Кіріспе

S7G реакторы – АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін әскери кемелерде электр энергиясын өндіру және қозғалыс қамтамасыз ету мақсатында жасалған прототиптік әскери реактор. S7G белгілемесі мыналарды білдіреді:

S = Су асты кемесі платформасы
7 = Контрактор жобалаған жетінші реактор
G = General Electric – келісімшарт бойынша жобалаушы

Бұл прототиптік жобалау құрлықта орналасқан, басқару таяқшаларын пайдаланбаған ядролық реактор болды. Ол 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында Нью-Йорк штатының Балстон Спа қаласындағы Кноллс Ядролық Қуат Зертханасының Кесселринг алаңында орналасқан Реакторлық Құрылғыға (MARF) өзгерістер мен қосымшалар енгізу зауытында сынақтан өтті. Ол өзгертілген S5W реакторлық қондырғысына орнатылған тәжірибелік реакторлық өзегінен тұрды.

Құрылымы мен жұмыс істеуі

АҚШ-тың басқа да әскери реакторларында қолданылатын гафний негізді жылжымалы басқару таяқшаларының орнына, S7G ядросындағы реактивтілік жартылай сумен толтырылған, стационарлық гадолиниймен қапталған құбырлар арқылы бақыланды. Суды құбырдың ядро ішіндегі бөлігінен, ядроның үстіндегі резервуарға соруға немесе кері ағызуға болатын. Құбырдағы су деңгейі жоғарылағанда, ядродағы нейтрондардың жылдамдығы төмендеп, гадолиний құбыр қаптамасы уран отынына қарағанда көбірек нейтрондарды сіңіретін болып, қуат деңгейі төмендеді. Жүйе су деңгейін төмен ұстау үшін үздіксіз жұмыс істейтін сорғымен жабдықталған; электр қуаты жоғалған жағдайда, барлық су құбырға ағып, реактор тоқтатылатын еді. Барлық кішкентай қысымды су реакторлары сияқты, бұл конструкцияның да теріс кері байланыс артықшылығы бар: реактор қуатының артуы судың кеңеюіне алып келіп, нейтрондардың баяулауын және отынның сіңіру қабілетін төмендетіп, қуатты азайтатын еді. Осылайша, орташа салқындатқыш температурасының өзгеруі, әсіресе қозғалтқыш дроссельдерінің буға деген сұранысынан туындаған өзгерістер, реактор операторының араласуынсыз реактор қуатын табиғи түрде сақтап тұратын еді. S7G реакторы ешқашан кемеде қолданылмады. 1980 жылдардың соңында S7G ядросы тәжірибелік DMC (Developmental Materials Core) ядросымен алмастырылды.