Кіріспе

Шон Пол Брэдли (1972 жылғы 22 наурызда туған) – американдық неміс-американдық бұрынғы кәсіби баскетболшы, «Филадельфия 76ers», «Нью-Джерси Нетс» және Ұлттық баскетбол қауымдастығының (НБА) «Даллас Маверикс» командаларында орталық қорғаушы ретінде ойнаған. «Найзағай Мормон» деген лақап атымен танымал Брэдли НБА тарихындағы ең биік баскетболшылардың бірі. Брэдли Батыс Германияның Ландштуль қаласында дүниеге келді, себебі оның отбасы АҚШ әскери базасының медициналық мекемесінде қызмет өткерген, ал Касл Дейл қаласында өсті. Ол Америка Құрама Штаттары мен Германияның азаматтығын иеленеді.

Ерте өмір

Шон Брэдли 1972 жылғы 22 наурызда Батыс Германияның Ландштуль қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі АҚШ әскери госпиталінде жұмыс істеген. Брэдли биік отбасында өскен: оның әкесі Рейнер Брэдли (1949–2010 жж.) биік болған, ал анасы Тереза Брэдли де биік еді. Орта мектепті бітірген кезде (13-14 жаста) ол өте биік болды, ал жоғары мектептің үшінші курсын бітіргенде (16-17 жаста) оның бойы жетті, ересек шағындағы бойынан бір дюйм кем. Брэдли өзінің бауырларымен бірге Соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінде (LDS Church) тәрбиеленді. 1987 жылдан 1990 жылға дейін Эмери орта мектебінде баскетбол, футбол және бейсболдан өзгеше қабілетін көрсетті. Ол Юта штатының жоғары мектеп тарихындағы ең табысты баскетболшылардың бірі болды, мансабындағы көрсеткіші 20.3 ұпай, 11.5 доптама және ойын басына 5.4 блокпен аяқталды. Оқу бітірген жылдары Эмери 68–4 есебімен екі штаттық чемпионатты жеңіп алды. Брэдли үш рет All State құрамына енді және екі рет маусымның ең құнды ойыншысы атанды. Соңғы курста ол орта есеппен 25 ұпай, 17 доптама және 9 блок жинады. Ол Parade Magazine, Street and Smith, USA Today және басқа да бірнеше ұлттық басылымдарда All American деп танылды. Макдональдс All American ойынында (12 ұпай, 10 доптама және 6 блок) жарқын ойын көрсетіп, Батыс командасының ең құнды ойыншысы атанды. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, Брэдли Юта штатындағы бір ойындағы (18), маусымдағы (209) және мансабындағы (605) блок рекордын әлі де сақтап тұр.

Колледж мансабы және LDS миссиясы

Брэдлиді АҚШ-тың көптеген колледждері қатты шақырып алған, бірақ ол ақырында Юта штатының Прово қаласындағы Бригам Янг университетінде (BYU) ойнауға шешім қабылдады. Бірінші курста (1990–91) ол BYU командасының барлық 34 ойынында негізгі құрамда ойнады, әр ойынға орташа есеппен 14,8 ұпай және 7,7 допты қайтару жинады. Бірақ оның командаға ең маңызды үлесі – допты кедергілеу болды: ол ел бойынша жалпы саны (177) және орташа көрсеткіші (ойынға 5,2) бойынша NCAA жаңа рекордтарын орнатты. Шығыс Кентукки (EKU) командасына қарсы өткен бір ойында Брэдли 14 допты кедергіледі, бұл 1986 жылы Теңіз күштерінің Дэвид Робинсон орнатқан NCAA бір ойындағы рекордын теңестірді. Сол ойында Брэдли 29 ұпай жинап, өзінің мансабындағы ең жоғары көрсеткішті орнатты. BYU сол маусымда NCAA турниріне қатысуға шақырылды, ал Брэдли өзінің мықты қорғанысын жалғастырды. Турнирдің бірінші турында Вирджинияға қарсы өткен ойында ол 10 допты кедергілеп, турнирдің бір ойындағы жаңа рекордын орнатты, бұл «Кугарстардың» 61–48 есебімен жеңіске жеткеніне көмектесті. Алайда, екінші турда ол көптеген бұзушылықтарға ұшырады, нәтижесінде BYU Аризонаға 76–61 есебімен жеңіліп қалды. Брэдли өзінің тамаша бірінші маусымы үшін бірнеше марапаттар мен құрметтерге ие болды. Ол Батыс Атлетика Конференциясының (WAC) «Жылдың жаңа түлегі» атанды, сонымен қатар WAC қорғаныс командасының және жаңадан келген ойыншылар командасының құрамына енді. Ол сонымен қатар Associated Press (AP) басылымынан «Үздік американдық ойыншы» номинациясы бойынша мақтауға ие болды.

Брэдли 1991 жылдан 1993 жылға дейін BYU-дан екі жылға демалыс алып, Иса Мәсіхтің Әйелдер Қоғамының (LDS Church) толық уақытты миссионері ретінде қызмет етті. Ол Австралияның Сидней қаласына жіберілді. Миссиядан оралғаннан кейін Брэдли NCAA-дағы соңғы үш жылдық құқығынан бас тартып, НБА-ның драфтына қатысуға өтініш берді.

Филадельфия 76ers (1993-1995)

Брэдли 1993 жылғы НБА драфтына НБА драфты тарихындағы ең қызықты және көп талқыланған үміткерлердің бірі ретінде қатысты. Оның жақтастары зор бойы мен таңғажайып атлетикалық қабілеті лигада үстемдік тануға мүмкіндік береді деп сендірді. Ал сыншылар оның НБА-да қиындыққа тап боларын айтты. Ол бойы тек , Рик Бучер (The Miami Herald) оны "сүйектей жұқа" деп сипаттады, ал сол кездегі «Милвоки Бакс» командасының ойыншыларды іріктеу жөніндегі директоры Ли Роуз: «Ол дене бітімі жағынан кішкентайлау, оны оңай итеруге болады» деді, сондай-ақ тәжірибесінің жетіспеуі (колледж баскетболда бір ғана маусым, содан кейін шіркеу миссиясымен байланысты спорттан екі жыл үзіліс жасады). Нәтижесінде, оны «Филадельфия 76ers» командасы екінші таңдау ретінде шақырды, Крис Вебберден кейін және Пенни Хардауэйден бұрын. «76ers» командасының 7 фут 6 дюймдік орталық ойыншысының жаңалығын ескере отырып, Брэдлиге 76 нөмірлі жейде берілді. «Филадельфия» басшылығы Брэдлиді үлкен ұзақ мерзімді әлеуеті бар маңызды жоба ретінде қарастырды. Команда Брэдлиге тәлімгерлік жасау үшін, оның төменгі позициядағы дағдыларын жетілдіруді үміттене отырып, әйгілі алып Мозес Малоунды шақырды. Сонымен қатар, франшиза күш-қуатты жаттықтырушы Пэт Кроусты, тіркелген диетолог Джинни Субахты және көмекші жаттықтырушы Джефф Руландты Брэдлидің арық денесіне салмақ қосу үшін жұмысқа алды. Оның жаңадан бастаған маусымы (1993–94) аралас нәтижелер берді. Алғашқы ойында Брэдли 6 ұпай мен 5 допты қайтарып алды, бірақ 25 минутта 8 соққыны бұғаттады. Карьерасының көп бөлігінде Брэдли ұпай жинауда және допты қайтарып алуда тұрақсыз болды, бірақ ол әрқашан соққыларды бұғаттауда өте жақсы болды. Бірінші маусымында ол орташа есеппен ойынға 10,3 ұпай, 6,2 допты қайтарып алу және 3,0 соққыны бұғаттады – бұл НБА жаңадан келгендерінің екінші командасына ілігуіне жеткілікті болды. Ол алаңнан 40,9 пайыз атып, үнемі допты жоғалту және фол жасау қиындықтарына тап болды. Сол жылдың ақпан айында ол маусымын аяқтаған жарақат алды, Портлендтің Харви Грантымен соқтығысқанда тізесі шығып кетті. Брэдли екінші маусымында толық күш-қуатына қайта келді, «76ers» үшін барлық 82 ойында ойнады. Оның ұпай жинауы аздап төмендеді (ойынға 9,5 ұпай), бірақ допты қайтарып алу және соққыны бұғаттау көрсеткіштері арта түсті. Ол 274 соққыны бұғаттап, бір маусымдағы ең көп соққыны бұғаттау бойынша командалық рекордты жаңартты. Брэдли қараша айында «Лос-Анджелес Клипперс» командасына қарсы өткен ойында өзінің әлеуетін көрсетті, 97–83 есебімен жеңіске жетіп, мансабындағы ең жоғары көрсеткіштерді – 28 ұпай және 22 допты қайтарып алды. Ол сонымен қатар мансабындағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі – 9 соққыны бұғаттады және «Клипперс» командасы «76ers» командасына қарсы ең төменгі ұпай жинауына себепкер болған 9 «үркіту» жағдайы тіркелді. Ол маусымды күшті аяқтады, соңғы 17 ойында 13 «қос-қос» көрсеткішін жасады.

Нью-Джерси Нетс (1995-1997)

Осы ерекшеліктерге қарамастан, Брэдли өзінің тұрақсыз ойынымен Филадельфияны әрі қарай таң қалдырып, көңілін қалдырды. Үшінші маусымының (1995–96) басталысында, 76ers командасы Брэдлиді Деррик Коулманға алмастырып, «Нью-Джерси Нетс» клубына жіберді. Ол жылдың қалған 67 ойынын «Нетс» сапында өткізіп, маусымның екінші жартысында күшті ойынымен жанкүйерлерді қуантты. Ақпан айында ол Георге Мурешанға қарсы өткен матчта үстемдік танытып, «Вашингтон Буллетс» клубына қарсы 99–81 есебімен жеңіске жеткізді. Брэдли 7 фут 7 дюймдық Мурешаннан 27 ұпай жинап, сонымен қатар 9 ребоунд пен 4 блок-шот жасады. 1996 жылдың наурыз айында Брэдли өзінің ойынын жаңа деңгейге көтерді. Айдың басында «Даллас» клубына қарсы 32 ұпай жинап, 15 ребоундқа қол жеткізді, ал бір аптадан кейін «Феникс Санс» клубына қарсы 10 блок-шот жасады. Келесі ойында ол мансабындағы алғашқы трипл-даблды жасады – 19 ұпай, 17 ребоунд және тағы да Мурешан мен «Буллетс» клубына қарсы өткен матчта мансабындағы рекордтық 11 блок-шот. Сәуір айында Брэдли қатарынан екі трипл-даблды жасады («Бостон» және «Торонто» клубтарына қарсы); осының нәтижесінде ол бір маусымда екі рет екі таңбалы блок-шот көрсеткен НБА тарихындағы алғашқы ойыншы атанды. 1995–96 маусымындағы орташа көрсеткіші – ойынға 11,9 ұпай, 8,1 ребоунд және 3,7 блок-шот – оның мансабындағы ең жоғары көрсеткіші. «Нетс» клубы 1996–97 маусымын жаңа басшылықпен бастады: Джон Калипари маусымды бас бапкер ретінде бастады, ал Джон Нэш Уиллис Ридтің орнына бас менеджер болды. Рид Брэдлиге сенген, бірақ Калипари мен Нэш 7 фут 6 дюймдық осы құпияға онша қызығушылық танытпады. Жалақы төлемақы шегінен ақша үнемдеу үшін «Нетс» өзінің алып центрін (және оның үлкен келісім-шартын) маусым ортасындағы ауқымды келісімде тоғыз ойыншыны қатыстырып, «Даллас Маверикс» клубына сатты.

Даллас Маверикс (1997-2005)

Брэдли жаңа франшизамен тағы бір "жаңа бастаманы" қабылдады. Далласта ойын уақыты көбейгендіктен, Брэдли мансабындағы ең жақсы көрсеткіштерін көрсетті. "Клипперс" командасына қарсы өткен ойында ол 32 ұпай жинап, мансабындағы ең жоғары көрсеткішке жетті – бұл "Маверикс" франшизасының тарихында орталық ойыншының ең көп ұпай жинаған көрсеткіші. Сондай-ақ, ол сол ойында 16 ребаунд жинап, маусымдық рекордты жаңартты. Ол жылды өткен маусымда көрсеткен карьералық рекордтарын бұзып, ойынға орташа есеппен 13,2 ұпай және 8,4 ребоунд жинады. Бірақ ең бастысы, Брэдли Далласқа бұрын жетіспеген қорғаныс шебінде күшті ойын көрсетті. Шындығында, Брэдли жылды лига бойынша ең көп допты блоктаған ойыншы ретінде аяқтады, орташа есеппен ойын сайын 3,4 блок жасады. "Маверикс" командасының ойыншысының статистикалық көрсеткіш бойынша NBA-да көшбасшы болуының алғашқы жағдайы осы болды. Дегенмен, Брэдли өзінің кәсіби мансабын сипаттаған тұрақсыздық мәселесімен күресін жалғастырды. 1997–98 маусымында Даллас жаттықтырушысы Джим Клеамонс бірнеше ойында Брэдлиді резервтік құрамда ойнату арқылы тәжірибе жасады (әдеттегі бастапқы құрамдағы рөлінен өзгеше). Бір ойында бұл тәжірибе сәтті аяқталды: Брэдли сәуір айында "Трэйл Блэйзерс" командасына қарсы өткен ойында 22 ұпай, 22 ребоунд және карьералық рекордтық 13 блок жасады. Брэдли бір ойында кемінде 20 ұпай, 20 ребоунд және 10 блок жасаған НБА-дағы бесінші ойыншы болды және резервтік құрамнан алғаш рет мұндай көрсеткіштерге қол жеткізген ойыншы атанды.

Ұлттық құрама мансабы

Брэдли Германия үшін халықаралық жарыстарда өнер көрсетті; ол және Даллас командаласы Дирк Новицки Түркияда өткен Евробаскет-2001 турнирінде төртінші орын алған Германия ұлттық баскетбол құрамасының құрамында болды. Осы турнирге қатысу үшін Брэдли неміс анасынан туғанын пайдаланып, Германия азаматтығын алды.

Көкбұлдан кейінгі мансап

Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Брэдли Уэст-Жордан, Юта штатындағы тәуекел топтағы жастарға арналған жеке «Уэст-Ридж академиясы» мектебімен айналысты. Брэдлидің мектептегі қызметі директордың орынбасары, кеңесші және бапкер функцияларының бір бөлігін қамтиды. Мектеп директоры Кен Аллен Брэдли туралы былай деді: «Шоуның сырт келбеті, әсіресе бойының биіктігіне байланысты, айқын беделі бар және балалармен бірден қарым-қатынас орната алады. Ол балалармен сөйлескенде оның сеніміне ие болуы оны керемет тәрбиеші етеді. Ол – қажырлы еңбек етіп, үлкен жетістіктерге жеткен адамның жарқын мысалы. Оның бойы ұзын болғандықтан, бұл оған әрдайым оңай болған жоқ. Ол өзгелерден ерекшеленіп, осымен күресудің не екенін жақсы біледі». 2010 жылдың 19 наурызында Брэдли Юта штатының 44-ші сайлау округі үшін демократ Тим Косгроувқа қарсы республикалық партиядан кандидат ретінде тіркелді. 2010 жылдың 2 қарашасында Брэдли сайлауда Косгроувқа есе жіберіп, ол дауыстардың 46,49%-ын алды, ал Косгроув 51,13% дауыс жинады.

Жеке өмір

Брэдли көптеген қайырымдылық жобаларына қатысқан. 2000-2001 маусымында ол әрбір тосқан соққысы үшін 25 доллар көмек ақшасын Брайанның үйіне – ВИЧ және ЖИТС-ке шалдыққан балаларға көмек көрсететін орталыққа сыйлады. Ол Балалардың Ғажайып Желісі ауруханаларының ұлттық өкілі. Брэдли Дикембе Мутомбо, Десагана Диоп және Малик Роуз сияқты басқа да НБА ойыншыларымен бірге «Шекарасыз баскетбол» бағдарламасына қатысып, Африкадағы балалармен болған кездесулерінен қуаныш алды. Сондай-ақ, ол «Rising Star Outreach» арқылы Үндістандағы тері ауруларын (мәйекті) емдеуге қатысты. НБА-да ойнаған кезінде Брэдли діни сенімдеріне орай стриптиз клубындағы міндетті жиынға қатысудан бас тартқаны үшін айып төледі. Брэдлидің бірінші әйелі Аннет Эвертсонмен алты баласы болды. Кейін олар ажырасып, 2017 жылы Брэдли Кэрри Кэннонға үйленді және 2019 жылы оның үш баласын өсінді. 2021 жылдың 20 қаңтарында Брэдли Юта штатының Сент-Джордж қаласының жанында велосипедімен келе жатқанда көлік соғып, жарақат алды. Көлік жүргізушісі Брэдлидің сол жағынан өтуге тырысқанда, ол өзі жол жиегінде тұрған бір көлікті озуға айналып жатқан еді. 2022 жылы Sports Illustrated журналына берген сұхбатында Брэдли отбасымен бірге Техас штатының Даллас қаласына мүгедектер коляскасына қолайлы үйге көшуді жоспарлап отырғанын және оңалту курсын жалғастыратынын айтты. Брэдли өзінің бойының сауығуына «кедергі» екенін мәлімдеді, себебі оның бойындағы төрт мүшесінің қозғалысы тоқтап қалған жағдай бұрыннан белгілі емес. Ол Мэгси Богуз, Ларри Джонсон, Чарльз Баркли және Патрик Юинг сияқты талантын жоғалтқан НБА жұлдыздарының бірі ретінде көрсетілген. Сондай-ақ, ол «Уокер, Техас рейнджері» сериалында өзін-өзі сомдады. Брэдли ESPN 30 for 30 қысқа метражды деректі фильмінде «Posterized» тақырыбымен көрсетілді, себебі ол «көптеген керемет доптардың соққысын алған».