Кіріспе

Бруклиндегі қоғамдық саябақ, Нью-Йорк. 1859 жылы қабылданған заңда алғаш ұсынылған Проспект паркін Фредерик Лоу Ольмстед және Калверт Вокс жобалады, олар Манхэттендегі Централь парк дизайнын жасауға да көмектескен. Парк дизайнына түрлі өзгерістер енгізілгеннен кейін, Проспект паркі 1867 жылы ашылды, бірақ 1873 жылға дейін толықтай аяқталмады. Кейіннен парк құрылысының көптеген өзгерістері мен кеңейтулері жүргізілді. Паркке бірнеше жаңа нысандар 1890 жылдары, City Beautiful архитектуралық қозғалысы кезеңінде салынды. 20 ғасырдың басында Нью-Йорк қаласының парктер және демалыс департаментінің (NYC Parks) комиссары Роберт Мозес Проспект паркін тазалау бағдарламасын бастады. 20 ғасырдың соңындағы құлдырау кезеңі 1980 жылдардан 2020 жылдарға дейін парктің көп бөлігін қайта жаңартуға ұйтқы болған Проспект Парк Альянсының құрылуына себеп болды. Парктің басты көрікті жерлері: Ұзақ шалғын, Пикник үйі, Личфилд вилласы, Проспект парк зообағы, Қайық үйі, Концерт Гров, Бруклиндегі жалғыз көл және жазғы уақытта ашық ауада концерттер өткізілетін Prospect Park Bandshell. Паркте Проспект Парк теннис орталығы, баскетбол алаңдары, бейсбол алаңдары, футбол алаңдары және Парад алаңындағы Нью-Йорк Петанк клубы сияқты спорттық нысандар да бар. Квакер төбесіндегі достар қоғамының (квакер) жеке зираты да бар. Сонымен қатар, Проспект паркі Бруклин Квинс жасыл жолының – батыс Лонг-Айленд бойында созылған жасыл кеңістіктер желісінің бір бөлігі болып табылады.

Парктің алдында

Шамамен 17 000 жыл бұрын Лонг-Айлендті қалыптастырған Висконсин мұздығының шегінуінен пайда болған соңғы моренасы, Харбор-Хилл моренасы деп аталады, парктің солтүстік бөлігінде дөңестер мен қазаншұңқырлар тізбегін, ал оңтүстік бөлігінде төмен жатқан су ағып жатқан жазықты құрады. Проспект тауы (немесе Проспект төбесі), Флатбуш даңғылы мен Шығыс Парквейдің қиылысынан жақын жерде орналасқан, Бруклиндегі ең биік төбелердің бірі болып есептеледі, теңіз деңгейінен 200 фут (61 метр) биіктікте. Бұл, парктің ішіне созылатын дөңестердің ішіндегі – Салливан, Бриз және Лоукаут төбелерінен ең биігі. Аймақ бастапқыда орманды болған, бірақ екі ғасырлық еуропалық отарлаудан кейін ашық жайылымға айналды. Ағаштардың маңызды тобы тек Тоғызыншы және Флатбуш даңғылдарының оңтүстігіндегі торф батпақтарында, сондай-ақ Тоғызыншы көшенің солтүстігіндегі үлкен батпақта ғана сақталды, онда каштан, ақ терек және емен өсті. Осы тоғайлардың бір бөлігі қазіргі Проспект Паркінің шатқалында сақталған және «Бруклиндегі соңғы орман» деп аталды. Америка Тәуелсіздік соғысы кезінде (1775–1783) парк Лонг-Айленд шайқасының (Бруклин шайқасы) ортасы болды. Американдық әскерлер Бруклин ауылдарынан Флатбушқа дейінгі ескі Флатбуш жолынан өтетін, соңғы моренадағы Батл-Пасс өткелін ұстап тұруға тырысты, онда британдық әскерлердің жолын тоқтату үшін үлкен ақ емен ағашы кесілді. Ол шайқастың ең қызып кеткен сәттерінен кейін құлады, ал оның жоғалуы Джордж Вашингтонның шегіну туралы шешіміне әсер етті. Континенттік армия шайқаста жеңіліске ұшыраса да, Вашингтонның әскері Ист-Ривер арқылы Манхэттенге қашу үшін британдықтарды жеткілікті уақытқа тоқтата алды. Зообақтың солтүстігіндегі тақталар, сондай-ақ Лоукаут төбесіндегі Мэриленд монументі осы оқиғаны құрметтейді. Бруклин қаласы 1856 жылы Риджвуд суқоймасынан сумен қаланың батыс жартысын қамтамасыз ету үшін Проспект төбесінде суқойма салды. Суқойманың маңындағы учаскелерді құрылыстан сақтау қажеттілігі, сондай-ақ Батл-Пасс аймағын сақтау жақын маңда үлкен парк құрудың екі себебі ретінде айтылды.

Жоспарлау

Проспект паркін салуға бастама 1859 жылғы 18 сәуірде Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы қабылдаған актіге негізделген, онда он екі мүшеден тұратын комиссияға Бруклин қаласындағы саябақтарға орын іздеу құқығы берілді. Сол кезде Бруклин әлемдегі алғашқы қала маңындағы қала болып есептелді және 1860 жылдан 1880 жылға дейін Нью-Йорк қаласынан (онда Манхэттен мен Бронкстің бір бөлігі кірді) және Филадельфиядан кейін елдің үшінші ірі қаласы болды. Осы кезеңде қоғамдық саябақтарға қатысты идеялар кеңінен тарады. 1858 жылы Фредерик Лоу Олмстед пен Калверт Вокс Манхэттендегі Орталық паркінің жобасын жасады, ол АҚШ-тағы алғашқы ландшафтық саябаққа айналды. 1860 жылдың ақпан айында он бес комиссар Бруклиндегі төрт үлкен және үш кішкентай саябақтың орналасуы жөніндегі ұсыныстарды, сондай-ақ аталған саябақтарды байланыстыратын бульварлар желісін ұсынды. Осы жобаланған саябақтардың ең үлкені Маунт-Проспект төңірегінде орналасқан, солтүстік жағында Уоррен көшесімен, батыс жағында Вандербильт, Тоғызыншы және Оныншы даңғылдармен, оңтүстік жағында Үшінші және Тоғызыншы көшелермен, ал шығыс жағында Вашингтон даңғылымен шектелген болатын. Эгберт Виле бастапқыда осылай аталған "Маунт Проспект паркі" үшін жоспарлар жасауға кірісіп, 1861 жылы оны жариялады. Парк Флатбуш даңғылының екі жағына орналасуы тиіс болды, сондай-ақ Проспект төбесі мен қазіргі Бруклин қалалық кітапханасы, Бруклин ботаникалық бағы және Бруклин мұражайының жері де осы парктің құрамына кіруі керек еді. Вокс Флатбуш даңғылының паркті екіге бөлуіне қарсы болды, паркте көл болуын қалады және қала шегінен тыс, сол кездегі тәуелсіз Флатбуш қаласына қарай оңтүстікке қарай кеңейтуді ұсынды. Вокстің 1865 жылғы ақпандағы ұсынысы парктің қазіргі орналасуын көрсетті: үш ерекше аймақ – солтүстік және батыста шалғын, шығыста орманды шатқал және оңтүстікте көл, Флатбуш даңғылымен бөлінбеген. Вокс парктің солтүстік жағындағы сопақ алаңды жобаға енгізді, ол кейіннен Grand Army Plaza атанды. Жаңа жоспарда Проспект көлін салу үшін оңтүстік және батыс жақтарда қосымша жерлер сатып алу көзделді, бірақ Флатбуш даңғылының шығысында бұрын сатып алынған жерлер, оның ішінде Проспект төбесі де алынып тасталды. Сонымен қатар, жобаға Жозеф П. Дэвис және оның көмекшілері Джон Богарт пен Джон Ю. Кальер тартылды. Осы кезде жерді сатып алу-сату жұмыстары басталды. Үшінші және Он бесінші көшелер арасындағы Тоғызыншы және Оныншы даңғылдармен шектелген жер учаскесін 1857 жылы Тоғызыншы даңғылдың шығыс жағында өзінің үйін, Литчфилд Манорын салған жылжымайтын мүліктерді дамытушы Эдвин Кларк Литчфилд иеленді. Парктер комиссиясы 1868 жылы Литчфилд учаскесін 1,7 миллион долларға сатып алды, бұл жер сатып алуға жұмсалған қаражаттың қырық екі пайызын құрады, тіпті бұл учаске парктің жалпы ауданының бес пайызынан аспаса да. Бұл аумақтың көп бөлігінде техникалық қызметтер орналасқан және оны көпшілік көре алмайды. 1866 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы парктің оңтүстік-батыс жағында қосымша жер сатып алуды мақұлдаған заң жобасын қабылдады. Парк квакерлердің зиратының айналасында салынды. Келесі айда құрылыс басталды, ал алғашқы жұмыс жерді кептіруге бағытталды. Ландшафттық жұмыстардың көп бөлігі шұңқырлар мен батпақтар сияқты кедергілерді жоюға және төбелер сияқты табиғи ерекшеліктерді жақсартуға бағытталды. Ағаштар тек салынып жатқан жолға немесе жолға кедергі келтірген жағдайда ғана кесілді. Парктің алғашқы бөлігі 1867 жылғы 19 қазанда, құрылыс әлі аяқталмаған кезде көпшілікке ашылды. Көпшілікке ашық сегментке парктің солтүстік жағындағы қазіргі Grand Army Plaza және оңтүстік-шығыс бұрышындағы Кони-Айленд даңғылының арасындағы Шығыс жолының бөлігі кірді. Бастапқыда паркте ойын алаңы, крокет алаңы, желкенді қайықтарға арналған көл, лабиринт және жазғы үй болды. 1868 жылы Проспект паркінің ашық бөліктеріне айына 100 000 адам келді. Алайда, көптеген келушілердің де кемшіліктері болды: 1875 жылы «Таймс» газетінде көптеген адамдар белгіленген жолдармен жүрмей, шөптің үстінен қысқа жолмен өтеді деп жазылған. Проспект паркі 1873 жылы толықтай аяқталды, бірақ сол жылғы қаржылық дағдарысқа байланысты Олмстед пен Вокс парктің құрылысын бірлесіп жүргізуді тоқтатты. Бастапқыда жоспарланған кейбір нысандар, мысалы, бақылау мұнарасы, террасалы мейрамхана және аттарға арналған конюшня салынбады. Паркті салуға қаражат табу және парктің аяқталуынан кейін оның жалпы жобасына сәйкес келмейтін өзгерістерге қарсы тұру олардың міндеті болды. 1890 жылы Джеймс С. Т. Странаханның ескерткіші туралы ұсыныс жасалды. Grand Army Plaza кіреберісінде орналасқан мүсінді Фредерик МакМоннис жасады және ол 1891 жылғы маусым айында Странаханға тарту етілді.

XIX ғасырдың аяғы

Проспект паркі ашылғаннан кейін кеңінен қолданыла бастады және онда көптеген спорт түрлері өткізілді. 19 ғасырдың соңында, қақпақ ату Лонг-Медоуда ең танымал спорт түрлерінің бірі болды. Қыста адамдар көлде "мұз бейсболын" ойнады. Мұз тебіске салу да кең таралған спорт түрі болды және қыс айларында көлде жиі жаттығылды. Орталық паркте пикникке шығуға тыйым салынғандықтан және Манхэттендегі көптеген басқа да саябақтарда оған қарсылық болғандықтан, Проспект паркі танымал пикник орнына айналды. Бірақ, бұл қоқысқа да себеп болды, ал 1881 жылы "Нью-Йорк Таймс" газетіне парктегі тазалықтың нашарлығына шағымдар келіп түсті. 1882 жылға дейін Проспект паркіне ешқандай жаңа құрылыс салынбады, сонда парктің батыс жағында пайдалы кірпіштен тұрақ салынды. Бірақ, бұл әрекет паркті басқару стилінің өзгеруіне ықпал етті, ол неоклассицизмді қабылдауға бағытталды. Кейін Бруклин парктер комиссиясы паркті қалпына келтіру үшін 200 000 долларлық бағдарламаны бастады. Олар көптеген жаяу жолдар мен жолдарды қайта жабылдады, сондай-ақ гүлдер мен ағаштарды қайта отырғызды. Комиссия сонымен қатар қазіргі Проспект паркіне солтүстік-шығыстан орналасқан Маунт Проспект суқоймасының айналасындағы жерді сатып алуды ұсынды, ол парктің жоспарына енбеген еді. Оның орнына, бұл жер 1890 жылдары Бруклин мұражайына, ал 20 ғасырдың басында Бруклин орталық кітапханасы мен Бруклин ботаникалық бағына айналды.

ХХ ғасырдың басында

Бруклин қаласы 1898 жылы Манхэттен және басқа да шеткі аудандармен бірігіп, Үлкен Нью-Йорк қаласын құрды. Ғасырдың соңына қарай Проспект паркіне жылына шамамен 15 миллион адам келіп тұратын. 1907 жылы паркте жұптардың өбісуіне немесе басқа да жақын қарым-қатынас жасауына жол бермеу үшін шамдар орнатылды. Сонымен қатар, қала Проспект паркін жақсарту бағдарламасын бастады, ол ландшафтты тазалау, Бартель Притчард алаңының кіреберісін салу және Луллвотердегі жаңа қайық үйімен алмастырылған ескі қайық үйін бұзуды қамтыды. 20 ғасырдың басындағы он жылдықтарда құрылыс жұмыстары жалғасты. Неоклассикалық Перистиль (1904), Қайық үйі (1905), Теннис үйі (1910) және Уиллинк сервистік станциясы (1912) – барлығы МакКим, Мид және Уайттың шәкірттері және ізбасарлары Хелмле, Хадсвелл және Хьюбертидің жобалары болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, қаза тапқан жауынгерлерді еске алу үшін ескерткіш салу ұсынылды және ол 1921 жылы ашылды. Дегенмен, Проспект паркі көбінесе өзгеріссіз күйде болды және қаланың көптеген парктері сияқты, жыл сайын азайып бара жатқан бюджетпен басқарылды. "Нью-Йорк Таймс" газеті 1930 жылдары "парктер департаментінің бірнеше буын қызметкерлері күтімге бөлінген қаражатты үлкен пайдаға айналдырып, жақсы өмір сүрді және байыды, нәтижесінде парк жарты ғасыр бойына зәрезат пен немқұрайлылықтың салдарынан зардап шекті" деп жазды.

Роберт Мозес дәуірі

1934 жылдың қаңтар айында жаңа сайланған мэр Фиорелло Ла Гардия Роберт Мозесті Нью-Йорк қаласының саябақтар департаментінің (NYC Parks) комиссары етіп тағайындады. Мозес келесі жиырма алты жыл бойы комиссар болып қала береді, бұл қаланың саябақтарына маңызды әсер етеді. Мозес депрессия кезеңіндегі жұмыссыздықты жеңілдету үшін қол жетімді болған федералды қаражатты пайдаланды, бұл Проспект-паркте құрылыс шарына алып келді. 1930 жылдардың соңында «Бендшель» және бес ойын алаңы да салынды. Мозес саябақта жаңа саясаттарды енгізді, соның ішінде Ұзын шалғыда қой жаюға тыйым салды. 1959 жылы Лонг-Медоудың оңтүстік үштен бірі футбол алаңдарына айналдырылды. Кейт Уолман еске алу сырғанасының жоспарлары 1960 жылы бекітілді. Сырғана Проспект көлінің толтырылған бөлігінде салынды, бұл Музыка аралын және Олмстед пен Вокс жасаған көлдің панорамалық көрінісін жоюды қажет етті. Паркті визуалды жағынан тартымды ету үшін NYC Parks аймақты арамшөптер мен бөгетті түрлерден тазарта бастады, бірақ бұл эрозияны жеделдетудің күтпеген салдарына әкелді. Мозес жылдарында, әсіресе ол кеткеннен кейінгі он жылдықта, аз пайдаланылған немесе артық құрылымдарды тыныш түрде алып тастау жиі кездесетін жағдай болды. Бұл экономикалық және сақтық басқару деп есептелді. 1960 жылдың мамырында Мозес NYC Parks комиссары лауазымынан кеткен кезде бірнеше құрылымдар қиратылған болатын. Олардың ішінде Сүт зауыты (1935 жылы қиратылған); Музыка аралы (1960 жылы қиратылған); 1964 жылдың қыркүйегінде Парктер департаменті Лаллвотердегі қайық үйін қиратуға қырық сегіз сағаттан аз уақыт қалған еді. Ол кезде құрылым жеткіліксіз пайдаланылды; қайықтарды жалға беру қызметі тек демалыс күндері жұмыс істеді және оның ең көп трафигі сағатына он адамнан аспады. Алайда, қайық үйінің архитектуралық ерекшеліктері атақты станциямен ұқсас болды. «Проспект паркінің достары» тобы, оның құрамында ақын және Бруклинде ұзақ жылдар тұрған Марианна Мур болды, парк ішінде жоғалып бара жатқан тарихи құрылымдар және қауіп төндіретін флора туралы халықты хабардар етті. Халықтың қысымы Парк комиссары Ньюболд Морристі 1964 жылдың желтоқсанында қайық үйін бұзу туралы шешімді кері қайтаруға итермеледі. Проспект паркін қалпына келтіру жобалары 1960 жылдардың соңында қолға алынды. 1965 жылы қала Бруклиннің 300 жылдығы және келесі жылы парктің 100 жылдығы қарсаңында Кашмир алқабы мен Роза бағын жаңартуға 450 000 доллар бөлді. Қайық үйін жөндеуге тағы 225 000 доллар, жалпы жөндеуге 249 000 доллар бөлінді. Қалалық әкімдік саябақтың солтүстік-батыс жағындағы Ұзақ шалғынның бір бөлігін, сондай-ақ балалар шаруашылығын жаңартты. Алайда, кейбір келісімшарттар кешіктірілді, соның ішінде қайық үйін және теннис алаңдарын жаңарту, сондай-ақ 1968 жылы өртенген Музыка пагодасын қайта құру. 1971 жылы қала Проспект паркін жаңартуға 4 миллион доллар жұмсады, оның ішінде қайық үйін жаңарту және көлді тереңдету. Роза бақшасы мен Кашмир алқабы да қайта жоспарланды. Сондай-ақ, 1971 жылдан 1974 жылға дейін Prospect Park сырғанасын қалпына келтіру де жөндеудің бір бөлігі болды, ал қайық үйінің сыртқы бөлігі 1979 жылы қалпына келтірілді. 1970 жылдары Проспект паркі қылмысқа толы болды; 1974 жылғы есепте қала тұрғындарының 44 пайызы кез келген жағдайда адамдарға парктен қашуды ескертетінін көрсетті. Келесі жеті жылда қала паркті тазартуға 17 миллион доллар жұмсады. Жыл сайынғы келушілер саны 1980 және 1987 жылдар аралығында 5 миллионға дейін үш есеге жуық өсті. Альянстың алғашқы ірі жобасы - 1987-1989 жылдары сырғананы 550 000 долларға қалпына келтіру. Сырғана 1983 жылдан бері жұмыс істемеген, және оның түпнұсқалық жылқы тәрізді орындықтары қалпына келтіру кезінде алынып тасталды. Тоғыз жылдан кейін, 1996 жылы, ол 4,5 миллион долларлық шатқалды қалпына келтіру жұмыстарын бастады, және ғимарат елдегі алғашқы қалалық Аудубон қоғамының орнына айналды. Harmony Playground және Бендшель ойын алаңын қалпына келтіру сол жылы аяқталды. Алайда, Проспект паркінің басқа бөліктері, мысалы, парктің шығыс жағы, қоршаған қоғамдық ортасы батыс жағына қарағанда кедей болды.

2000 және 2010 жылдар

2000 жылға қарай Вольман сырғанағы тозуға ұшырады, оны ауыстыру қажет болды. Альянс жақын арада Музыка аралын және бастапқы жағалауды қалпына келтіру жоспарларын жасады, екеуі де 1960 жылы алғашқы сырғанақтың құрылысымен жойылған. Мұса дәуіріндегі бірнеше ойын алаңдары мен Бандшел сақталды, себебі олардың орналасқан жерлері танымал болды. Проспект паркі көлінің жағалауында, Лаллвотер және Равин бойындағы бастапқы ауылдық жазғы үйлер қалпына келтірілді немесе қайта жасалды. ЛеФрак орталығының жұмысы 2009 жылы басталды, ал Воллман сырғанағы 2011 жылға дейін бұзылды. Лейксайдтағы Сэмюэл Дж. және Этель ЛеФрак орталығы 2013 жылдың желтоқсанында 74 миллион долларға аяқталды. Воллман сырғанағын ауыстырудың бір бөлігі ретінде 2009 жылы қалпына келтірілген Музыка аралын салу жоспарлары жарияланды. Чайм Байер Музыка аралы және Шелби Уайт пен Леон Леви Эспланадасы аралға қарап, 10 миллион долларлық грантпен қалпына келтірілді және 2012 жылдың қазан айында ресми түрде қайта ашылды. Проспект Парк Альянсы кейіннен парктің қалпына келтіру жобаларын аяқтады немесе ұсынды. Келесі жылы Альянс Проспект паркінің шығыс жағындағы бірнеше жобаларды, соның ішінде Батальды өту жолын қалпына келтіруге 200 000 доллар жұмсағанын жариялады. Сондай-ақ, Альянс судан зақымдалған Шығыс павильонын 2 миллион долларға қалпына келтіруге және Флатбуш даңғылында 2,4 миллион долларға қоршауды орнатуға ниеттенді. 2016 жылы Альянс NYC Parks' Parks Without Borders бағдарламасынан Флатбуш даңғылында екі жаңа кіреберіс салу үшін 3,2 миллион доллар алды, бұл 70 жылдан астам уақыттан бері парктің алғашқы жаңа кіреберістері, сондай-ақ Уиллинк кіреберісінің қайта құрылуы. 2016 жылдың 30 маусымында аяқталған 2016 қаржы жылында саясаткерлер де парктің әртүрлі қалпына келтіру жобаларына қаржы үлестірді. Бұл қаржыға Лефферт тарихи үйін жөндеуге 2,5 миллион доллар, жолдарды қайта құруға 2 миллион доллар, Оушен даңғылындағы қоршауларды ауыстыруға 1,75 миллион доллар, Лонг-Медоудағы футбол алаңдарын жөндеуге 750 мың доллар және Карусельді қалпына келтіруге 500 мың доллар кірді. Сонымен қатар, Парк-драйвтегі тәжірибелік жүгіру жотасына 100 000 доллар бөлінді, ал қатысу бюджет бағдарламасы арқылы айналасындағы қауымдастықтың тұрғындары басқа жобаларға, мысалы, жаңа суару шөмелегіне, иттерге арналған жүгіруге, қоғамдық барбекюге және су асты арамшөп жинағышқа қаражат бөлді. Сондай-ақ 2016 жылы 2012 жылы Сэнди даулы зардабын жою жобасының бір бөлігі ретінде Проспект Парк Альянсы Кашмир алқабының айналасындағы орманды алқаптарды тазарту үшін ешкілерді пайдаланды, содан кейін 727 000 долларға жұмсалып, жерлер қайта жаңартылды. және Жоғарғы бассейндегі Ит жағасы жаңартылды. Сол жылы Альянс Парад алаңын, Теннис үйін және доп алаңдарын жаңартуға қаражат алды. Сонымен қатар, Альянс Роза бағын жаңартуды да жариялады. 6 және 7-ші алаңдар 2017 жылы жаңартылып, қайта ашылды, ал 4-ші және 5-ші алаңдар 2020 жылдың соңында қайта ашылды. 2018 жылы Флатбуш даңғылындағы қоршауды жөндеу жұмыстары басталды, ал жаңа кіреберіс құрылысын 2019 жылдың басында бастау жоспарланған. Парад алаңында ит жүгіру жолын салу 2019 жылдың тамызында басталды, ал ит жүгіру жолын 2020 жылдың шілдесінде ашты. Сонымен қатар, Аманда Уильямс пен Олалекан Джефьюс 2019 жылы Океан және Парксайд даңғылының кіреберісінің жанында "Біздің тағдырымыз, біздің демократиямыз" монументін жобалау үшін таңдалды.

2020 жылдар

Концерт Гроув павильоны бір жылдық жөндеуден кейін 2021 жылдың сәуірінде қайта ашылды. Лонг-Медоудағы соңғы екі доп алаңы бірнеше жылдық жөндеуден кейін 2023 жылдың басында қайта ашылды. 2023 жылдың ортасында Нью-Йорк қаласының үкіметі Проспект паркіне уақытша баспана іздеушілерді орналастыру үшін шатырлар орнатуды қарастырды. Prospect Park Alliance ұйымы Fallkill Falls-ты 2023 жылдың қазанында жұртшылыққа қайта ашты; Fallkill Falls қайта ашылғанға дейін, ол жерге заңсыз кіретіндер жиі келіп тұратын. Ұйым 2024 жылдың қаңтарында Океан және Парксайд даңғылының кіреберісіндегі қолданыстан шыққан санитарлық бекетті Ширли Чишолм атындағы қарсы алу орталығына айналдыратынын хабарлады, оның 2026 жылы ашылуы күтілуде.

Жануарлар дүниесі және өсімдіктер

2018 жылы Проспект паркінде 30 000 ағаш, оның ішінде шамамен 200 бірегей түр болды. Көптеген ерекше жағдайларды ескермегенде, Проспект паркіндегі ағаштар көбінесе қолмен отырғызылған. Парк алғаш құрылған жылдары ағаштар мен өсімдіктерді өсіретін бақшасы болды, содан кейін жүз мыңнан астам данасы алынды. Қазір "Проспект Парк Альянсы" парктің флорасын үнемі күтіп, инвазивті түрлерді жойып, жергілікті өсімдіктерді қосады. 2011 жылдың соңында, 2010 жылы қайтыс болған "Type O Negative" тобының мүшесі, Бруклин тумасы Питер Стилдің құрметіне паркке емен ағашы отырғызылды. Проспект паркінде құстардың көп саны да қонақтайды. Жыл сайын жүздеген көшпенді құс түрлері паркте тоқтайды, ал қыс айларында қалалық құс бақылаушылар жақсы күндері 60 түрлі құсты, ал әдеттегі маусымда 100 түрлі құсты көргендерін хабарлайды. Паркте кездесетін құстардың ресми тізімі болмаса да, Бруклин құстар клубы 1967 жылдан 1990 жылға дейінгі кезеңде осы құстардың тізімін сақтап келді. Гранд Армия алаңының ең ірі нысаны – Солдаттар мен теңізшілер аркасы, овалдың ортасында орналасқан үлкен жеңіс аркасы, ол 1892 жылы ашылды. Алаңда 1894–1896 жылдары салынған төрт дориялық бағана, 1929–1932 жылдары екі бұрынғы фонтанның орнына салынған Бейли фонтаны және танымал тұлғалардың бірнеше мүсіндері орналасқан. Паркке алаңнан кіреберіс 1896 жылы Стэнфорд Уайт жобалаған. Тағы да "негізгі" кіреберістер парктің оңтүстік жағындағы Парад алаңында, Парксайд және Океан даңғылдарында (парктің оңтүстік-шығыс бұрышында) және Виллинк төбесінде (шығыс шекарасындағы Флатбуш және Океан даңғылдарында) орналасқан. Океан/Парксайд және Виллинк кіреберістерін Макким, Мид және Уайт неоклассикалық стильде жобалаған, олар 1890 және 1900 жылдары салынған. Виллинк кіреберісінің екі жағында граниттен жасалған мұнаралар орналасқан, ал Океан/Парксайд кіреберісі иілген граниттен жасалған колоннаданың екі бөлігі арасында орналасқан.

Басқа кіреберіс

Парктің шекарасы бойында көптеген басқа да кіреберістер орналасқан. Олардың ішінде Prospect Park West бойында бесеу, Prospect Park Southwest бойында төртеу, ал парктің шығыс шекарасындағы Ocean Avenue-де үшеу бар. Барлығы жиыны он сегіз парктік кіреберіс бар.

Қақпақтар

Проспект паркі бастапқыда жаяу жүргіншілер мен көлік қозғалысы үшін деңгейлерде бөлек өтулерді қамтамасыз ету үшін бірнеше аркалы көпірлерді қамтыды; әдетте, көлік жолы арканың үстінде, ал жаяу жүргіншілер жолы төмен орналасқан. Бұл сол кездегі басқа парктерінен ерекшеленді, себебі оларда мұндай бөліністер болған жоқ. Аркалар мүмкіндігінше кішкентай және табиғи көріну үшін жасалды, осылайша олар пейзажға кедергі келтірмеді. Бұл 1868 жылы салынған алғашқы екі арканың бірі болды. Оның сыртқы жағы сары Огайо құмтасы мен қызыл Нью-Джерси тастың араласуынан тұрды. (Жоба 2020 жылы аяқталды.) Шығыс Вуд Аркасы (немесе Иствуд Аркасы) Шығыс жолының астында орналасқан, ол Незермид Аркасын Проспект паркінің шығыс жағындағы Уиллинк Хилл кіреберісімен байланыстырады. Клефт Ридж Америка Құрама Штаттарындағы алғашқы бетон аркалы құрылыс болуы мүмкін. Бастапқыда жолдардың ені 40 фут (12 метр) болды және бәрі гравиймен төселген. Батыс және Шығыс жолдарынан тұратын негізгі айналма жол парктің шекарасы бойымен иіліп өтеді. Келесі онжылдықтарда көліктердің паркте жүру уақыты біртіндеп шектелді. Автомобильдерге тыйым салуды қолдаушылар парк автомобильдердің тудыратын қалалық стрестен құтылуға арналған қасиетті орын болуы керек деп мәлімдеді, сондай-ақ, олардың паркте пайда болуы демалыс үшін келген адамдардың қауіпсіздігіне нұқсан келтіреді деп санайды. Ал қарсыластары парктегі қозғалысқа тыйым салу сыртқы жолдардағы қозғалысты арттыруы мүмкін деп алаңдады. Парктің Батыс жолы 2015 жылы көліктер үшін жабылды. 2017 жылғы жазда автомобильдерге рұқсатсыз сынақтан өткеннен кейін, қала жақын маңдағы маршруттарға едәуір әсер етпейтінін анықтады және 2018 жылдың қаңтарынан бастап автомобильдерге паркке толығымен тыйым салынды. Барлық жолдар қорғалған велосипед жолдары ретінде белгіленген. Проспект паркінің ішінде төрт жаяу жүру жолы бар: Лаллвотер, Мидвуд, Пенисула және Вотерфолл жолдары. Олардың ұзындығы әртүрлі, ал NYC парктері барлық жолдарды "оңай" деп жіктейді. Жолдар орналасқан парк бөлігінің атымен аталған.

Батыс жағы мен Лонг-Медоу

Пикник үйі Проспект паркінің батыс жағындағы Лонг Медоуда орналасқан. Бұл құрылысты Ж. Сарсфилд Кеннеди жобалаған. Нью-Йорк қалалық саябақтар басқармасының гараж кешені вилланың оңтүстігімен тікелей шектеседі. Теннис үйінен шамамен оңтүстік-шығысқа қарай Фолккилл су арнасының батыс жағасында Ит жағажайы орналасқан. Жағажай 2017 жылы қайта жаңартылды. BRIC Celebrate Brooklyn! фестивалі арқылы әр жазда эстрадада көптеген концерттер өткізіледі.

Солтүстік-шығыс жағы

Роза бақшасы Флатбуш даңғылының жанында, Проспект паркінің солтүстік жағында, Grand Army Plaza кіреберісінің оңтүстік-батысында орналасқан. Сонымен қатар, ол қонақтарды тарту мақсатында 7 мың желқалқан орнатты. Кашмир алқабы бұрын байлар тарапынан жиі пайдаланылған. Онда бастапқыда орталықта жалаңаш жас жігіттің және алты тасбақаның мүсіні бар фонтан болған, алайда мүсін 1941 жылы ұрланған. Бруклин ботаникалық бағынан Флатбуш даңғылы арқылы Роза бақшасының оңтүстігінде орналасқан. 2016 жылғы мәліметтер бойынша, Проспект паркі зообағында 176 түрді көрсететін 864 жануар болды.

Шығыс жағы

Проспект паркіндегі ең көне құрылым, Леффертс тарихи үйі, жануарлар бағының оңтүстігінде, Оушен даңғылы, Флатбуш даңғылы және Империя бульварының қиылысына жақын орналасқан. Бұл үй Нью-Йорк қаласының маңызды ескерткіші болып табылады және 19-ғасырдағы Бруклин отбасылық өміріне арналған балалар мұражайы ретінде жұмыс істейді. Prospect Park аттракционы Леффертс тарихи үйінің батысында орналасқан. Ол 1952 жылдың қазанында ашылды, кейіннен 1971 жылдан 1974 жылға дейін қайта жаңартылды және 1972 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Көл үйінің оңтүстігінде, Cleft Ridge аркасының артында Көл жанындағы концерт алаңы орналасқан, ол көлдің солтүстік-шығыс жағында орналасқан. Бұл алаң парк келушілері кейін бұзылған Музыкалық аралда ойналатын музыканы есту үшін арналған. Алаңның стилі Central Park аллеясын толықтырады, бірақ радиалды түрде салынған. Көл жанындағы Сэмюэл Дж. және Этель ЛеФрак орталығы концерт алаңынан оңтүстікке қарай орналасқан. Құдық үйі көлдің солтүстік жағалауында, Проспект паркінің оңтүстік-батыс бөлігіндегі Лоукаут төбесінің оңтүстік беткейіне жанаса орналасқан.

Бұрынғы құрылымдар

Сүтхана немесе "Сүтхана" зообақтың батысында, Боулдер көпірінің жанында орналасқан еді. Бұл екі қабатты тас коттедж болатын, екі жаққа қарай төбесі тік шатырлары бар; бірінші қабатта қоғамдық бөлме мен әйелдерге арналған жатақхана, ал екінші қабатта бір тұрғын үй орналасқан. Кейіннен коттедж қазіргі зообақтың алдастысы болған "Менгарияның" бір бөлігіне айналды және солтүстік және шығыс жағынан бірнеше басқа зообақ ғимараттарымен қоршалған. Бұл ғимараттардың бәрі 1935 жылы зообақ салынып біткен кезде бұзылды. Бұл құрылыстардың барлығы 1900 жылдарға дейін бұзылған, ал камера обскура кейіннен бұзылған Ескі Әдемі Гүлбақтың орнына айналды. Ол танымал келушілерді қызықтырса да, парктің шығыс жиегінен әрі Бруклин ботаникалық бағы оны ығыстырды. Консерваторияның жылыжайлары 1929–1930 жылдары жөнделді, бірақ күтімге кеткен шығын көп ұзамай тым жоғары болды.

Демалыс

Проспект паркінде көптеген спорт түрлері өткізіледі, сонымен қатар бірнеше спорт түрі үшін арнайы жабдықталған орындар бар. 9-шы және 15-ші көшелер арасында жеті бейсбол алаңы орналасқан. Олардың екеуі үлкен жастағыларға арналған, ірі лигалар стандартындағы алаңдар, ал қалған бесеуі кішкентай, әдетте 8-12 жас аралығындағы балаларға арналған. ЛеФрак орталығында қайықпен және велосипедпен жүруге мүмкіндік бар. 1970 жылы құрылған Проспект Парк Трек Клубы 2000-нан астам мүшесі бар және 2023 жылғы деректер бойынша Бруклиндегі ең ірі жүгіру клубтарының бірі болып саналады. NYCRUNS және New York Road Runners сияқты ұйымдар да паркте жол жүгіру жарыстарын ұйымдастырады. NYCRUNS-тің Бруклин марафоны алғаш рет 2011 жылы өткізілді, бастапқыда бұл марафон Проспект паркінің айналасында сегіз айналымнан тұрды; 2022 жылы марафон Бруклин қаласын кесіп өтіп, парктен өтетін жаңа бағытты қабылдады. Проспект паркінде басқа да спорт түрлерімен айналысуға болады. Проспект Парк әйелдер софтбол лигасы 1973 жылдан бері жазғы кештерде Проспект паркінде софтбол ойындарын өткізіп келеді. Парк ішінде маусымдық түрде шеңбер ережелері бойынша футбол да ойналады. 1930 жылдан бері жақын орналасқан Кенсингтон ат қоралары Проспект паркінде атпен жүру сабақтарын ұйымдастырып келеді. Көлде педальды қайықтармен жүруге де болады. Bandshell жиі концерттер өткізеді, ең танымал іс-шара – 1979 жылы құрылған және әлемнің түкпір-түкпірінен келіп өнер көрсететін артистерді тартатын "Бруклинді тойлаңыз!" атты Performing Arts Festival. Фестивальді BRIC Arts Media Bklyn ұйымдастырады.

Парад алаңдары

Қазіргі Парад алаңының орны, Проспект паркінің оңтүстік-батыс бұрышында, алғаш рет 1866 жылы ұсынылып, ополчениеге оқу орталығы ретінде пайдалану жоспарланған. Мемлекет Парксайд даңғылының оңтүстігіндегі тікбұрышты аумақты сатып алуға келісім берді және бұл жер учаскесін Проспект паркі комиссарларына тапсырды. Парад алаңы спорттық жаттығулар мен әскери дайындықтар үшін арналды. Парктің негізгі бөлігінен бөлек орналастыру себебі – алаңдағы қарбалас жағдай шөп пен өсімдіктерге зиян келтіріп, парктің табиғи көркін бұзуы мүмкін деген қаупел. Алғашқыда Парад алаңында ағаштан жасалған ұзын ғимарат болды, онда офицерлерге арналған екі қабатты павильон, сондай-ақ оңтүстік жағында әбдүхана және солтүстік жағында күзет бөлмесі орналасқан. Бүгінде ополчение Парад алаңын пайдаланбайды, бірақ бұл жер әлі де белсенді спорт кешені болып табылады. Қазіргі күйінде Парад алаңында футбол, бейсбол, софтбол, баскетбол және волейболға арналған он бес нөмірленген алаң бар. Джо Торре мен Сэнди Куфакс сияқты көптеген бейсбол жұлдыздарының мансабы осы Парад алаңынан бастау алған. Келесі жылы Парад алаңы 12,4 миллион долларға қайта жаңартылды, ал 2020 жылы иттерді серулетуге арналған алаң ашылды. 2022 жылдың 30 маусымында аяқталған қаржы жылында Альянстың таза активтері (өз капиталы) шамамен 37,2 миллион доллар, ал міндеттемелері 3,1 миллион долларды құрады, бұл жалпы активтердің 40,3 миллион долларға тең екенін көрсетеді. Таза активтер 2021 жылдың 30 маусымында аяқталған қаржы жылымен салыстырғанда 5,9 миллион долларға артты. Prospect Park Alliance құрылғанға дейін паркті жеке күтіп-ұстау жүйесі болған жоқ. Альянс 1987 жылдың сәуір айында құрылды.

Көлік

Нью-Йорк метросының төрт станциясы парке тікелей қызмет көрсетеді. Проспект паркінің шығыс жағын парктің өзімен аталатын станциясы және Парксайд авеню станциясы қамтамасыз етеді. Батыс жағын 15-ші көше – Проспект паркі станциясы қамтамасыз етеді, ал Гранд Армия алаңындағы станция алаңның өзімен аталатын станциясы қызмет көрсетеді. Батыс жағында автобус маршруттары, оңтүстік-батыс жағында автобус маршруты, шығыс жағында автобус маршруттары және оңтүстік жағында B16 автобусымен автобус қызметі ұсынылады.

Жануарлар

1970 жылдары Проспект парк зообағында жануарлардың жарақат алуы немесе өліміне байланысты бірнеше оқиға болды. Олардың ішінде 1975 жылы зообақ қызметкерінің кінәсінен маймылдың күйіп қалуы, сондай-ақ зообақ директорының көгершіндерге оқ атып, зообақтағы жануарларды өлтірген деген айыптамасы бар. Бұл оқиғалар, сондай-ақ Орталық парк зообағындағы бірнеше оқиғалар жануарлар құқығын қорғайтын топтардың наразылығын тудырды. Олар екі зообақты жабылып, жануарларды үлкен Бронк зообағына көшіруді талап етті. Осының нәтижесінде 1980 жылы Wildlife Conservation Society Проспект парк зообағын өз басқаруына алды. 2010 жылдың шілдесінде федералдық билік паркте 400 канадалық қазды ұстап, 2009 жылдың қаңтарында US Airways рейсі 1549 шұғыл қонғаннан кейін туындаған әуе қауіпсіздігіне қатысты алаңдауларға байланысты оларды газбен улады.

Қылмыстар мен өлім-жітім

Проспект паркі тарихында бірнеше адам өлтірілді. 1975 жылдың тамызында Дитмас орта мектебін бітірген 15 жасар оқушы Кашмир алқабындағы орманды жерде белбеумен мойнынан қысылып өлтірілді. 1993 жылдың маусым айында 42 жастағы ер адам велосипедін ұрлап алуға тырысқан бір топ жасөспірімге қарсылық көрсеткенде атып өлтірілді; оқ жасоған адам 25 жылға бас бостандығынан айырылды. 2006 жылдың сәуір айында Кашмир аңғарында 61 жастағы ер адам пышақталған күйде табылған. Екі жыл өткен соң, 2008 жылдың маусымында 41 жастағы үйсіз ер адам жүгіру жолына жақын орманды жерде ұрып өлтірілген. 2011 жылдың наурыз айында 23 жастағы ер адам Парад алаңында атып өлтірілді, ол жақында басқа адамды өлтіруге көмектескені үшін айыпталып түрмеге қамалған еді. Басқа оқиғалардың ішінде 2018 жылдың сәуір айында заңгер және экологиялық белсенді Дэвид Баккелдің өзін өртеп, жанар майды пайдалануға наразылық білдіргені де бар.