Кіріспе

Хореографиялық би – адамдар тобы бір немесе бірнеше қатарға немесе тізімге орналасып, қайталанатын қадамдар тізбегімен билейтін хореографиялық би. Бұл қатарлар көбінесе бір бағытқа қарап тұрады, немесе сирек жағдайда бір-біріне қарап тұрады. Шеңбер биден айырмашылығы, қатар билеушілер бір-бірімен физикалық байланыста болмайды. Әр би әдетте нақты бір әнмен байланысты болады және сол әнмен аталады, мысалы, Макарена немесе Электрик Слайд (1982 жылғы "Электрик Буги" синглімен байланысты) – бұл билер көп жылдар бойы қазіргі американдық мәдениеттің бөлігі болып қала береді. Қатар билеуді каубой би-барларында, әлеуметтік клубтарда, би клубтарында және сарайларда үйренеді. Кейде би бағдарламаларында екі қадам, батыс билері, вальс, полька және свингтің батыс үлгісі сияқты басқа да батыс би түрлерімен үйлестіріледі. Қатар билер 1970-ші жылдардың басынан бері поп, свинг, рок-н-ролл, диско, латын (сальса суэльта), ритм-н-блюз және джаз сияқты көптеген танымал музыка стиліне сүйемелдеп келеді. 1960 жылы Балтимордағы би мен жазбаның жергілікті танымалдылығы "Бадди Дин Шоу" продюсерлерінің назарына ілігіп, одан кейін басқа би шоулары да осы биді қолға алды. 1961 жылғы "Сан-Франциско Стоп" биі қатар бидің анықтамасына сай келеді. 1970-ші жылдардағы диско музыка дәуірінде көптеген жаңа би стильдері пайда болды, оның ішінде диско әндеріне хореографияланған көптеген қатар билер де болды. 70-ші жылдардағы тағы бір қатар би – Натбуш, ол Тина Тернердің "Nutbush City Limits" әнімен орындалады. "Electric Boogie" әнімен байланысты танымал Электрик Слайд биі 1976 жылы әннің демо-таспасынан жасалды, бірақ ол 1982 жылға дейін жеке ән ретінде жарық көрген жоқ. 1977 жылы "Saturday Night Fever" фильмінің шығуы диско мен оның би стильдерін жаңа деңгейге көтерді. Осы дәуірде ел музыкасына қатар билеу де танымал болды, 1972 жылғы екі атақты би: Walkin' Wazi және Cowboy Boogie.

1980 жылдар - қазіргі уақыт

1980 жылы шыққан «Арбан Каубой» фильмі кантри және вестерн мәдениетінің, әсіресе оған байланысты би, музыка және киімнің трендіне ықпал етті. «Chicken Dance» – 1980-жылдары мод жаңғыруы қабылдаған саптық бидің бір мысалы. 1990 жылы Билли Рей Сайрустың «Achy Breaky Heart» әнінің музыкалық видеосы желілік биді кеңінен танымал етуге септі деп есептеледі. 1990-жылдары «Macarena» атты испандық хит әні саптық бидің танымалдығын арттырды. 1990 жылы Asleep at the Wheel тобының «Boot Scootin' Boogie» сингліне Билл Бадер хореографиялық қойды. 1992 жылы Brooks & Dunn әннің кавер нұсқасы «Boot Scootin' Boogie» деген атпен кем дегенде 16 саптық бидің пайда болуына себеп болды. Билли Рей Сайрустың 1992 жылғы «Achy Breaky Heart» хиті вестерн саптық биін көпшілік назарына түсіруге көмектесті. Макс Перри, Джо Томпсон Шимански, Скотт Блевинс және тағы бірнеше адамдар балл бөлмесінің ырғақтары мен техникасын пайдаланып, саптық биді жаңа деңгейге көтеруді бастады. 1997 жылы Steps тобы «5,6,7,8» техно-биімен АҚШ-тан тыс жерлерде қызығушылықты жаңартты. 1999 жылы американдық Gap Inc. компаниясы сол жылғы «Оскар» марапаттау салтанатында «Khaki Country» жарнамасын көрсетті, онда саптық бишілер Дуайт Йоакамның «Crazy Little Thing Called Love» әнінің 1999 жылғы нұсқасына би биледі. Кантри-музыка телеарнасының Еуропаға келуі саптық бидің сол жердегі танымалдығын арттырды. 2008 жылы саптық би француз үкіметінің назарына ілікті. АҚШ-тағы MeetUp топтарының жан басына шаққандағы рейтингісіне сүйенсек, 2014 жылы Дурхэм, Солтүстік Каролина, Американың саптық би астанасы деп жарияланды.

Қабырға

Әр би бірнеше қабырғадан тұрады. Қабырға – бишілердің кез келген сәтте бет алған бағыты: алдыңғы (бидің басында бет алған бағыт), артқы немесе екі бүйірдің бірі. Бишілер бір реттілікте бағыттарын көп рет өзгерте алады, тіпті кез келген уақытта екі қабырғаның арасындағы бағытқа бұрылуы мүмкін. Реттіліктің соңында олар бастапқы қабырғаға немесе қалған үш қабырғаның біріне қарауы мүмкін. Қай қабырғаға қараса да, келесі реттеу осы қабырғаны жаңа бағыттық жүйе ретінде пайдаланады. Бір қабырғалы биде бишілер реттіліктің соңында басталғандағыдай бір бағытта болады (бұрылыссыз немесе толық айналым, 360 градус). Екі қабырғалы биде реттіліктің қайталануы кезекпен артқы және алдыңғы қабырғаларда аяқталады. Яғни, бишілер бір реттілікте (жартылай айналым) 180 градусқа бұрылады. Самба биі – екі қабырғалы бидің мысалы. "Вольт" қадамын орындағанда бишілер жаңа қабырғаға қарап 180 градусқа бұрылады. Төрт қабырғалы биде реттіліктің соңындағы бағыт, басталған бағыттан оңға немесе солға 90 градусқа (тоқсандық бұрылыс) қарай болады. Осының нәтижесінде бишілер тізбекті төрт рет қайталағаннан кейін кезекпен төрт қабырғаға бет бұрып, бастапқы қабырғаға оралады. Хатл биі – төрт қабырғалы бидің мысалы, себебі соңғы фигурада олар жаңа қабырғаға қарап солға 90 градусқа бұрылады. Кейбір билерде олар 270 градусқа, "үш тоқсанға айналып", жаңа қабырғаға бет бұрады.