Кіріспе
Телефон нөмірлерін карталау – бұл қоғамдық телефон желісінің халықаралық телефон нөмірлері жүйесін Интернет адрестеу және идентификациялық кеңістіктерімен біріктіретін жүйе. Халықаралық телефон нөмірлері E.164 стандарты бойынша жүйелі түрде ұйымдастырылса, Интернет домендік атауларды IP-адрестерге және басқа да ресурстық ақпаратқа байланыстыру үшін Домендік атаулар жүйесін (DNS) пайдаланады. Телефон нөмірлерін карталау жүйелері DNS сұраулары арқылы белгілі бір телефон нөмірін қызмет көрсетуге жауапты Интернет коммуникациялық серверлерін анықтауға мүмкіндік береді. Телефон нөмірлерін карталаудың ең маңызды құралы – E.164 нөмірін URI-ге (ENUM) карталау стандарты. Ол телефон нөмірін Интернет коммуникациясында қолданылатын Бірыңғай ресурс идентификаторына (URI) немесе IP-адреске түрлендіру үшін арнайы DNS жазба түрлерін қолданады.
Негізгі себептері
Телефон нөмірлерін клиенттер күткендей теру мүмкіндігі, классикалық телефон қызметі (PSTN) мен Интернет телефониясының (IP арқылы дауыс, VoIP) бірігуі және жаңа IP мультимедиа қызметтерін дамыту үшін өте маңызды деп есептеледі. Көптеген байланыс қызметтері үшін бірыңғай, жалпыға ортақ жеке идентификатор мәселесін әртүрлі тәсілдермен шешуге болады. Оның бірі – IETF ұсынған Электрондық нөмірлерді карталау жүйесі (ENUM). Бұл жүйе қолданыстағы E.164 телефон нөмірлерін, хаттамалар мен инфрақұрылымды пайдаланып, бір жеке идентификатор астында қол жетімді әртүрлі қызметтерге тікелей емес жолмен қол жеткізуді қамтамасыз етеді. ENUM IP әлемін телефон жүйесімен үздіксіз байланыстыруға да мүмкіндік береді.
Шақыруды қайта бағыттау
ENUM арқылы қоңырауды бағыттаудың бір жолы келесі суретте көрсетілген. Шақырушы телефон арқылы басқа абоненттің нөмірін теріп, ENUM іздеуін іске қосады (мысалы, SIP Broker арқылы). DNS шақырушыға VoIP байланысы, телефон нөмірлері және электрондық пошта мекенжайлары үшін NAPTR жазбалары бар тізімді қайтарады. Содан кейін, осы тізімдегі VoIP жазбасын пайдаланып абонентпен байланыс орнатуға тырысады. Егер абонент желіде болмаса, келесі таңдалған жазба PSTN немесе ұялы телефонға қосылу үшін болады. Егер бұл әрекет те сәтсіз аяқталса, абонентке тізімде көрсетілген электрондық пошта мекенжайына дауыстық хабарлама жіберіледі. E164.arpa доменінің кіші домендері ITU елдік кодтар негізінде бөліп береді. Әр бөлу әдетте сол елдік кодқа жауапты ұлттық үкімет тағайындаған реттеуші органға жүзеге асырылады. Ел ішіндегі жағдай – ұлттық мәселе. Жалпы алғанда, дәстүрлі DNS тіркелгісі-тіркеуші моделі қолданылады. ENUM ұлттық тіркелгісі елдік код үшін DNS инфрақұрылымын және оған байланысты жүйелерді басқарады және қолдайды. e164.arpa. Ол соңғы пайдаланушылардың, яғни тіркеушілердің өкілдері болып табылатын тіркеушілерден тіркеу туралы өтініштерді қабылдайды. Тіркеушілер әдетте VoIP провайдерлері және телекоммуникациялық операторлар болып табылады, олар ENUM тіркелімін VoIP қызметтерінің пакеттеріне қосады. ENUM қолдауы бар VoIP қызметін пайдаланатын адамдар тіркеушінің қолданыстағы нөмірін теріп, PSTN арқылы емес, Интернет арқылы тіркеушінің VoIP телефонына қосыла алады. ENUM қолданатын абонентке қоңырау шалғанда, қоңырау әдеттегідей Қоғамдық телефон желісі (PSTN) арқылы жалғасады. E164.arpa қолдауы елдер арасында кеңінен өзгереді; көптеген елдер оны мүлдем қолдамайды. ENUM сияқты баламалы тіркелгілер де пайда болды. Бұл қызметтер PSTN нөмірлерін тексеріп, e164.arpa-ға қосымша немесе балама ретінде қолданылуы мүмкін. Дегенмен, егер шақырушыға абоненттің нөмірі қай тіркелгіде екені белгісіз болса, тіркелгілерді таңдау шатастыру мен күрделілік тудыруы мүмкін. Бірнеше DNS іздеуі қажет болуы мүмкін және қай E.164 нөмірлердің қай баламалы ENUM сияқты ағаштарда тіркелгенін анықтау қиын. Сондай-ақ, E.164 нөмірі бірнеше ағаштарда тіркелген болса, қайтарылған ақпаратта қарама-қайшылықтар болуы мүмкін. Сонымен қатар, белгілі бір E.164 нөмірін "иеленуші" абонент өзінің нөмірінің бір немесе бірнеше баламалы ENUM сияқты ағаштарға енгізілгенін немесе бұл баламалы ағаштар өзінің E.164 нөмірі үшін қандай ақпаратты қайтаратынын білмейді.
Партиялық нысан деп аталады
ENUM сондай-ақ шақырылған абоненттік мүмкіндік ретінде қарастырылуы мүмкін. Негізінен, бұл PSTN және VoIP желілерінде үздіксіз жұмыс істеуге арналған жанама қоңырау шалу қызметі болып табылады, ол E.164 нөмірлерінің мол құндылығына негізделген: миллиардтаған адамдар нөмірлерді қалай теруге болатынын біледі. Егер шақырылған абонент ENUM-ды пайдалануды қаласа, ол ENUM нөмірін жариялайды және (ENUM NAPTR арқылы) қоңырау қалай аяқталуын тілейтінін көрсетеді. Бұл бір VoIP идентификаторы болуы мүмкін, бірақ көбінесе қоңырауды IP немесе PSTN желісіндегі әртүрлі стационарлық телефондарға, ұялы телефондарға, хатшылық қызметтерге немесе дауыстық поштаға бағыттау жолдарының тізімі болады. ENUM-ды пайдалануды және тілектерін шалушыға жеткізуді шешу шақырылған абоненттің құқығы. Бүгінде пайдаланушы әдеттегі телефон қоңырауын жасағанда, екінші тараппен қалай байланысу керектігін шешуі керек: VoIP, стационарлық PSTN, ұялы телефон, URI енгізу немесе нөмірді теру арқылы. ENUM жанама қоңырау шалуында шақырылған абоненттің тілегі маңызды және осы шешімді қабылдайды. Жанама қоңырау шалудың тағы бір артықшылығы – пайдаланушының телефон операторын, веб-бетін, IMS, электрондық поштасын немесе басқа да телекоммуникациялық қызметін өзінің барлық байланыстарына хабарламай-ақ өзгертуге мүмкіндік беруі. Түрлі профильдерге ие, мүмкіндіктері арттырылған ENUM құрылғысы шақырылған абоненттің қалауын оның қайда қолжетімді екеніне байланысты автоматты түрде өзгерте алады. Бұл ұялы телефон мен VoIP арасында ең ыңғайлы (немесе ең төмен құнмен) аяқтауға автоматты түрде ауысу механизмі болуы мүмкін.
ENUM сорттары
ENUM туралы сөйлескенде, шатасудың бір ықтимал көзі – бүгінгі күні қолданыстағы ENUM жүзеге асыруларының көптеген түрлілігі. ENUM туралы сөйлейтін адамдар көбінесе төмендегілердің біреуіне ғана сілтеме жасайды:
Қоғамдық ENUM: ENUM-нің бастапқы түсінігі – абоненттердің қатысу мүмкіндіктері және елдік код деңгейіндегі өкілеттіктермен жабдықталған, e164.arpa доменіндегі жалпыға қолжетімді, дерекқор сияқты каталог. Бұл пайдаланушы ENUM деп те аталады.
Open Enum: Ұялы байланыс операторлары және ұялы нөмірлеу жоспарларына қатысы бар басқа да тараптардың барлық халықаралық нөмірлеу жоспарларының толық, жалпыға қолжетімді дерекқорын жасауға бағытталған күш-жігер. Бұл дерекқор қоғамдық DNS арқылы қолжетімді.
Жеке ENUM: Оператор, VoIP операторы немесе провайдер ENUM техникаларын өзінің желілерінде DNS-тің желілер ішінде қолданылуымен бірдей қолдануы мүмкін.
Carrier ENUM: Операторлар немесе байланыс қызметтерін ұсынатын ұйымдар ENUM арқылы жеке байланыстарда абоненттік ақпаратты бөлісуге келіседі. Абоненттік ақпаратты жеке тұлғалар емес, операторлар бақылайды. Carrier ENUM сонымен қатар инфрақұрылым ENUM деп аталады және VoIP байланысын қолдау үшін IETF-тің жаңа ұсыныстарының тақырыбы болып табылады.
Public ENUM: The original vision of ENUM as a global, public directory like database, with subscriber opt in capabilities and delegation at the country code level in the e164. arpa domain. This is also referred to as user ENUM. Open Enum: An effort of mobile carriers and other parties involved in mobile numbering plans to generate complete, public database of all international numbering plan, available via public dns. Private ENUM: A carrier, VoIP operator or ISP may use ENUM techniques within its own networks, in the same way DNS is used internally to networks. Carrier ENUM: Groups of carriers or communication service providers agree to share subscriber information via ENUM in private peering relationships. The carriers themselves control subscriber information, not the individuals. Carrier ENUM is also referred to as infrastructure ENUM, and is being the subject of new IETF recommendations to support VoIP peering