Кіріспе
Орхидеялар туысы Дендробиум – Orchidaceae тұқымдасына жататын, көбінесе эпифиттік және литофиттік орхидеялар туысы. Бұл өте кең таралған туыс, құрамында 1800-ден астам түрі бар. Олар Оңтүстік, Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияның көптеген аймақтарында, соның ішінде Қытай, Жапония, Үндістан, Филиппин, Индонезия, Австралия, Жаңа Гвинея, Вьетнам және Тынық мұхитының көптеген аралдарында кездеседі. Осы туысқа жататын орхидеялардың тамырлары ағаштар мен тастардың бетімен өседі, сирек жағдайда ғана топыраққа сіңеді. Бүршіктің ұшында алтыға дейін жапырақтар шоғырланып өседі, ал гүлдейтін сабақтарында бірнешеден көптеген гүлдер орналасады. Дендробиумды кішірек туыстарға бөлуге бірнеше рет әрекет жасалды, бірақ көпшілігі Таңдалған өсімдіктер отбасыларының әлемдік тізімінде қабылданбады.
Dendrobium is a genus of mostly epiphytic and lithophytic orchids in the family Orchidaceae. It is a very large genus, containing more than 1,800 species that are found in diverse habitats throughout much of south, east and southeast Asia, including China, Japan, India, the Philippines, Indonesia, Australia, New Guinea, Vietnam and many of the islands of the Pacific. Orchids in this genus have roots that creep over the surface of trees or rocks, rarely having their roots in soil. Up to six leaves develop in a tuft at the tip of a shoot and from one to a large number of flowers are arranged along an unbranched flowering stem. Several attempts have been made to separate Dendrobium into smaller genera, but most have not been accepted by the World Checklist of Selected Plant Families.
Сипаттама
Дендробиум түрлері көбінесе эпифиттік немесе литофиттік, бірақ кейбір түрлері топырақта өседі. Олар – әдетте псевдобульбаның тамырынан шығатын цилиндр пішіндес тамырлары бар симподиалды шөптер. Псевдобульбалар, егер болса, қатты, кейде қамыс тәрізді, цилиндр немесе конус пішіндес болып келеді және жапырақ табандарымен жабылады. Екі қатарға орналасқан, бір немесе көп жапырақтары бар, жапырақтардың пішіні сызықтықтан сопақшаға дейін, кейде цилиндрлі, бірақ ешқашан ойысты немесе жоңқалы болмайды. Олар әдетте енінен гөрі ұзын болып келеді және тек бір маусымға дейін сақталады.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Дендробиум туысына жататын орхидеялар Гималай тауларының жоғары биіктіктерінен бастап, төмендегі тропикалық ормандарға, тіпті Австралия шөлінің құрғақ климатына дейін кең ауқымды орталарға бейімделген.
Дәрілік мақсаттарда
Дендробиумның кейбір түрлері дәрілік өсімдік ретінде өсіріледі. Мысалы, асыл дендробиум (D. nobile) дәстүрлі қытай медицинасында қолданылатын 50 негізгі шөптің бірі, ол shí hú (石斛) немесе shí hú lán (石斛兰) деп аталады. 1889 жылы жарық көрген «Австралияның пайдалы жергілікті өсімдіктері» кітабында Dendrobium canaliculatum түрін Австралияның Квинсленд штатындағы аборигендер «ямберин» деп атаған және «Ескі жапырақтарынан айырылғаннан кейін оның жуазданған сабақтары жеуге жарамды (Thozet)» деп көрсетілген.