Кіріспе

АҚШ нормативтік құқығында, бейқарасты түрде сәулелендіретін құрылғы – радиожиілікті электр сигналдарын ішінде пайдалануға немесе радиожиілікті сигналдарды басқа жабдықтарға өткізгіш кабельдер арқылы жіберуге арналған, бірақ радиожиілікті энергияны сәулелендіру үшін жасалмаған кез келген құрылғы. Кездейсоқ сәулелендіретін құрылғы – осы мақсатта әдейі жасалмаған болса да, радиожиілікті электр энергиясын тудыра алатын құрылғы. Бейқарасты және кездейсоқ радиожиілікті сәулелену басқа электрондық құрылғылардың жұмысына кедергіл келтіруі мүмкін. АҚШ-та, бейқарасты және кездейсоқ сәулелендіретін құрылғылардан таралатын сәулеленудің шектеулерін Федералды байланыс комиссиясы белгілейді. Басқа елдердің үкіметтері де ұқсас ережелерді қабылдады. Ережелерде әдетте ANSI, IEC және ITU сияқты ұйымдар белгілеген техникалық стандарттарға сілтеме жасалады.

Қалайсыз және кездейсоқ сәуле шығару құрылғыларының мысалы

Компьютер – қасақана емес сәуле шығарушының классикалық мысалы. Компьютерлік тізбекте қолданылатын радиожиіліктік сигналдар электр сымына немесе қосылыс кабеліне кездейсоқ түрде байланысып, антенна рөлін атқарады. Радио қабылдағыш көбінесе радиодан тыс жерде анықтауға болатын аралық жиілікті пайдаланады – бұл, кем дегенде, жол бойындағы радиостанцияларды тыңдап өтетін жүргізушілерді анықтауға арналған аудиторияны өлшеу концепциясының негізінде жатыр. Кездейсоқ сәуле шығарушыларға электр моторлары, трансформаторлар, диммерлер және электр желілерінен пайда болатын корона разряды жатады. Олардан таралатын сәулелену көбінесе АМ радио қабылдағыштары мен теледидар қабылдағыштарында кедергі тудырады.

Нормативтік сипаттама

Солтүстік Америкада қасақана емес сәулелендіргіштер ретінде сипатталатын белсенді құрылғылар FCC ережелерінің 15-тарауымен реттеледі. Канадада Инновация, ғылым және экономикалық даму оларды кедергі тудыратын жабдық деп санайды. Әлемдік деңгейде қасақана емес сәулелендіргіштерді реттеудің көп бөлігі ITU ұсынымдарына негізделген. Әдетте, бұл құрылғы белгілі бір деңгейде сигналды сыртқа шығарады дегенді білдіреді. Микропроцессормен басқарылатын құрылғылар, сағат сигналы бар кез келген нәрсе және кернеуді реттегіштердің барлығы қайталау жиілігінде және оның гармоникаларында белгілі бір шу тудырады. Көптеген елдерде мемлекеттік органдар қаншалықты сигнал сыртқа шығуына рұқсат етіледін реттейді. Бұл, мысалы, кабельдік теледидар жүйелерінен сыртқа шығудың ұшақтар мен басқару мұнаралары арасындағы радиобайланысқа кедергі келтіруіне жол бермейді. Шуды сүзгілеуге қаражат жұмсау қажет болғандықтан, мұндай құрылғыларда нормативтік талаптарға сәйкестік пен толық сүзгілеу арасында әрдайым тепе-теңдік сақталады. Микротолқынды пештер немесе микропроцессорлары бар құрылғылар рұқсат етілген шекте шегінде сигнал сыртқа шығаруы мүмкін, бірақ лицензияланған байланыс құрылғысына кедергі келтіретін қажетсіз сигнал тудыруы мүмкін. Сондай-ақ, бұл сигналды қасақана сәулелендіретін пайдаланушылар (телеарналар және ұялы байланыс операторлары) егер құрылғы олардың лицензияланған жұмысына кедергі келтірсе, оны өшіруге бұйыруы мүмкін. Нормативтік талаптарға сәйкестікке қатысты толыққанды индустрия қалыптасқан: шетелге өнім жіберетін өндірушілер әр елдің кедергі тудыратын сигналдардың сыртқа шығуына қатысты шектеулеріне сәйкес болуы керек. Мысалы, Германияда TÜV қасақана емес сәулелендіргіштерге қатысты нормативтік ережелерді шығарады. Мониторлар мен ноутбук зарядтағыштарына арналған кабельдердегі үлкен цилиндрлі бөліктер – бұл жағымсыз сигналдарды азайтатын феррит өзектері.