алайда, 20 ғасырда ол әйелдер спортына айналды, көптеген жарыстардан ерлерге тыйым салынды. АҚШ-та ерлерге 1941 жылға дейін әйелдермен бірге қатысуға рұқсат берілді, содан кейін синхронды жүзу Әуесқой спорт одағының (AAU) құрамына кірді. AAU ерлер мен әйелдердің жеке-жеке жарысуын талап етті, нәтижесінде ерлер қатысушылардың саны азайды. 1940-1950 жылдары Берт Хаббард пен Донн Сквайр АҚШ-тың үздік ерлер арасында болды. 1978 жылы АҚШ ережесін өзгертіп, ерлерге әйелдермен қайта жарысуға мүмкіндік берді. Басқа елдердегі ережелер әртүрлі болды; Ұлыбританияда ерлерге 2014 жылға дейін жарысуға тыйым салынды, ал Францияда Бенуа Бофильс 1990 жылдары ұлттық жарыстарға қатысуға рұқсат алды. Американдық Билл Мэй 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында жетекші бәсекелес болды. Ол бірнеше халықаралық жарыстарда, соның ішінде 1998 жылғы Жақсы Ниет ойындарында жүлдегер атанды. Алайда, ерлерге су спорты әлем чемпионаты мен Олимпиада сияқты ірі жарыстарға қатысуға тыйым салынды. Бірақ 2015 жылғы су спорты әлем чемпионатында FINA жаңа аралас дуэт түрін енгізді. Мэй мен Бофильс те он жылдық үзілістен кейін елдерін өкілдеу үшін оралды. 2016 жылғы Еуропа су спорты чемпионатында ерлерге алғаш рет Еуропа чемпионатында қатысуға рұқсат берілді. Ерлерге көбірек жарыстарға қатысуға рұқсат берілсе де, олар 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қатыса алмады. FINA 2020 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына аралас дуэт жарысын қосуды ұсынды. 2022 жылы FINA ерлерге 2022 жылғы FINA суретшілік жүзу әлем чемпионатында және 2022 жылғы FINA жасөспірімдер суретшілік жүзу әлем чемпионатында жекелей қатысуға рұқсат берді, ал LEN ерлерге Еуропалық жасөспірімдер чемпионатында және 2022 жылғы Еуропалық су спорты чемпионатында жекелей қатысуға рұқсат берді. Ерлер арасындағы жекелей жарыстар 2023 жылғы су спорты әлем чемпионатында жоғары деңгейдегі әлем чемпионатында жеке техникалық және жеке еркін бағдарламалармен дебют жасайтын болады. Басқалар синхронды жүзушілер арасында мидың сілкінісі жиі кездеседі деп санайды, әсіресе спорттың элиталық спортшыларында. "Менің ойымша, менің барлық спортшыларымның 100 пайызы бір кезде миын сілкіндіреді", - деді Мириам Глез, француздық синхронды жүзуші және жаттықтырушы. "Бұл жеңіл болуы мүмкін, немесе ауыррақ болуы мүмкін, бірақ ерте немесе кеш соққыға ұшырайды".

Some international, national and regional competitions allow men to compete, and the Fédération internationale de natation (FINA) introduced a new mixed duet competition at the 2015 World Aquatics Championships. In the late 19th century, synchronised swimming was a male only event. However, in the 20th century it became a women's sport, with men banned from many competitions. In the U. S., men were allowed to participate with women until 1941, when synchronised swimming became part of the Amateur Athletic Union (AAU). The AAU required men and women to compete separately, which resulted in a decline of male participants. In the 1940s and 1950s, Bert Hubbard and Donn Squire were among the top US male competitors. In 1978, the U. S. changed their rules to allow men to once again compete with women. Rules in other countries varied; in the UK, men were prohibited from competing until 2014, while in France, Benoît Beaufils was allowed to compete at national events in the 1990s. American Bill May was a top competitor in the late 1990s and early 2000s. He medalled in several international events, including the 1998 Goodwill Games. However, male competitors were barred from top competitions, including the World Aquatics Championships and the Olympics. However, at the 2015 World Aquatics Championships, FINA introduced a new mixed duet discipline. Both May and Beaufils returned from decade long retirements to represent their countries. The 2016 European Aquatics Championships was the first time men were allowed to compete at the European Championships. While men are allowed in more events, they were still barred from competing in the 2016 Summer Olympics. FINA did propose adding the mixed duet competition to the 2020 Summer Olympics. In 2022, FINA allowed men to compete as soloists at the 2022 FINA Artistic Swimming World Series and the 2022 FINA World Junior Artistic Swimming Championships and LEN allowed men to compete as soloists both at the European Junior Championships and the 2022 European Aquatics Championships. Men's solo events are scheduled to debut at the senior World Championships level at the 2023 World Aquatics Championships with solo technical and solo free routines. Others believe the incidence of concussions among synchronized swimmers is much higher, especially among the sport's elite athletes. "I would say 100 percent of my athletes will get a concussion at some point," said Myriam Glez, a former French synchronized swimmer and coach. "It might be minor, might be more serious, but at some point or another, they will get hit."