Кіріспе

Музыка жанры

Авангардтық музыка – өзінің саласындағы жаңашылдықтың алдыңғы қатарында тұратын музыка. «Авангард» термині қалыптасқан эстетикалық нормаларды сынауды, бірегей немесе түпнұсқа элементтерді бағалауды, статус-квоны қабылдамауды және тыңдаушыларды әдейі шалқалау немесе олардан алшақтату идеясын білдіреді. Кейбір музыка зерттеушілері 1945 жылы Антон Веберннің қайтысынан кейін пайда болған радикалды туындыларды «авангардтық музыка» деп атайды, бірақ басқалары оған келіспейді. Мысалы, Райан Майнер бұл кезең Рихард Вагнердің шығармаларымен басталғанын жазады, ал Эдвард Ловински Жоскен де Пренің туындыларын келтіреді. Бұл термин сонымен қатар 1945 жылдан кейінгі модернистік музыканың эксперименталды музыка ретінде анықталмаған барлық тенденцияларын білдіруі мүмкін, бірақ кейде тоналдылықтан бас тартумен сипатталатын эксперименталды музыканың бір түрін қамтиды. Бұл туынды орындаушы(лар)ға оның барлық ұзақтығы бойында аспаптарын ойнамауды бұйырады. Бұл туынды «қалыпты музыкалық туынды емес, тек Дзен сияқты медитацияға мүмкіндік беретін жағдай» деп сипатталған. Кейбір модернистік музыка да авангардтық бола алады, бірақ екі санат арасында айырма жасауға болады. Ғалым Ларри Ситскидің пікірінше, авангардтық музыканың мақсаты міндетті түрде саяси, әлеуметтік және мәдени сын болуы керек, сондықтан ол тыңдаушыларды қоздырып немесе оларды ынталандырып, әлеуметтік және көркемдік құндылықтарға қарсы шығады. Игорь Стравинский, Рихард Штраус, Арнольд Шёнберг, Антон Веберн, Джордж Антил және Клод Дебюсси сияқты композиторлардың ерте туындыларын авангардтық деп санауға болады (олар композиторлардың оларды осылай ойлағанына қарамастан, провокациялық ретінде түсінілді), бірақ Ситски бұл белгіні олардың кейінгі музыкасына лайық деп санамайды. Авангардтық музыканың ерекшелігі – дәстүрлі мәдениеттің әртүрлі ережелерін бұзу арқылы қалыптасқан шығармашылық принциптер мен бағалау әдеттерін басып өту. Авангардтық музыка музыкалық форма мен стильде жаңашылдықты іздейді, өнердің барлық нәрседен жоғары тұратынын қадағалайды; осылайша ол трансценденттік және құпия дыбыс әлемін жасайды. Авангардтық музыка техникасында адамның жан-дүниесінің құпиясын және сананың ағынын ашу үшін меңзеу, метафора, символ, ассоциация, образ, синестезия және сезіну кеңінен қолданылады, сондықтан көптеген сырттай байланыссыз, бірақ өте маңызды оқиғалар көп деңгейлі құрылымдар мен формаларға тоғысады.

Халықтық музыка

Популяр музыка, анықтама бойынша, көпшілікке ұнау үшін жасалған. 1960 жылдары джазда Орнет Коулман, Сун Ра, Альберт Айлер, Арчи Шепп, Джон Колтрейн және Майлз Дэвис сияқты артистер ұсынған авангардтық эксперименттер толқыны болды. 1970 жылдардағы рок музыкасында "өнер" деген сөз әдетте "агрессивті авангард" немесе "әдемілеп прогрессивті" дегенді білдірді. 1970 жылдардың соңындағы постпанк артистері дәстүрлі рок сезімталдығынан бас тартып, авангардтық эстетиканы қабылдады. 1988 жылы жазушы Грег Тейт хип-хопты "жаңалықтың соққысын әлі де жеткізіп тұрған жалғыз авангард" деп сипаттады. The Beatles тобының "Revolution 9" әні – популяр музыкадағы авангардтық шабытталған туындылардың ең танымал мысалының бірі. Бұл ән 1968 жылы шыққан "The Beatles" (сонымен қатар "Ақ альбом" деп те аталады) альбомының соңғы трегі.