Көшпелі ара өндірістері: тарихы, пайда болу себептері (мұнай дағдарысы, өзін-өзі қамтамасыз ету), қазіргі қолданылуы. Орман шаруашылығында тиімді шешім!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Портативті ара өндіріс орындалары – оңай жылжытылатын және далаға орнатылатын, жеткілікті кішкентай ара өндіріс орындалары. Олар 100 жылдан астам уақыттан бері қолданылып келеді, бірақ АҚШ-та 1970-ші жылдардан бастап танымал бола бастады, себебі 1973 жылғы мұнай дағдарысы және «жерге оралу» қозғалысы шағын орман шаруашылықтарына және өздігінен қамтамасыз етуге деген қызығушылықты жаңартты. 1982 жылы жылжымалы ленталы ара өндіріс орындасы алғаш рет коммерциялық өнім ретінде ұсынылғаннан бері олардың танымалдығы экспоненциалды түрде өсті.
Portable sawmills are sawmills small enough to be moved easily and set up in the field. They have existed for over 100 years but grew in popularity in the United States starting in the 1970s, when the 1973 oil crisis and the back to the land movement had led to renewed interest in small woodlots and in self sufficiency. Their popularity has grown exponentially since 1982, when the portable bandsaw mill was first commercialized.
Тарих
Кейбір деректерге сүйенсек, бұрын Канаданың орман шаруашылығында қолданылған есекпен тартқыш машиналар ең алғашқы жылжымалы ағаш кесу станоктарының бірі болған. Ол көлдер мен су арқылы ағаш ағынын тартып, жылжытып, содан кейін өзі жер немесе су арқылы келесі орнына өтетін, ал соңында ағаш кесуге арналған араға айналдырылатын еді. Алғашқы арнайы жылжымалы пилорамалар "Бір адамдық фермерлік пилорамалар" деп аталды, олар үлкен дөңгелек пышақтармен жабдықталған және ХХ ғасырдың басында Sears, Montgomery Ward және JC Penney сияқты компаниялармен сатылды. Бұл пошта арқылы тапсырыс берілген үлгілер Belsaw Company өндірген "жеке брендтік" машиналар еді. Мұндай станоктарды құраған тағы бір компания – American Sawmill Machinery Company. Көптеген ерте пилорамалар бу машинасымен (сонымен қатар араны тасымалдау үшін де қолданылатын) белдік жетегімен жұмыс істеуге арналған. Жылжымалы пилорамалар пайда болғанға дейін шағын пилорамалар көбінесе екі адаммен (көбінесе) бірлесіп құрастырылып, жөнделіп, пайдаланылатын. Бұл Амиштердің дәстүрлі кәсібі болып табылады және қазір де солай болып келеді; көптеген механикалық жүйелерден айырмашылығы, шағын пилорамалар көбінесе электр энергиясын қолданбайды. 1982 жылы Wood Mizer ойлап табылғаннан кейін, жылжымалы ленталы аралар дизайнде үлкен өзгерістерге алып келді. Дәстүрлі пилорамалардан айырмашылығы, олар дөңгелек пышақтардың орнына ленталы арада қолданылатын жіңішке кесілген пышақтарды қолданды, бұл салмақ пен құнын азайтып, подшипниктер мен тіреу бөлшектерінің өлшемін және салмағын азайтты. Бұл пышақтардың кіші кесімі белгілі бір бөренеден алынатын өнімділікті айтарлықтай арттырды. Ленталы пышақтарды қолдану, араның және қуат көзінен тұратын басы лог қозғалмай тұрғанда алға-артқа жылғалайтын басқа конструкцияға мүмкіндік берді. Бұл дәстүрлі пилорамалардан өзгеше, онда лог арбамен жылжып, ара бекітілген күйде қалады. Қазір көптеген компаниялар жеке және жылжымалы ағаш кесу станоктарын өндіріп, сатады. Жақында нарыққа тек бөліктерге бөлінетін үлкен пилорамалар шықты. Олар тезірек кесіледі және үлкен логтарды өңдей алады, бірақ қосымша орнатуды қажет етеді.
Arguably, as once used in early Canadian forest logging, the donkey engine was one of the earliest portable sawmills. It was used to winch and haul log booms across lakes and water, then winch itself across land or water to its next site, and finally it would be reconfigured to run a saw to mill the timber. The first dedicated portable sawmills were typified by the "One Man Farmer's Sawmills" that featured large circular blades and were marketed during the early twentieth century by companies like Sears, Montgomery Ward and JC Penney. These mail order examples were "private label" machines manufactured by the Belsaw Company. Another company that built such mills was the American Sawmill Machinery Company. Many early sawmills were designed to be belt driven from a steam traction engine (which could also be used to transport the saw). Prior to the advent of the portable mill, small scale sawmills were generally cobbled together affairs constructed and operated by (almost always) two men with a penchant for tinkering. This was, and remains, a traditional occupation for Amish men; unlike most mechanical systems, small sawmills typically do not use electricity. More recently, with the invention of the Wood Mizer in 1982, portable bandsaw mills represented a dramatic shift in design. Unlike traditional mills, they used a thin kerf blade of the type used on a band saw rather than a circular blade, which reduced weight and cost, and reduced the size and weight of the bearings and support blocks. The smaller kerf on these blades dramatically increased the yield from a given log. Use of band blades also allowed for a different design where the head, consisting of the blade and a power source, moves back and forth while the log remains stationary. This is in contrast to traditional mills where the log moves on a trolley while the blade remains fixed. Many companies now manufacture and sell personal and portable sawmills. Larger mills have recently come on the market which are portable only in sections. These cut faster and can handle larger logs but do require additional set up.
Артықшылықтар
Жылжымалы диірмендерді тіркемеге тіркеп, кесілетін ағаштардың жанына орнатуға болады. Кейбір кәсіпорындар диірмендерін қалалық ағаштарды өңдеу үшін тасымалдайды, себебі ағаштарды жылжыту қиынға түседі.
Portable mills can be trailered and set up on site, next to the trees being cut. Some businesses transport their mill to harvest urban timber where moving the logs would be impractical.
Кемшіліктер
Арқанды ара пышақтарын сатып алу және оларды қайрау, айырбалы ара пышақтарына, мысалы, айналмалы ара машинасының пышақтарына қарағанда қымбатқа түседі. Көптеген тіркемелі диірмендердік бұршақтар тіркемеге орналастырылады; кейбір модельдерде гидравликалық бұршақ жүктеуші қолдары бар, ал кейбіреулерінде жоқ. Гидравликасыз ауыр бұршақтарды көтеру қиындық тудыруы мүмкін. Жерде рельстері бар портативті диірмендер де бар, олар гидравликасыз бұршақты оңай орналастыруға мүмкіндік береді.
Purchasing bandsaw blades and having them sharpened is more expensive than circular saw blades such as those used on a swingblade sawmill. Most trailered mills position the log on top of the trailer; some models have hydraulic log loading arms and some do not. Raising heavy logs without hydraulics can be a problem. There are portable mills with rails on the ground allowing a log to be positioned easily without hydraulics.
Қолданылуы
Ағаш кесу машиналары ағаштарды жылдам және дәл кесуге қабілетті, бірақ ағаштарды дайындау үшін оларды жоңдау және кептіру жұмыстары әлі де жүргізілуі керек. Стандартты өлшемдегі тауарлық ағаштарды осылай жасауға болады. Дегенмен, олардың көбірек қолданылатын түрі – ағаш зауыттарында оңай қол жетімді емес, арнайы ағаш өнімдерін өндіру. Олардың кіріс табудың ең көп таралған жолдары – клиенттерге ағаш кесу қызметін ұсыну, ағаш кесіп жергілікті жерде сату және тікелей түпкілікті өнім жасауға қолданылатын ағаш кесу. Көшірмелі диірмендер әсіресе құрылысқа арналған бөренелерді түзету үшін тиімді, дәстүрлі түрде қолданылатын, бірақ көп уақытты қажет ететін сырғанақты алмастырады. Олар жиһаз жасауға қолданылатын арнайы қатты ағаштарды аз көлемде өндіру үшін де қолданылады, сондай-ақ бағаналы және қаңқалы құрылыс техникасында қолданылатын ірі ағаштарды өндіруге болады. Көшірмелі ағаш кесу зауытының иелері өздерінің жобаларын салу үшін диірмендерін жиі пайдаланады, өйткені өз жобалары үшін ағаш өндіру арқылы үнемдеген ақша диірменнің құнын ақтайды. Көшірмелі диірмендер ағаш құтқару операцияларымен де қолданылады. Ағаш құтқару кезінде, XIX ғасырда өзен арқылы тасылған ағаштар су астында жоғалған жағдайда, суға түсушілер оларды қайтадан табады. Мұндай ағаштардың құны мыңдаған долларды құрайды. Көшірмелі диірменнің жіңішке кескіш пышағы осы құнды бөренелерден ағаш өнімдерін көп алуға мүмкіндік береді.
The portable mills can cut lumber with speed and accuracy, though the subsequent steps of planing and drying must still be performed to produce finished lumber. Commodity lumber in standard sizes can be made this way. The more common use, however, is in the production of specialty timber products not readily available through lumber yards. The most common ways they are used to generate an income are sawing lumber for customers as a mobile service, cutting and selling lumber locally, and cutting lumber that is directly used to create a final product. Portable mills are particularly effective for truing up logs for use in log building, replacing the traditional use of a drawknife, which is inordinately time consuming. They are also used for low volume production of specialty hardwoods used in furniture, and can be used to produce the large timbers used in post and beam framing techniques. Portable sawmill owners often use their mills to build their own projects, finding that the money saved by producing their own lumber for their projects justifies the expense of the mill. Portable mills have also been used in conjunction with salvage logging operations. In salvage logging, logs that were lost underwater during nineteenth century river borne log drives are recovered by divers. These logs are often worth many thousands of dollars. The thin kerf blade of the portable sawmill allows for much higher board foot yields from these valuable logs.
Қосымша машиналар
Timberjigs тізбекті арамен жабдықталған бензопиланың кішігірім ара зауыты сияқты жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Timberjigs allow a chainsaw equipped with a ripping chain to be used like a sawmill.