Клэренс Леонардас Фендер: Fender компаниясының негізін қалаушысы

Кіріспе

Америкалық өнертапқыш және Fender компаниясының негізін қалаушы (1909–1991)

Кларенс Леонидас Фендер (10 тамыз 1909 – 21 наурыз 1991) – американдық өнертапқыш және Fender Musical Instruments Corporation компаниясының негізін қалаушы. Фендер компанияның алғашқы әйгілі аспаптарын жасады: Fender Telecaster – алғашқы көптеп өндірілген қатты денелі электр гитара; Fender Stratocaster – ең әйгілі электр гитаралардың бірі; және Fender Precision Bass – электр бас гитаралар үшін стандартты белгіледі. Ол сондай-ақ Fender Bassman күшейткішін жасады, ол кейіннен рок-н-ролл музыкасында басымдық танытқан күшейткіштердің (әсіресе Marshall және Mesa Boogie) үлгісіне айналды. Фендер өзі гитарист болмаған.

Ерте өмір және білім

Кларенс Леонидас Фендер 1909 жылғы 10 тамызда Калифорния штатындағы Анахайм мен Фуллертон қалалары арасында орналасқан, табысты апельсин бақшасының иелері Кларенс Монте Фендер мен Харриет Эльвира Вудтың отбасында дүниеге келді. Сегіз жасында Фендердің сол көзіне ісік пайда болды, нәтижесінде көз алынып, оның орнына шыны көз салынып, бұл оны Екінші дүниежүзілік соғысқа шақырудан босатып жіберді. Жастық шағында Фендер пианино мен саксофонда ойнады, бірақ кейін электроникаға қызығушылық танытты және радио шеберханасының басқаруын Дейл Хайатқа тапсырды. Екінші дүниежүзілік соғыстың аяғына қарай үлкен би-топтары сәннен шығып, бүкіл Америка Құрама Штаттарында буги-вуги, ритм-энд-блюз, батыс свинг және хонки-тонк ойнайтын шағын топтар құрыла бастады. Көптеген музыканттар электр гитарасын пайдаланды, себебі ол бірнеше ойнаушыға толық духовой тобының күшін сыйлай алды. 1940 жылдардың соңындағы би-топтарында пикаптармен жабдықталған аркалы гитаралар таңдаулы болды, бірақ жол үйлері мен би залдарының танымалдылығының артуы қаттырақ, арзан және берік аспаптарға деген қажеттілікті күшейтті. Ойнаушыларға сондай-ақ, елдік стильдегі гитарашылардың айтуынша, "жедел" мойын және жақсы интонация қажет болды, осылайша олар "лид гитараны алып қашуға" мүмкіндік алатын еді. 1940 жылдардың соңында қатты корпусты электр гитаралар танымал бола бастады, бірақ олар әлі де жаңалық саналатын, Rickenbacker Spanish Electro гитарасы ең көп сатылатын қатты корпусты гитара, ал Лес Полдың үйде жасаған "Лог" және Пол Бигсбидің Мерл Трэвис үшін жасаған Бигсби Трэвис гитарасы ең танымал ерте үлгілер болды. Фендер ұстауға, күйлеуге және ойнауға оңай, сондай-ақ дәстүрлі аркалы гитара сияқты би залындағы дыбысқа қарсылық танытпайтын электр гитараның әлеуетін мойындады. 1948 жылы ол жұқа қатты корпусты электр гитараның прототипін аяқтады; Телекастер тарихындағы ең танымал электр гитаралардың біріне айналды. Stratocaster дизайнының тағы бір жаңалығы үш түрлі дыбысты ұсыну үшін сымдалған үш пикапты пайдалану болды, олардың екеуін ойнаушы екі тонды басқаруды реттеу арқылы одан әрі өзгерте алатын еді. Бұл нарықтағы алғашқы электр гитара болды, ол үш пикап пен тремоло рычагын (нақтырақ айтқанда, тремоло емес, вибрато үшін қолданылатын) ұсынды, ол гитарашылардың арасында кеңінен қолданылды. Үш пикапты стандартты үш позициялы селектор арқылы таңдауға болады, бұл гитараға "мойын", "орталық" немесе "көпір" пикаптарын пайдалану арқылы әртүрлі дыбыстар мен мүмкіндіктерді береді. Фендер бір пикаптың дыбысын артық көрсе де, гитарашылар селекторды аралық позицияда ұстап, бір уақытта екі пикапты қосуға болатынын анықтады. 1976 жылдың соңында бес позициялы селектор зауыттық опция ретінде енгізілді, бұл музыканттар жылдар бойы қолданған мойын+орталық немесе көпір+орталық комбинацияларын қосты.

Clarence Leonidas Fender was born on August 10, 1909, to Clarence Monte Fender and Harriet Elvira Wood, owners of a successful orange grove located between Anaheim and Fullerton, California. At the age of eight, Fender developed a tumor in his left eye, resulting in the eye being removed and being replaced with a glass eye, making him ineligible for the draft in World War II later in life. As a youth, Fender played piano and saxophone before his interests shifted toward electronics. and he handed over the reins of his radio shop to Dale Hyatt. As the Big Bands fell out of vogue towards the end of World War II, small combos playing boogie woogie, rhythm and blues, western swing, and honky tonk formed throughout the United States. Many of these outfits embraced the electric guitar because it could give a few players the power of an entire horn section. Pickup equipped archtops were the guitars of choice in the dance bands of the late 1940s, but the increasing popularity of roadhouses and dance halls created a growing need for louder, cheaper, and more durable instruments. Players also needed "faster" necks and better intonation to play what the country players called "take off lead guitar." In the late 1940s, solid body electric guitars began to rise in popularity, yet they were still considered novelty items, with the Rickenbacker Spanish Electro guitar being the most commercially available solid body, and Les Paul's one off home made "Log" and the Bigsby Travis guitar made by Paul Bigsby for Merle Travis being the most visible early examples. Fender recognized the potential for an electric guitar that was easy to hold, tune, and play, and would not feed back at dance hall volumes as the typical archtop would. In 1948, he finished the prototype of a thin solid body electric; The Telecaster became one of the most popular electric guitars in history. Another novelty to the Stratocaster design included the use of three pickups wired to offer three different voicings, two of which could be further tailored by the player by adjusting the two tone controls. This was the first electric guitar on the market to offer three pickups and a tremolo arm (which was actually used for vibrato, not tremolo), which became widely used by guitarists. The three pickups could be selected using the standard three way switch to give the guitar different sound and options by using the "neck", "middle" or "bridge" pickups. Though Fender preferred the sound of single pickups, guitarists discovered they could get the switch to stay between the detent positions and activate two pickups at once. The five way switch was finally implemented as a factory option in late 1976, adding the detent combinations of neck+middle or bridge+middle that musicians had been using for years.

Электрлік бас

Осы кезеңде Фендер акустикалық контрабас тартушыларының да проблемаларын шешті, олар енді басқа музыканттармен дыбыс күші жағынан бәсекелесе алмайтын еді. Сонымен қатар, контрабастар үлкен, көлемді және тасымалдау қиын болатын. 1951 жылы жарық көрген Precision Bass (немесе "P Bass") арқылы StingRay бас аспабы инновациялық жаңалық болды. Дене дизайны Precision Bass-тен көптеген элементтерді алғанмен, StingRay белсенді электроникасы бар алғашқы өндірістік бас аспап деп есептеледі. StingRay-дің екі жолақты белсенді теңестіргіші, жоғары шығыс қуаты бар хамбакер пикапы және жылтыр жабынған мойны көптеген әйгілі бассистердің сүйіктісіне айналды, олардың ішінде Луис Джонсон, Бернард Эдвардс, Джон Дикон, Бен Орр, Джон Тейлор, Тони Левин, Пино Палладино, Ким Дил, Тим Коммерфорд, Гейл Энн Дорси және Фли бар. Кейіннен StingRay-де үш жолақты белсенді теңестіргіш қосылды. Music Man күшейткіштерді де жасаумен айналысты, бірақ Twin Reverb-ке бәсекелес болу үшін жасалған HD 130 Reverb, Twin-нің таза дыбыстары сәннен шығып жатқан кезде пайда болды. Музыкалық өнімдер. G&L гитараларының дизайны көбінесе Stratocaster және Telecaster сияқты Fender-дің алғашқы гитараларының стиліне ұқсас болды, бірақ жетілдірілген тремоло жүйелері және электроника сияқты жаңалықтарды қамтыды.

Жеке өмір және өлім

1934 жылы Фендер Эстер Клоскиге үйленді, және олар Эстердің 1979 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді. Фендер 1980 жылы қайта үйленді; оның екінші әйелі Филис G&L компаниясының құрметті төрағасы атанды. Бірнеше жеңіл инсультты бастан өткергеніне қарамастан, Фендер жұмысын жалғастырды. 1991 жылдың 21 наурызында ол Паркинсон ауруының асқынуларынан қайтыс болды. Ол Калифорния штатының Санта-Ана қаласындағы Фэрхейвен мемориалдық паркіне, алғашқы әйелі Эстердің қасына жерленді. Филис Фендер 2020 жылдың 22 шілдесінде дүние салды. Фендердің "жазу өнері саласына ерекше техникалық үлес қосқаны" үшін 2009 жылы Техникалық Грэмми сыйлығымен марапатталды. Калифорния штатының Фуллертон қаласындағы Фендер даңғылы оның құрметіне аталды.