Кіріспе
Америкалық саясаткер (1946 жылы туған)
саясаткер
the politician
Мелькиадес Рафаэль Руис Мартинес (1946 жылдың 23 қазанында туған) – кубалық-американдық лоббист және бұрынғы саясаткер. 2005 жылдан 2009 жылға дейін Флорида штатынан АҚШ сенаторы, ал 2006 жылдың қарашасынан 2007 жылдың 19 қазанына дейін Республикалық партияның бас төрағасы болды. Бұрын Мартинес Джордж Буш президентінің кезінде Тұрғын үй және қала құрылысы министрлігінің 12-ші хатшысы қызметін атқарды. Мартинес – кубалық-американдық және католик. 2007 жылдың 19 қазанында Республикалық Ұлттық Комитетінің бас төрағасы лауазымынан кететінін жариялады. Мартинес 2004 жылдың 12 тамызында Флорида штатынан босаған АҚШ Сенатының мандатына үміткер болу үшін АҚШ Министрлер кабинетінен кетті. Ол республикалық партияның кандидаттығын жеңіп, демократтық партияның үміткері Бетти Касторды аз айырмамен жеңді. Оның сайлануы оны АҚШ Сенатында қызмет еткен алғашқы кубалық-американдық етті. Сонымен қатар, ол және Кен Салазар (мексикалық-американдық) 1977 жылдан бері АҚШ Сенатындағы алғашқы латын американдықтары болды. 2006 жылдың қаңтарында оларға үшінші адам, Боб Менендес (ол да кубалық-американдық) қосылды. Бірақ Салазар 2009 жылдың 20 қаңтарында Сенаттан кетіп, Ішкі істер министрі болды. 2008 жылдың 2 желтоқсанында Мартинес 2010 жылы Сенатқа қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді. 2009 жылдың 7 тамызында CNN және Orlando Sentinel Мартинес Сенаттан кететінін хабарлады. Сол айдың соңында губернатор Чарли Кристор Джордж ЛеМьесті Сенат мерзімінің қалған бір жарым жылына Мартинестің орнына тағайындады. Мартинес сенаторлық креслосынан кеткеннен кейін екі апта өткен соң The Hill газеті ол DLA Piper халықаралық фирмасында лоббист және серіктес болады деп хабарлады. 2010 жылдың тамызында ол DLA Piper-ден кетіп, Chase Bank Florida-ның және Мексика, Орталық Америка және Кариб теңізіндегі операцияларының төрағасы болды. Қазіргі уақытта Мартинес JPMorgan, Chase & Co компаниясының Оңтүстік-Шығыс және Латын Америкасы бойынша төрағасы. Мартинес сондай-ақ Bipartisan Policy Center тұрғын үй комиссиясының тең төрағасы қызметін атқарады.
Ерте өмір
Мартинес Кубаның Сагуа-Ла-Гранде қаласында Глэдис V. (Руиз) және Мелкиадес С. Мартинестің ұлы болып дүниеге келді. Ол 1962 жылы Рим католик шіркеуінің "Петер Пан" операциясы аясында Америка Құрама Штаттарына келді, бұл операция 14 000-нан астам баланы АҚШ-қа әкелді. Католик қайырымдылық қоғамдары Мартинезге екі жастар орталығында уақытша баспана берді. Сол кезде Мартинес жалғыз болды және іс жүзінде ағылшын тілін білмеді. Ол 1964 жылы Бишоп Мур орта мектебін бітірді. Содан кейін ол екі асырап алу отбасында тұрды және 1966 жылы Орландода отбасымен қайта қосылды. Мартинес 1967 жылы Орландо кіші колледжінде мамандық алды, Флорида мемлекеттік университетінде халықаралық қатынастар бойынша бакалавр дәрежесін және 1973 жылы Флорида мемлекеттік университетінің құқық мектебінде заң докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды. Ол өзінің заңгерлік мансабын Орландодағы жеке жарақат заң фирмасы Wooten Kimbrough-та бастады, онда ол серіктес болып, он жылдан астам жұмыс істеді. Орландодағы 25 жылдық заңгерлік тәжімесі барысында ол түрлі қоғамдық ұйымдарда қатысты. Ол Орландо диоцезінің католик қайырымдылық қорының кеңесі төрағасының орынбасары болып қызмет етті.
Алғашқы саяси мансап
1994 жылы Мартинес Флорида штатының вице-губернаторы лауазымына кандидат болды. Ол болашақ Отбасылық зерттеулер кеңесінің президенті Кен Коннормен, губернаторлыққа үміткермен бірікті. Коннор/Мартинес сайлау тізімі республикалық праймеризде жеңіліске ұшырады, 83 945 дауыс алып, бес орынға табан тіреп, дауыс берудің 9,31% -ын құрады. 1998 жылдың 3 қарашасында Мартинес Ориндж округінің төрағасы болып сайланды (Мартинес қызмет еткен кезеңде бұл лауазым мэр деп қайта аталды). Қызмет еткен жылдары Мартинес «Мартинес доктринасы» деп белгілі болған қағиданы енгізді, ол жеткілікті мемлекеттік инфрақұрылым, әсіресе мектептердің сыйымдылығы дамуды қолдамаса, жаңа құрылыс салуға тыйым салады. Бұл қағида сотқа шағымданылғанмен, Флорида Жоғарғы соты төменгі сот шешіміне шағымды қараудан бас тартқанда заңдылығы сақталды. Мартинес 2000 жылдың соңына дейін қала әкімі қызметін атқарды. Тұрғын үй және қалалық даму министрі (HUD) лауазымына тағайындалғанға дейін Мартинес Губернатордың өсуді басқару жөніндегі зерттеу комиссиясында жұмыс істеді. Бұрын ол Орландо коммуналдық қызметтер комиссиясының президенті, қоғамдық банк директорлар кеңесінің мүшесі және Орландо тұрғын үй басқармасының төрағасы болып қызмет еткен. Техас штатының губернаторы Джордж Буштың 2000 жылғы президенттік сайлау кампаниясының Флоридадағы тең төрағасы ретінде Мартинес ірі қаржы жинаушы болды. Ол 2000 жылғы сайлауда Бушқа дауыс берген Флорида штатынан 25 сайлаушының бірі болды. HUD хатшысы қызметін атқарып жүргенде, Мартинес испан тілінде сөйлейтін американдықтардың білім берудегі жетістіктері жөніндегі Президенттің консультативтік комиссиясының экс-официал мүшесі болды.
Жеке өмір
Мел Мартинес пен оның әйелі Киттидің үш баласы және бес немересі бар. Ол Рафаэль Э. Мартинестің бауыры. Мел Мартинес Орландода тұрады.
АҚШ Сенатына сайлау, 2004
2004 жылғы қарашада Мартинес АҚШ Сенатына сайлауда зейнеткерлікке шыққан демократ Боб Грэмді алмастыру үшін республикалық партияның үміткері болды. Мартинестің көп бөлігі қолдау Вашингтоннан келді: оны көптеген белгілі республикалық ұйымдар ерте қолдады, ал Сенаттағы көпшілік көшбасшысы Билл Фрист сияқты ірі республикалық саясаткерлер оны жария түрде қолдады. Оның кубалық шығуы және Флорида штатының маңызды Орландо аймағындағы беделі Флорида штатының республикалық партиясына оның танымалдылығын арттырды. Алайда, Salon интернет-журналы Мартинестің 2006 жылы губернаторлыққа кандидат болуға ниеттенгені, бірақ республикалық партия оны екі жыл бұрын Сенатқа кандидат болуға көндіргені туралы хабарлады.
Негізгі
Мартинестің Республикалық партиядан кандидат ретінде ұсынылуы ең болмағанда күмәнді болды. Оған бұрынғы конгрессмен Билл МакКоллум қарсы күшті бәсеке көрсетті. МакКоллум Мартинестің талапкерлік істер бойынша адвокаттық тәжірибесін сынады, ал көптеген республикашылар Мартинестің ұсынылуының Демократ вице-президенттік кандидат Джон Эдвардстың өкіметтік тарихын сынау мүмкіндігін жояды деп қорқып, алаңдады. Мартинестің 2004 жылғы сайлауда республикашылардың маңызды мәселесі болған сот реформасына қатысты ұстанымы да жұмсақ болды. Сайлауға дейінгі соңғы апталарда МакКоллумның үстемдігі күшейгеннен кейін, Мартинес жарыстың соңғы аптасында қарсы шараларға көшті, МакКоллумды "гомосексуалдық экстремистердің жаңа сүйіктісі" деп атап, жаппай хаттар мен телеарнада жарнамалар таратты. Ол, МакКоллумның Өкілдер палатасының мүшесі кезінде жек көру қылмыстарына қарсы заңнаманы қолдағанын атап өтті. Губернатор Джеб Буштің жеке өтінішімен Мартинес ең ұнатпаған жарнамалардың бір бөлігін эфирден алып тастады, бірақ олардан бас тартқан жоқ. "Санкт-Петербург Таймс" газеті Республикалық партияның алғашқы сайлауында Мартинестің кандидатурасын қолдаудан бас тартып, МакКоллумды қолдады. 31 тамызда өткен Республикалық партияның алғашқы сайлауында Мартинес МакКоллумды (45 пайызға 31 пайыз) шешуші түрде жеңді. Одан кейін, 2 қыркүйекте 2004 жылғы Республикалық Ұлттық Конвенцияда ол Президент Бушпен бірге сөз сөйледі. Сенаттағы қызметінің бір бөлігінде Мартинес Candy бюросында отырды.
Жалпы сайлау
Мартинес өзінің демократтық қарсыласы Бетти Касторды екі жақта да көптеген жағымсыз телеарна жарнамаларына дейін болған өте тартысты сайлауда жеңді. Мартинес жеңісінің көрсеткіші соншалықты аз болды, сондықтан Кастор сайлаудан кейін бір күні мойындағанға дейін жеңімпаз жарияланбады. 2003 жылы Тұрғын үй және қала құрылысы министрі ретінде салық төлеушілердің қаражатымен жасаған 25 ішкі сапарының 12-сі Флорида қалаларына болды, сонымен бірге ол Флоридадағы Сенатқа үгіт жүргізіп жатты. Президент Буш Флоридада 52% 47% есебімен жеңіске жетті, ал Мартинес 49,5% 48,4% ғана жинады, бұл шамамен 70 000 дауыс айырмашылығын құрады. Мартинес Буштан Тампа аймағында, мысалы, Хиллсборо және Пинеллас округтерінде, сондай-ақ Либерти және Лафайетт сияқты кіші округтерде нашар нәтиже көрсетті. Мартинес Буш жеңбеген округтердің ішінде Оранж және Майами-Дейд округтері болды.
Үгіт-насихатты бұзғаны туралы хабарлау
2006 жылдың тамызында Мартинес штабы 2004 жылғы науқаны Федералды сайлау комиссиясы (FEC) тарапынан бір жылдан астам уақыт бойы тексеріліп жатқанын мойындады. 2004 жылғы сайлаудан кейін Мартинес өзінің 12 миллион долларлық науқанының FEC құжаттарына сәйкес, шамамен 115 000 доллар қарызы бар екенін хабарлады. Бірақ түзетулер нәтижесінде оның науқанына 685 000 доллар сайлау шығындары бойынша қарыз болғаны анықталды. Науқан 2004 жылғы науқанға қатысты бухгалтерлік және адвокаттық қызметтерге шамамен 300 000 доллар жұмсады. 2008 жылдың 28 қазанында республикалық сенатор Мел Мартинес федералды сайлау заңдарын бұзғаны үшін, оның ішінде шектен артық жарналарды қабылдағаны үшін 99 000 доллар айыппұл төлеуге келісті. FEC жүргізген аудит Мартинес науқанының 186 донордан шегінен асып түскен 313 235 доллар сомасында жарналар қабылдағанын көрсетті. Айыппұл 10 қыркүйекте FEC келісімімен бекітіліп, бір айдан кейін дерекқорына енгізілді. Вашингтондағы Жауапкершілік және Этика үшін Азаматтар (CREW) ұйымы 2006 жылдың тамызында Федералды сайлау комиссиясына (FEC) шағым түсірді, онда Мартинес Бакарди сусындар компаниясынан науқанға 60 000 доллардан астам сомада заңсыз қаржы алғаны айтылды. CREW Бакардидің Федералды сайлау науқаны заңына (FECA) және FEC ережелеріне корпорацияның өнімділері тізімінен жарна жинау арқылы, сондай-ақ 2004 жылдың 11 мамырында компанияның кеңсесінде өткен науқан шараларында тамақ және сусынға корпоративтік қаражат жұмсау арқылы құқық бұзғанын мәлімдеді. CREW 2006 жылдың қазанында демократ сенатор Билл Нельсонның 2006 жылғы қайта сайлау науқанында Бакардидің ұқсас әрекеттеріне қатысты тағы бір шағым түсірді. 2007 жылдың сәуірінде FEC CREW-ге Бакардиге, Мартинес науқанына және Нельсон науқанына қатысты айыптауларды қарастырғанын, ешқандай бұзушылық орын алды дегенге сенуге негіз жоқ екенін және мәселені жапқанын хабарлады.
Қызметкерлер туралы даулар
2005 жылғы 6 сәуірде Мартинес Терри Шиаво ісіне қатысты Шиаво меморандумын жазуға және таратуға жауапты болған заңгерлік кеңесшісі Брайан Дарлингтің отставкасын қабылдады. Мартинес Дарлингтің оқиғаға қатысқаны туралы барлық мәлімдемені дереу жоққа шығарды, өзі еш байқамай Айова штатының демократ сенаторы Том Харкинге меморандумның көшірмесін жібергенін, оның республикалық ұсыныстың жобасы ғана деп ойлағанын айтты. Мартинес меморандумның "жұмыс үлгісі ретінде жасалғанын" және Дарлинг "ол қалай қолға түскенін білмейтінін" мәлімдеді. Шиаво меморандумы – Мартинес жауапкершілікті мойнына алып, іс-қимыл үшін қызметкерін кінәлаған үшінші жағдай. Республикалық партияның ішкі сайлау кезінде бір қызметкері қарсыласы Билл МакКоллумды сайлау парақшасында "радикалды гомосексуалдық лоббидің" құлы ретінде көрсеткені үшін кінәланды. Содан кейін тағы бір қызметкер Елиан Гонсалес ісіне қатысқан федералды агенттерді "құралды қарақшылар" деп атағаны үшін айыпталды. Мартинес гомосексуализмге қатысты мәселелерге қарсы болғанымен, 2004 жылғы Сенат сайлау кампаниясында екі гомосексуалды адамды жұмысқа алды.
Республикалық Ұлттық Комитет
2006 жылдың қарашасында Мартинес 2007-2008 жылдарғы сайлау циклы үшін Республикалық партияның бас төрағасы болып тағайындалды (күнделікті жұмыстарды Майк Дункан атқарды). Кейбір адамдар бұл шешімнің себебі 2006 жылғы аралық сайлауда латиноамерикандық дауыс берушілер арасында республикашылдарға қолдаудың азайғаны болды деп ойлады. Кейбір консерваторлар Мартинестің тағайындалуына қарсы шықты, оның иммиграция мәселесіндегі ұстанымын және сенатор ретіндегі қызметіне қанағаттанбаушылықтарын айтты. Мартинес осы лауазымынан 2007 жылдың 19 қазанында бас тартты.
Жарияланған еңбектер
2008 жылдың тамызында Мартинес "Тұрақтылық сезімі: Кастро Кубасынан АҚШ Сенатына дейін, бір адамның американ арманына ұмтылуы" атты автобиографиясын жариялады. Кітапты Мартинес Эд Бреслинмен бірлесіп жазды (Crown Publishing, 2008 жылдың тамызы). "Көшпелі ханзада" кітабы – Роллинс колледжінің Джордж және Харриет Корнелл атындағы саясат профессоры Ричард Э. Фоглесонгтың Мартинес туралы жазған биографиясы (Флорида университетінің баспасы, 2011 жылдың сәуір айы).
The book Immigrant Prince is a biography about Martínez written by Richard E. Foglesong, the George and Harriet Cornell Professor of Politics at Rollins College (University Press of Florida, April 2011) .
Испанияның үкімет өкілдеріне АҚШ атынан лоббилік қызмет көрсету
Барак Обаманың президенттік мерзімінің үш айында әкімшілік сенатор Мел Мартинеске испан үкіметінің өкілдеріне жеке хабар жеткізуге рұқсат берді. Бұл, АҚШ-тың Гуантанамо тұтқындарын ұстап беру және азаптау ісіне қатысты Буш әкімшілігінің бұрынғы лауазым иелеріне қатысты тергеуді тоқтату мақсатында жасалды. Кэрол Розенбергтің сөзінше, «АҚШ елшілігіндегі алаңдаушылықтың себебі – АҚШ дипломаты атап өткендей, испан құқық қорғау тобы құрастырған, 12 дюймдік, «жақсы құжатталған» іс қағазы болды». Бұл құжат, Гуантанамодағы Испаниямен байланысы бар бес тұтқынның атынан, 2001 жылдың 11 қыркүйегіндегі шабуылдан кейін тұтқындарды қатыгездікпен ұстаудың негізін қалаған Буш әкімшілігінің заңгерлік кеңесшілерін айыптады. Айыпталушылар: бұрынғы Бас прокурор Альберто Гонзалес; Дэвид Аддингтон, бұрынғы штаб бастығы және вице-президенттің заң кеңесшісі; Уильям Хейнс, бұрынғы Қорғаныс министрлігінің Бас кеңесшісі; Дуглас Фейт, бұрынғы саясат жөніндегі Қорғаныс министрінің орынбасары; Джей Байби, Әділет министрлігінің (DOJ) Заң кеңесшісінің бұрынғы басшысы; және Джон Ю, Байбидің бұрынғы қызметкері. 2009 жылдың 15 сәуірінде Мартинес Испания Сыртқы істер министрлігіне сапар барысында, Сыртқы істер министрінің міндетін атқарушы Анхель Лосадамен кездесті, онда тергеу салдарына алып келетінін және «АҚШ-та қудалау түсініксіз немесе қабылданбайтынын, екіжақты қарым-қатынасқа зор әсер ететінін» ескертті. Лоссада Мартинеске жағдайдың қиындығын түсінетінін, бірақ «сот жүйесінің тәуелсіздігі мен процестің қадірленуі керек» екенін, сондай-ақ «үкіметтік билік тергеуді тоқтата алмайтынын және бұл іс екі елдің қарым-қатынасына әсер етпеуі керек екенін» айтты. Одан әрі, «біздің мүдделеріміз одан да кең, ал жалпы юрисдикциялық іс Испания үкіметінің позициясын көрсете алмайды» деді. Кездесуден кейін Испанияның Бас прокуроры Кандидо Конде Пумпидоның баспасөз хатшысы БАҚ-қа прокуратураның Бас прокурордың ұсынымын Ұлттық сотқа жіберетінін, онда тергеуші судья Балтасар Гарзон істі қарауды жалғастыру немесе тоқтату туралы шешім қабылдайтынын мәлімдеді. Балтасар Гарзон Гуантанамодағы тұтқындық лагерін ашық сынады және бұрынғы президент Джордж Буш соғыс қылмыстары үшін сотталуы керек екенін айтқан. 2010 жылдың сәуірінде, испан Бас прокуроры Кандидо Конде Пумпидоның кеңесімен, американдық сот істі қарауы тиіс (немесе оны тоқтатуы керек) екенін ескере отырып, прокурорлар судья Гарзонға тергеуді тоқтатуды ұсынды. CNN хабарлағандай, Конде Пумпидо журналистерге судья Гарзонның жоспары сотты «саяси әрекет жасауға тырысатын адамдардың қолындағы ойыншыққа айналдыру қаупін тудыратынын» айтты.