Кіріспе

Оңтүстік Квебектегі шекаралық қала, сол аттас округ.

1940 жылы 22 наурыздан 3 сәуірге дейін Квебектің 143-жолында қар жауғандықтан көлік қозғалысы тоқтатылды – сол кезде бұл аймақтың басты жолы еді. Дафферн-Хайтс ең көп зардап шекті. Еріктілер жолды қашаумен тазартуға тырысқанда, қар үйірлері сонша биік болды ki, оларға қадамдар жасау қажет болды. Пойыздар да қиындыққа тап болды, бірақ олар одан тез шыға алды.

Станстед жазығы

Станстед жазығы 1796 жылы Джонсон Тэплин құрды, ол жақсы егіншілік жер іздеп Жаңа Англиядан келген еді. Мансур (қызыл кірпіштен) жасалған бір бөлмелі мектеп 1819 жылы салынды. Бұл Квебек провинциясындағы ең көне бір бөлмелі мектеп болып табылады. Қала 19-шы ғасырда Ұлыбританияның адалдарының (United Empire Loyalists) көптеп келуі және гранит өнеркәсібінің дамуының арқасында өсті. 1855 жылы Квебек заң шығару жиналысы бұл ауылды ресми тіркеді. Қала 18-шы ғасырдың соңына дейін аймақтың негізгі сауда орталығы болды, бірақ кейін Шербрукке басымдығын жоғалтты. Станстед сонымен қатар бұрынғы Станстед округінің орталығы болған. Канадада жасалған алғашқы автомобильді Станстедтен шыққан Генри Сет Тейлор жасады. Тейлор өзінің бумен жүретін арбасын 1867 жылы Станстед жәрмеңкесінде көрсетті. 1871 жылы теміржол Станстедке жетті. Бүгінде оның жолдары аймақтық үкіметке тиесілі велосипед жолдарына айналдырылды. 1829 жылы осы жерде салынған семинария 1873 жылы Станстед колледжіне айналды. 1884 жылы Урсулиндер мұнда франкофондық колледж ашты, ол монастырь басқаруында болды. Монастырь мен мектеп екеуі де 2004 жылы жабылды. Бұл жерде "колледж" сөзі әрқашан орта мектепті білдіреді. 2011 жылдан бастап монастырь "Manoir Stanstead" (Станстед сарайы) деп аталған қарттар үйіне айналды. 1878 жылы Канаданың генерал-губернаторы Лорд Дафферен жұбайымен бірге қалаға келді. Олардың жүрген басты жолы "Ру Дюфферен" (Дюфферен көшесі) деп өзгертілді.

Рок аралы

Рок аралына 1798 жылы Массачусетс штатынан келген Сэмюэл мен Селах Помрой қоныстанды. 1802 жылы Дерби желісіне қол жеткізуді жеңілдету үшін Томифобия өзені арқылы көпір салынды. Келесі жылы полковник Чарльз Килборн арақашық және жүгері тіршігін салып, оларды қуаттандыру үшін өзенге бөгет тұрғызды. Бірнеше жылдан кейін өзендің иілімінде канал қазылды. Канал мен өзен арасындағы аумақ "Рок-Айленд" деп аталды. Рок-Айленд 1892 жылы ауыл ретінде құрылып, 1957 жылы қала мәртебесін алды. Рок-Айленд Канада-АҚШ шекарасында әдейі салынған және 1904 жылы ашылған Хаскелл еркін кітапханасы мен опера үйімен әйгілі. Алғашқы иелері – екі ел азаматтығы бар ерлі-зайыптылар: Карлос Ф. Хаскелл мырза – Дерби Лайндан шыққан американдық кәсіпкер, оның бірнеше ағаш кесетін зауыттары болған, ал оның әйелі Канадада дүниеге келген. Бұл нысанның екі жақтан да адамдарға пайдалы болуы және қазір тарихи ескерткіш ретінде танылуы тиіс еді. Бүгінде келушілер Канада немесе АҚШ жағынан кіре алады, бірақ оны шекарадан өту үшін пайдаланатындар тиісті кеден орталықтарына хабарлауға міндетті. Рок-Айлендтің тағы бір белгілі тумасы – Генриетта Бантинг (1912–1976), 1922 жылы инсулиннің ашылуына бірге атсалысқан Фредерик Бантингтің әйелі. Бантингтер қалаға жер сыйлап, 1981 жылы муниципалитет оларды құрметтеп, қоғамдық саябаққа олардың есімін берді (Нотр-Дам Уэст көшесінің солтүстік жағында, Дюфферинге қарай бағытталған). Бұл сонымен қатар "Dairy Association Company" компаниясының, Bag Balm өнімдерін шығарушының да мекенжайы. Баттерфилд зауыты 1982 жылы канадалық жұмысшылардың ұзақ мерзімді ереуілінен кейін жабылды.

География

Томифобия өзені Станстед қаласынан ағып өтеді және кейде Канада-АҚШ шекарасын бөліп өтеді. Канаданың Кэнуза көшесінің (Rue Canusa/Canusa Street) кей бөліктерінде көшенің оңтүстік жағындағы үйлер толығымен Вермонт штатында орналасқан, бірақ олардың кіреберіс жолдары солтүстікке қарай бағытталған және Квебектегі көшеге қосылады, себебі олардың меншіктерінің солтүстік бөлігі Канадада жатыр. Осы тұрғындардың арт жағындағы көршілері американдықтар, ал көшенің екінші жағында тұратын отбасылар канадалықтар, алайда екеуінің арасында көзге көрінетін шекара жоқ (көшенің өзі толығымен Канадада орналасқан). Тағы бір жерде халықаралық шекара жеке үйлердің ішінде өтеді, сондықтан бір елде пісірілген тағамдар екінші елде желінеді. Сонымен қатар, бұрын Литтон Индустриздің Баттерфилд бөлімшесі басқарған құрал-жабдықтар мен қалыптар фабрикасы да шекарамен екіге бөлінген.

Климат

Оңтүстік Квебекке тән Станстедтің ылғалды континенттік климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі: Dfb), маусымдар арасында температураның айқын айырмашылығы байқалады. Жаздар жылы, бірақ көбінесе ыстық болмайды, және әдетте, ұқсас ендіктердегі батысқа қарай орналасқан аймақтардан салқын. Климаттың континенттік сипатын көрсете отырып, оңтүстік орналасуына қарамастан, қыстар суық болады. Климат ылғалды болғандықтан, қыста көп қар жауады.

Көрікті жерлер

Хаскелл еркін кітапханасы мен опера үйінің еденіне халықаралық шекара сызығы салынған. Тағы бір маңызды орын – "Сентенарь" Біріккен шіркеуі. Өзін Канаданың гранит астанасы деп жариялайтын Станстед қаласында бұрын "Гранит Централ" деп аталған гранит тақырыбындағы мұражай болған. Бұл мұражай 2017 жылдың қазан айында қаржылық қиындықтарға байланысты жабылды. Қаладағы тағы бір мұражай – Колби Кертис мұражайы, ол қала тарихына арналған.

Инфрақұрылым

Дерби-Лайн және Станстед қалаларының ішу суы Канададағы құдықтардан сорғыланып, АҚШ-тағы су қоймасында сақталады және канадалықтар күткен жүйе арқылы таратылады. Дерби-Лайн қаласының кәріз суы тазалау үшін шекарадан өтеді.

Білім

Станстед колледжі осы жерде орналасқан. Бұдан басқа, екі бастауыш мектеп бар: Sunnyside бастауыш мектебі, ағылшын тіліндегі мектеп; және Jardin des Frontières, француз тіліндегі мектеп. Sunnyside мектебі бұрынғы Sunnyside қамалының орнында салынған, ол Станстед қалалық әкімшілігінің жанында және Ақ үйдің қарсы бетінде орналасқан. Ақ үй бұрын доктор Уайтқа тиесілі болған қарттар үйі болатын.

Медиа

1845 жылы негізі қаланған ағылшын тіліндегі апталық газет «The Stanstead Journal» 2019 жылдың 29 мамырына дейін шығарылды.

Спорт

Шекараның екі жағынан мүшелерді қабылдайтын керлинг клубы бар. 2011 жылы Пэт Бернс аренасы салынды, ол Канадада 30 шақырымдық радиуста және АҚШ-та 20 шақырымдық радиустағы ең ірі жабық хоккей алаңы және спорт кешені болып табылады. Бұл арена NHL жаттықтырушысы Пэт Бернс есімімен аталады.