Кіріспе

Шончин Бут - АҚШ-тың Калифорния штатының солтүстігіндегі Каскад жотасындағы Медицина көлі жанартауының солтүстік беткейінде орналасқан күйдірілген конус. Ауада салқындаған көпіршікті лава, Лава төсегі ұлттық монументінің аймағындағы ірі күйдірілген конустардың пайда болуына себеп болды. Ол 19 ғасырдың соңында модок тайпасының басшысы болған Ескі Шончиннің құрметіне аталған. 30 000 жылдан астам бұрын болған жарылыс кезінде жанартау газдар мен күйдірілген тастарды ауаға шашыратып, тітіркенген газды судың ашылуына ұқсас эффект тудырған. Конустың ең жоғарғы бөлігінде лава шашыраған қорған орналасқан. Конустың жолы тарихи өрт күзету станциясынан панорамалық көрініс ашылатын жерге жетеді. Күзету станциясынан Медицина көлі жанартауы, Шаста тауы, Маклауглин тауы, Клер-Лейк төбелері және Уорнер тауларының керемет көріністерін тамашалауға болады. Өте ашық күндері Орегон штатындағы Кратер көлінің оңтүстік жиегін де көруге болады.

Өртке қарсы бақылау

Шончин Бутте өрт сақшы мұнарасы – Лава төсектер ұлттық монументіндегі шұңғыр конусы Шончин Буттеде орналасқан өрт сақшы мұнарасы. Азаматтық консервациялық корпус 1939 және 1940 жылдардың жаздарында Ұлы депрессия кезінде президент Франклин Д. Рузвельт әкімшілігінің федералдық инфрақұрылымдық дамуының аясында Шончин Буттеде өрт сақшы мұнарасын салды. Бұл орын Лава төсектер ұлттық монументінің көрінісіне байланысты таңдалды, ал АҚШ Орман қызметі Hippo Butte-те сақшы мұнарасын салуды қалаған, мүмкін, Модок ұлттық орманының көрінісіне байланысты. CCC бригадасы жолды салғаннан кейін барлық материалдарды құрылыс алаңына қолмен тасыды. Роджер Рид 1941 жылы мұнарада алғашқы болып қызмет етті. Мұнараның есігіндегі 1942 жыл – мұнараның орнатылған күнін көрсетеді, құрылыс немесе алғашқы қызмет ете бастаған күнін емес. Мұнара жылдар бойы өзгергенімен, оның жалпы сыртқы түрі мен құрылымы салыстырмалы түрде сақталған. Еденге линолеум төселген, кілем емес, жиһаз боялған, ал әрленулері лакталған. Алғашқы сақшылар радиотелефонды пайдаланған, ал тұрақты телефон бірнеше онжылдық бойын орнатылмады. Көптеген түпнұсқа заттар сақталған: Осборн өрт табу құралы және оның тұрағы, раковина және найзағай кезінде сақшылар қолданатын оқшауланған орындық. 1980 жылдарға дейін сақшылар мұнарада ұзақ уақыт бойы қызмет етті. Олар жарық пен тамақ пісіру үшін газды пайдаланған, бірақ 1950 жылдары Ұлттық саябақтар қызметі шұңғыр конусының шығыс беткейіне дейін созылған электр желісін салғанда газ электрмен алмастырылды. Ұлттық саябақтар қызметі 1980 жылдардың ортасында электр желілерін монументтің басты жолының бойында жерге көміп, желіні алып тастады. Қазір күн панельдері ретранслятор, радио және кішкентай шамдарды қуатпен қамтамасыз етеді. Ғимарат салынысынан бастап 1990 жылдарға дейін жөндеу жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізілді. 1992 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген ғимарат өмір сүрген жылдарына байланысты ескіру белгілерін көрсетті. 1993 жылы саябақтар қызметі мұнараны қалпына келтіру үшін шамамен 50 000 доллар алды. 1994 жылдың маусым және шілде айларында жөндеушілер ішкі қабырғалардан бояуды және нашар жағдайды көрсететін гипсокартонды алып тастады. Олар бас қабаттан ескі құрылғыларды және газ плитасын, ал жертөледен әртүрлі қоқыстарды шығарды. Тоңазытқыш жертөлеге көшірілді. Жолға топырақ пен тас тікұшақтармен жеткізілді. Жұмысшылар жертөледегі цистернаны босатып, күн панельдерімен өндірілген электр энергиясын пайдаланатын жаңа кілемдер мен шамдарды орнатты. Шончин Бутте шамамен мамырдан қыркүйекке дейін сағат 10:00-ден 18:00-ге дейін қызмет етеді, бірақ өрт қаупі жоғары болғанда, өрт белсенділігі болғанда немесе күшті найзағай болғанда саябақ рейнджерлері ұзақ уақытқа созылады. Сақшылар енді ғимаратта тұрмайды және күнделікті керек-жарақтарын арқаларында тасиды. Электр энергиясы мен тамақ пісіру құралдарының болмауы сақшының кезекшілік мерзімін де шектейді. Шончин Бутте американдық саябақтар желісінің басылымындағы «О, Рейнджер!» кітабында тақырып ретінде пайда болады. «Сақшы мұнарасы» деген тарауда Шончин Бутте сипатталады және мұнараның үстінде болған екі дауыл туралы айтылады. Ол 2017 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Мұнара және оған апаратын жол 1939-1941 жылдары Азаматтық консервациялық корпуспен салынған. Бұл өртке қарсы сақшы мұнарасы, өрт маусымында пайдаланылады.