Кіріспе

Визуалды кітапхана

Визуалды компоненттер кітапханасы (VCL) – Microsoft Windows қосымшаларының пайдаланушы интерфейсін жасауға арналған визуалды компоненттерге негізделген, объектіге бағытталған құрама. Ол Object Pascal тілінде жазылған.

Технология

VCL ортақ ата-тегі бар сыныптар иерархиясын құрайды, яғни TComponent класы (Delphi Object Pascal-дағы түбір класс TObject-тен мұрагерлік алады). Бұл Java бағдарламалау тілі, Smalltalk, C# және көптеген басқа да объектіге бағытталған бағдарламалау тілдеріне тән әдіс. VCL компоненттері терезелер (TForm класы), басқару элементтері (мысалы, TButton, TCheckBox, TLabel кластары) сияқты Windows басқару элементтерін, сондай-ақ деректер базасына қол жеткізу (мысалы, ADO немесе IBX компоненттері) немесе интернет байланыстарын (Indy компоненттері) қамтиды. Компоненттік тәсіл бағдарламашыларға VCL-ді көптеген визуальды және визуальды емес қосымша компоненттермен кеңейтуге мүмкіндік береді. Көптеген тегін және коммерциялық компоненттер жиынтығы бар. Олардың ішінде JEDI, TMS, Developer Express, Mitov Software, Raize Software, TurboPower, IOComp, SDL, DA SOFT Technologies және тағы да басқалары бар. VCL-нің барлық компоненттері жиекке қауіпсіз болмаса да, VCL көп жиектілікті де қолдайды. Мысалы, OpenWire VCL кітапханасының көп жиектілікті қолдауы бар. VCL NET деңгейінде PME (қасиеттер, әдістер және оқиғалар) моделін тума қолдайды. NET дизайнының көп бөлігі, әсіресе WinForms, VCL үлгісінде жасалған. Алғашқы Delphi нұсқаларының негізгі архитекторларының бірі – Андерс Хельсберг Microsoft компаниясына жұмысқа алынып, NET-тің негізгі архитекторларының бірі болды. Бұл сотқа дейін жетті: сол кезде (1996 жылы) «Borland компаниясы Microsoft компаниясының соңғы 30 айда Borland-тың 34 қызметкерін Borland-тың коммерциялық құпияларын ұрлау мақсатымен жалдағанын мәлімдеді. Borland сондай-ақ Microsoft компаниясы Borland қызметкерлеріне қымбат сыйлықтар ұсынғанын және бергенін мәлімдеді. Екі жағдайда сыйлықтардың сомасы 1 миллион доллардан асып кеткен». Delphi.about.com мәліметінше, Андерстің сыйлық ақысы үш миллион доллар болған. Көптеген Delphi әзірлеушілері C# тілін дизайнға ұқсас болғандықтан, өте таныс деп санайды.

Қатынасты жүйелер

VCL-ге баламалы кросс-платформалық құрал, CLX (Component Library for Cross Platform) деп аталды, кейіннен 2000–2001 жылдары Delphi, C++Builder және Kylix-те қолдану үшін жасалды. Бірақ ол қолданудан шығарылды. Екінші кросс-платформалық FireMonkey фреймворкі 2011 жылы Delphi және C++Builder XE2-ге енгізілді. FireMonkey – Windows, OSX, iOS және Android жүйелеріндегі интерфейстер үшін WPF сияқты векторлық негіздегі фреймворк. Lazarus жобасының портативті (*nix, OS/X, Win32/64+wince) LCL деп аталатын баламасы бар, ол Kylix және CLX пайда болған кезде-ақ жұмыс істеп тұрған. Жоба өз бағытын сақтап, Kylix-ті (содан кейін FMX-ті) ескермеді. OpenOffice.org және осылайша LibreOffice құрамында Visual Class Library (VCL) деп аталатын басқа графикалық кітапхана бар.